فرارو- دونالد ترامپ، روز شنبه،12 مهر با انتشار تصویری از یک نقشه هوایی، از موافقت اسراییل با خط اولیه عقب نشینی از نوار غزه خبر داد و گفت که این مساله با حماس نیز به اشتراک گذاشته شده است. از روز یکشنبه نیز به شکل رسمی روند آغاز توافق در غزه اعلام شد. با این وجود، پرسش مهم این است که آیا طرح ترامپ برای غزه و برای منطقه خاورمیانه، در بلندمدت اجرایی است و در سر ترامپ و نتانیاهو چه می گذرد؟

به گزارش فرارو، سیر تحولات منطقه خاورمیانه از روزهای پس از 7 اکتبر و آغاز حمله حماس به مناطق تحت تصرف اسراییل تا کنون بسیار پرسرعت طی شده است. محسن جلیلوند، تحلیلگر ارشد سیاست خارجی، در گفت وگو با فرارو به بررسی این موضوع پرداخته است:

محسن جلیلوند به فرارو گفت: اسراییلی ها معتقدند حماس به معاهده ای که ترامپ طراحی کرده، پایبند نخواهد بود. درواقع برخی تحلیلگران اسراییلی معتدند حماس فعلا زیر بار این معاهده رفته تا از زیر بار برخی فشارها خارج شود و سپس خود را برای مرحله بعد آماده کند. این نظری است که برخی تحلیلگران اسراییلی ارائه می دهند. اما با توجه به آن چه طرف مقابل، یعنی حماس می گوید، متوجه می شویم که حماس، به طور کامل زیر بار نرفته و نپذیرفته است. حتی حماس هم با شرط و شروط پذیرفته است.

وی افزود: موضوع صلح یا معاهده ای که بین حماس و اسراییل بر اساس طرح ترامپ شکل گرفته، به اعتقاد من به زمان بیشتری نیاز دارد و نمی توانیم اکنون در این باره قضاوت قطعی کنیم. حتی اگر با همین دیدگاه اسراییلی ها هم پیش برویم، می بینیم که اسراییلی ها هم چندان به دنبال این نیستند که زیر بار توافق بروند. چون آن ها از دید خود دست بالا را دارند و حماس را به طور کامل تحت فشار قرار داده اند. اما از طرفی دیگر، با توجه به نظر جامعه جهانی و بحث هایی که مطرح است فکر می کنم طرفین تا حدودی این موضوع را بپذیرند. اما این که حماس و اسراییل تا چه حد به توافق مذکور پایبند بمانند، بحثی دیگر است.

این کارشناس ارشد سیاست خارجی در ادامه گفت: اما اگر سری به ادبیات نتانیاهو بزنیم، من معتقدم به این شیوه ای که نتانیاهو درباره صلح با غزه صحبت می کند و اینطور که درباره خلع سلاح کامل حماس خط و نشان می کشد، به زودی نوبت ایران نیز می رسد که در فهرست پرونده هایی قرار گیرد که نتانیاهو تمایل دارد هرچه سریعتر با همکاری ترامپ مورد تعیین تکلیف قرار دهد. استنباط من از شرایط موجود این است که اسراییل و آمریکا یک برنامه ریزی مفصل و بلندمدت دارند و روند اتفاقاتی که از سوی این دو ، در منطقه رقم می خورد تصادفی نیست. بنابراین حدس می زنم در ادامه این مسیر نوبت به ایران نیز خواهد رسید. از نظر اسراییل، مشکل اصلی منطقه ایران است و طرف اسراییل مدعی است اگر ایران در منطقه حضور نداشت بخشی از تنش ها نیز وجود نداشت.

وی افزود: قطعا اسراییل و امریکا برای ایران نیز طرح و برنامه ای دارند. به نظر می رسد رسیدن به توافق درباره ایران از محور مذاکره عبور کرده یا لااقل طرف مقابل چنین پنداشتی دارد که مذاکره جواب نمی دهد. همچنین به نظر می رسد آن ها به این باور رسیده اند که ایران نیز حاضر به مذاکره نیست. آمریکایی ها مدعی هستند که طرف ایرانی چندین بار درخواست مذاکره داشته اما موفقیتی کسب نکرده است. ظاهرا پافشاری اصلی طرف مقابل بر 3 شرطی است که معتقد است به هر شکلی که شده باید اجرایی شود. سخنان مقامات ارشد ایران نشان می دهد ایران نیز تمایلی برای مذاکره در شرایطی که قرار باشد اعمال فشار حداکثری از سوی طرف مقابل وجود داشته باشد، ندارد. اروپایی ها هم گهگداری خط و نشان هایی می کشند اما حقیقت این است که اروپایی ها هم به طور کامل دنباله رو و تابع امریکایی ها هستند.