گزارش تازه از شاخص های مهم آب و برق نشان می دهد که از ابتدای سال آبی تاکنون میزان بارش ها و نزولات جوی در 20 استان صفر بوده است. استان های زیادی از جمله تهران در شدیدترین بحران بی آبی در 60 سال اخیر قرار گرفته اند و میزان ذخایر سدهای کلانشهر تهران به زیر 11 درصد رسیده است.

به گزارش ایران، در کلانشهر تهران، شهروندان پس از پنج سال خشکسالی متوالی و پشت سر گذاشتن سال آبی گذشته که کم بارش ترین سال یک قرن اخیر محسوب می شد؛ پاییز امسال را هم بدون یک قطره باران در حال سپری کردن هستند و از این رو به نظر می رسد که چاره ای جز سازگاری با این شرایط از طریق رعایت الگوی مصرف آب وجود نداشته باشد.

بر اساس آمار اعلامی از سوی شرکت مدیریت منابع آب ایران از ابتدای سال آبی 1405-1404 (از ابتدای مهرماه سال جاری تاکنون) میزان ریزش های جوی کشور معادل 3.4 میلیمتر بوده در حالی که این مقدار بارندگی در دوره مشابه دراز مدت 14.8 و در دوره مشابه سال گذشته 14.5 میلیمتر بوده است. این امر به آن معنا است که میزان بارش امسال نسبت به این دو دوره عنوان شده 77 درصد کاهش داشته است. این آمار نشان می دهد در سال آبی جاری میزان بارش 20 استان صفر بوده و نسبت به دوره مشابه دراز مدت و سال آبی گذشته 100 درصد کاهش بارش داشته اند.

در این میان بیشترین بارش سال آبی جاری مربوط به استان های گیلان، مازندران و گلستان بوده که به ترتیب 110.9، 58.7 و 49.2 میلیمتر بارندگی داشته اند که به ترتیب نسبت به مدت زمان مشابه سال آبی گذشته 47.57 و 29 درصد کاهش داشته اند. پس از این سه استان، آذربایجان غربی قرار گرفته که بارش آن 7.2 میلیمتر ثبت شده و بعد از این استان اردبیل با میزان بارش 5.4 میلیمتر قرار می گیرد.

آمار اعلامی نشان دهنده این است که هیچ استانی نسبت به مدت زمان مشابه دراز مدت و سال گذشته خود بارش بیشتری نداشته و میزان بارش همه استان ها از ابتدای سال جاری کاهشی بوده است.

در واقع تداوم خشکسالی در ایران بویژه در سال های اخیر باعث کاهش جدی آب رودخانه ها و ورودی سدها و مخازن آب زیرزمینی و تالاب ها شده است. میزان ورودی سدهای کشور از ابتدای سال آبی تا 13 آبان 1404، با کاهش حدود 39 درصدی نسبت به سال گذشته مواجه بوده است.

همچنین درصد پر شدگی مخازن سدهای کشور به طور متوسط به حدود 33 درصد رسیده است که نشان دهنده و ضعیت نامطلوب موجودی مخازن سدهای کشور است به گونه ای که نسبت به سال گذشته با کاهش حدود 25 درصدی مواجه بوده است.

بررسی موجودی مخازن سدهای کشور نشان می دهد سدهایی نظیر سدهای استان های تهران، اصفهان، خراسان رضوی، قم، هرمزگان، زنجان، کرمان و مرکزی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. براساس نتایج مدل های هواشناسی در بازه دو هفته آتی سامانه بارشی در نوار شمالی، بخش هایی از غرب و شمال غرب کشور فعال خواهد بود اما سایر نقاط کشور فاقد بارش پیش بینی می شوند.

یکی از شهرهایی که با تنش آبی جدی مواجه شده تهران است به طوری که با توجه به اینکه این شهر بیشترین جمعیت کشور را در خود جای داده وضعیت بحرانی تری دارد از همین رو در چند روز اخیر مسئولین در این خصوص مواردی را اعلام کرده اند.

در همین راستا مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران تنها راه سازگاری با تغییر اقلیم و خشکسالی های متوالی را رعایت الگوی مصرف و 10 درصد صرفه جویی بیشتر دانست و عنوان کرد: با وجود گذشت 45 روز از سال آبی جدید، حتی یک قطره بارندگی در تهران رخ نداده است. این در حالی است که در زمان مشابه سال گذشته 20 میلیمتر و در دوره مشابه درازمدت به طور میانگین 30 میلیمتر بارش در تهران ثبت شده است.

محسن اردکانی افزود: ذخایر سدهای تأمین کننده آب تهران هم اکنون در کمترین میزان 60 سال اخیر قرار دارد به طوری که تاکنون چنین وضعیتی را تجربه نکرده بودیم و هم اکنون وضعیت منابع سطحی قرمز و بسیار شکننده است.

وی تأکید کرد: تمام تلاش ها تاکنون بر این بوده است که به وضعیت بحران مطلق نرسیم و این در صورتی محقق خواهد شد که همکاری شهروندان در صرفه جویی مصرف آب تداوم یابد و با 10 درصد صرفه جویی بیشتر و آغاز بارندگی ها در یکی دو ماه آینده بتوانیم از شرایط کنونی گذر کنیم.

اردکانی با اشاره به اقدامات مربوط به تأمین آب اظهار کرد: تا کنون در این زمینه اقدامات لازم صورت گرفته که اجرای خط دوم انتقال آب سد طالقان به تهران، آخرین اقدام در این زمینه محسوب می شود. در واقع این خط به میزان پنج مترمکعب بر ثانیه بخشی از آب مورد نیاز تهران را تأمین می کند با آنکه 16 مترمکعب بر ثانیه نیز از منابع زیرزمینی استحصال می شود اما نیاز آبی تهران 40 مترمکعب بر ثانیه است و با وجود بهره برداری از منابع یاد شده و ظرفیت سایر سدها، هم اکنون حدود چهار تا پنج مترمکعب بر ثانیه ناترازی بین منابع و مصارف وجود دارد که تاکنون مدیریت شده است.

وی مصرف آب به ازای هر شهروند در تهران را 220 لیتر دانست و گفت: 61 درصد مشترکان تا 2 برابر الگوی مصرف یعنی 260 لیتر آب مصرف می کنند و 5 درصد از مشترکان نیز بیشتر از 2 برابر الگو آب مصرف می کنند. همچنین 34 درصد مشترکان نیز الگوی مصرف آب را رعایت می کنند.