پایتخت در حالی تابستان کم بارش امسال را پشت سر گذاشت که با همراهی شهروندان و اجرای طرح های فنی گسترده، از بروز بحران جدی در تأمین آب جلوگیری شد و رکورد تازه ای در صرفه جویی به ثبت رسید.

به گزارش ایسنا، بر اساس گزارش شرکت آب و فاضلاب استان تهران، طی شش ماه نخست امسال مصرف سرانه خانوارهای تهرانی به طور میانگین حدود 1500 لیتر کاهش یافته است. این دستاورد نتیجه مجموعه اقداماتی در چهار محور ارتقای ظرفیت تصفیه و ذخیره سازی، نوسازی شبکه های فرسوده، هوشمندسازی سامانه های توزیع و اصلاح الگوی مصرف است که در مجموع 65 میلیون مترمکعب از مصرف و تولید آب تهران کاسته است.

هم زمان با اجرای این برنامه ها، شاخص های رفتاری مصرف کنندگان نیز تغییر کرده است. در ماه های اخیر، میزان مشترکان بدمصرف که بیش از دو برابر الگوی تعیین شده آب مصرف می کردند، از 7 به 5 درصد کاهش یافته و تعداد مشترکان پرمصرف نیز 5 درصد کمتر شده است. این در حالی است که سهم مشترکان خوش مصرف از 29 به 34 درصد افزایش یافته است؛ آماری که بیانگر اثر ملموس فرهنگ سازی و مشارکت عمومی در پایتخت است.

الگوی مصرف هر شهروند تهرانی 130 لیتر در شبانه روز تعیین شده است. تا پیش از تابستان امسال حدود 70 درصد شهروندان مصرفی بیش از این الگو داشتند اما این رقم تا پایان مردادماه به 65 درصد کاهش یافته است.

به گفته مسئولان آبفا، در صورت تداوم روند فعلی و استقبال گسترده از نصب لوازم کاهنده مصرف، می توان میزان مصرف را تا 30 درصد دیگر نیز کاهش داد، بدون آن که رفاه خانوارها تحت تأثیر قرار گیرد.

در این طرح، شهروندان می توانند از طریق تماس با سامانه 122 و ثبت شماره اشتراک، درخواست نصب لوازم کاهنده را ارائه دهند. کارشناسان آبفا بدون دریافت وجه نقد، تجهیزات را روی شیرآلات منازل نصب می کنند و هزینه 300 تا 500 هزار تومانی این وسایل در قالب اقساط 12 ماهه روی قبوض آب محاسبه می شود.

در کنار مدیریت مصرف، توسعه زیرساخت های حیاتی نیز در دستور کار بوده است. تسریع در اجرای خط دوم انتقال آب سد طالقان به تهران از جمله طرح های مهمی است که تاکنون 2500 لیتر بر ثانیه به ظرفیت تأمین آب پایتخت افزوده و در آینده نزدیک نیز همین میزان دیگر وارد مدار بهره برداری خواهد شد.

با وجود این دستاوردها، تهران همچنان با ناترازی منابع و مصارف مواجه است. سرانه آب تجدیدپذیر کشور به طور میانگین 1227 مترمکعب در سال برای هر نفر برآورد می شود، اما این رقم در استان تهران با احتساب سدهای طالقان و لار فقط 350 مترمکعب و بدون آن ها حدود 180 مترمکعب است؛ رقمی که از آن به عنوان کمبود مطلق آب یاد می شود.

کارشناسان هشدار می دهند که کاهش بارش ها، افت سطح آب های زیرزمینی و فرونشست زمین، نشانه های آشکاری از پایداری خشکسالی در پایتخت است. روندی که طی سه دهه گذشته استمرار داشته و میانگین بارش تهران را همواره پایین تر از میانگین کشوری قرار داده است.

در همین راستا، شرکت آب و فاضلاب استان تهران اجرای بیش از 40 هزار میلیارد تومان پروژه جدید تا پایان سال جاری را در دستور کار دارد؛ طرح هایی شامل توسعه شبکه های آبرسانی، بهره برداری از 10 واحد جدید تصفیه خانه فاضلاب، آغاز ساخت چهار واحد دیگر، تکمیل فاز دوم تصفیه خانه پنجم آب تهران و پیشرفت رینگ آبرسانی قمر بنی هاشم (ع) در لیست طرح ها قرار دارد.

با تکمیل این پروژه ها، ظرفیت تولید پساب استان تا پایان امسال 131 میلیون مترمکعب افزایش خواهد یافت.

هرچند کاهش مصرف آب در تهران طی ماه های گذشته دستاوردی مهم در مدیریت منابع آبی محسوب می شود، اما واقعیت این است که این موفقیت هنوز شکننده است. زیرساخت های فرسوده، تداوم رشد جمعیت، توسعه نامتوازن شهری و کمبود منابع پایدار، سایه خود را همچنان بر سر شبکه آبرسانی پایتخت گسترده اند. تهرانی ها رکورد کاهش مصرف را شکستند، اما اگر اصلاح الگوی مصرف به رفتار دائمی و سرمایه گذاری در بخش زیرساخت به سیاست ثابت تبدیل نشود، هر تابستان دوباره باید نگران تکرار بحران باشیم.