مهدی قمشی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز در روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: پزشکیان تنگناها را خوب تشخیص داده امّا توانایی و یا امکان تغییر برایش اصلاً مهیا نشده است. برای مثال بخوبی تشخیص داده که در شرایط مشکلات بودجه ای کشور، دادن اعتبار مالی به برخی دستگاه ها هیچ سودی برای مردم و کشور ندارد و یا حداقل اولویت ندارند، امّا به این مراکز و دستگاه ها زورش نمی رسد و لذا علی رغم اینکه تشخیص درست است امّا عملاً درمان دشوار بلکه غیرممکن می نماید.

نا شکری نمی کنم کارهای خوبی هم انجام داده مثلاً در حوزه مسائل اجتماعی و باز شدن فضای عمومی کشور کارهای خوبی صورت گرفته، امٍّا کارهای انجام شده در حد قد و قواره قدرت و مسئولیت رییس جمهور یک کشور نیست. خیلی از قول هایش روی زمین مانده و نتوانسته آن ها را به سرانجام برساند.

متأسفانه در سال اول کارش، آسمان هم با کشورمان قهر کرده و دولت را علاوه بر ناترازی برق وارد مشکلات ناترازی های آب نیز نموده است تا اینجای کار دولت، ربطی به من به عنوان یک متخصص آب ندارد تنها به عنوان یک شهروند عادی می توانم ایشان را درک کنم و حیف و دریغا بگویم و البته از صمیم قلب دوستش دارم و برایش آرزوی موفقیت می نمایم.

با این مقدمه می خواهم وارد بحث خودم بشوم که نام هزینه های بحران زا بر آن نهاده ام. بله هزینه کردن برای هیچ و پوچ قطعاً بی معناست امّا از آن مهمتر این است که وقتی پول نیست هزینه کردن برای ایجاد بحران چه معنایی دارد؟ جناب آقای دکتر پزشکیان با همه حساسیتی که در مورد هزینه کرد بودجه های کشور دارند باید به این مقوله نیز ورود نمایند زیرا در این مقوله هزینه هایی صورت می گیرد که ظاهری آراسته و شبه علم دارند ولی نه تنها فایده ای به کشور نمی رسانند بلکه سبب مشکل و بحران نیز می شوند.

جناب آقای رییس جمهور! لطفاً برای دولت خودتان و کشور با پیش بردن چنین پروژه های ظاهرالصلاح بدنبال ایجاد بحران جدید نباشید و از همین ابتدا جلوی آن ها را بگیرید.

مثال ها در این مورد زیاد هستند امّا چند مورد را ذکر می کنم تا به عنوان نمونه در پیش روی شما باشند.

مورد اول این است: درحالی که رودخانه کارون از بی آبی رنج می برد و درحال حاضر در منطقه آبادان و خرمشهر ایجاد بحران نموده و در تابستان گذشته نیز به جهت کم آبی و شوری آب بسیاری از نخیلات آن منطقه از بین رفته اند، تحت فشارها و لابی های ناصواب، علاوه بر طرحهای انتقال آب گذشته که بیش از یک میلیارد مترمکعب آب را از سرشاخه های کارون و دز به سایر حوضه ها انتقال داده اند، طرح جدیدی به نام ماندگان برای انتقال بین حوضه ای آب از سرشاخه کارون به بهانه تامین آب شرب تصویب و به اجرا رفته که هیچ توجیه علمی و کارشناسی ندارد و فقط فشار و لابی است که انجام طرح را به پیش می برد وگر نه بدنه کارشناسی دستگاههای متولی امر واقف هستند که این طرح سبب ایجاد مشکلات زیست محیطی و ایجاد بحران بیشتر منابع آب در پایین دست کارون خواهد شد.

مطمئن باشید پیشبرد این طرح و هزینه ای که در آن صرف می شود فقط سبب ایجاد تنش بین هموطنان خواهد شد و هیچ مشکلی را حل نخواهد کرد.

مثال دیگر مشکل آب تهران بزرگ است که شورای تامین آب تهران و وزارت نیرو برای حل آن مجوز زدن 100 حلقه چاه جدید را در دشت تهران داده اند. این درحالی است که درحال حاضر دشت های تهران بزرگ به جهت برداشت بی رویه آبهای زیر زمینی سالیانه بطور متوسط با وضعیت حاد 19 سانتی متر فرو نشست زمین روبروست. زدن چاه های جدید ممکن است به صورت موقت مختصری تنش را کاهش دهد امّا قطعاً مشکل و بحران چندین برابری را در آینده نزدیک برای تهران در پی خواهد داشت.

مثال دیگر انتقال آب دریای عمان برای برخی استان هاست. گرچه این کار به عنوان یک کار پدافندی غیرعامل می تواند قابل توجیه باشد امّا در شرایط فعلی و با توجه به عدم مدیریت صحیح منابع و مصارف آب در مناطق مقصد، انتقال این آب ها، هم هزینه بسیاری بر کشور تحمیل خواهد کرد و هم مشکل مناطق مقصد را حل نخواهد کرد بلکه به تشدید بحران دامن خواهد زد.

مثال های دیگری می توان ذکر کرد، از جمله در حوضه کرخه، درحالی که نزدیک به دو برابر آورد رودخانه کرخه، در این مسیر مخزن سد ایجاد کرده ایم (یعنی دو برابر متوسط آبی که سالیانه از این مسیر عبور می کند) و از نظر علمی این رودخانه ظرفیت ایجاد سد مخزنی برای توسعه استفاده بیشتر از آب را مدت هاست از دست داده و به همین جهت سال هاست هورالعظیم حقآبه اش را نتوانسته دریافت کند و در چهار ماهه اخیر نیز دود بخش عراقی هورالعظیم شهرهای بسیاری در استان خوزستان را به تعطیلی کشانده،

با این وجود وزارت نیرو تحت تأثیر فشارهای این و آن برای ساخت سد جدید در مسیر این رودخانه باز هم اعتبارات جدید گرفته و درحال هزینه است تا خواسته یا ناخواسته مشکلات پایین دست رودخانه، از این که هست نیز بدتر شود.

معنی این هزینه کردها در بخش آب و محیط زیست کشور از نظر من هزینه های بحران زاست. مطمئناً از این گونه هزینه های بحران زا در حوزه های دیگر که از بودجه های عمومی کشور ارتزاق می کنند، بسیار یافت می شود.

آقای دکتر پزشکیان! حال که اراده کرده اید جلوی هزینه های بیهوده را بگیرید، تیمی تشکیل دهید تا این هزینه کردهای بیهوده و بحران زا را که ظاهری شبه علم دارند تشخیص داده و جلوی آن ها را بگیرید. اهمیت این مسئله از مسئله هزینه دستگاه های بیهوده و بی ثمر کمتر نیست. می دانم کار دشواری است زیرا پشت اغلب این هزینه کردهای بحران زا نیز لابی ها و گروه های فشار و مافیایی خوابیده است که منافع ملی برایشان مهم نیست و بدنه وزارت نیرو و سازمان محیط زیست نیز توانایی مقابله با آن ها را ندارند.

درگیر شدن با آن ها کار آسانی نیست ولی شدنی است و البته منافع ملی بسیاری نیز از این رهگذر آزاد خواهند شد. فریاد شما در خالی بودن خزانه دولت و تقاضای همراهی مردم برای فائق آمدن بر این شرایط درست است امّا دیدن مصوبات و پیگیری هزینه های بحران زا وعدم توانایی مقابله با زیاده خواهی ها و لابی ها نیز قابل قبول نیست و مردم را از همراهی با شما دلسرد خواهد کرد.