محمدجواد ظریف وزیر پیشین امور خارجه، با توجه به آغاز فرآیند فعال سازی مکانیسم ماشه در پی ارسال نامه سه کشور اروپایی به شورای امنیت، تصریح کرد: کسانی که می گویند فعال شدن مکانیزم ماشه تأثیر اقتصادی ندارد، متوجه نیستند اگر اروپا و سازمان ملل تحریم های خود را برگردانند، تأثیر منفی شدید خود را نه تنها بر اقتصاد کلان و بلکه مستقیما بر زندگی روزمره مردم خواهد گذاشت.

ظریف که روز گذشته به جلسه مجمع عمومی جبهه اصلاحات ایران برای ارائه تحلیل تبعات و مخاطرات جدی فعال شدن مکانیزم ماشه دعوت شده بود، گفت: اسنپ بک و یا مکانیزم ماشه در متن اصلی توافقنامه برجام وجود ندارد بلکه در پیوست ها آمده و البته این مسئله رایجی است که در تمام پروتکل های بین الملی قید می شود اگر طرفین از اجرای توافقنامه تخطی کردند وضعیت به قبل از تاریخ انعقاد برمی گردد. بنابراین اگر اسنپ بک فعال شود، برجام دیگری ناممکن است و دیگر ما نمی توانیم قطعنامه های شورای امنیت را لغو کنیم.

وی ضمن ارائه تاریخچه ای از روند شکل گیری برجام و انجام مذاکرات جامع با طرف های دعوی، تأکید کرد: ما بارها فرصت سوزی کرده ایم و چنانکه به عنوان نمونه از جمله دلایلی که موجب شده ما به این مرحله از برجام یعنی آغاز فرایند فعال شدن اسنپ بک برسیم، نداشتن موضع بی طرفی و حمایت ایران از روسیه در جنگ با اوکراین و تصویب قانون اقدام راهبردی در مجلس می تواند باشد. الان هم باید متوجه باشیم قطعنامه 2231 قابل تکرار نیست و گذشت زمان به ضرر ماست. لذا نباید بگذاریم که برجام از دست برود و در صورتی که کاری نکنیم دو هفته دیگر به تاریخ می پیوندد.

ظریف با بیان این که سیاست ما در این رابطه باید بر سه محور؛ فهم درست از شرایط، طراحی یک حرکت سیاسی و نیز تولید روایت کارساز، استوار باشد، در ارائه تصویر از شرایط گفت: اختلاف میان آمریکا و اسراییل در رابطه با ایران در استراتژی است؛ به این معنی که اسراییل به دنبال فروپاشی نظام و تجزیه ایران است اما آمریکا ایران ضعیف شده را می خواهد. از سوی دیگر ایران هنوز توان ضربه زدن به اسراییل را دارد و ضمن این که در حال حاضر منطقه هم از یکه تازی اسراییل نگران است.

وزیر پیشین امور خارجه حرکت سیاسی در مقطع فعلی را شامل انجام مذاکره مستقیم و جامع با آمریکا و گفتگو با اروپایی ها و اعلام این که از امروز حاضریم برجام را به صورت کامل اجرا کنیم، بیان کرد و در ضرورت انجام مذاکره با آمریکا، به سابقه مذاکرات کیسینجر با چوئن لای نخست وزیر وقت چین در زمان رهبری مائو اشاره کرد و آن شیوه را برای ایران هم کارساز دانست و در همین رابطه پیشنهاد کرد که ما باید مسائل هویتی، مسائل ناهماهنگی و مسائل بده بستانی را با آمریکایی ها، حل کنیم.

وی با بیان این که برخی در نظام معتقدند ما با آمریکا منافع راهبردی مشترک نداریم، تأکید کرد: البته ما می توانیم با آنها منافع کوتاه مدت مشترک داشته باشیم و چنانکه دفاتر حفاظت منافع دو کشور را به سبک نوع رابطه دیپلماتیک خودمان با مصر، برقرار کنیم. مطمئنا برقراری دفاتر حفاظت منافع طرفین می تواند امتیاز مهمی برای رییس جمهور فعلی آمریکا باشد و چنانکه می تواند مدعی شود کاری را که روسای جمهور قبلی نتوانستند انجام دهند، من عملی کردم.

ظریف اسنپ بک را تنها اهرم اروپا در مقابل ایران دانست که نمی خواهد به راحتی آن را از دست بدهد. لذا پس از یک ماه از آغاز فرایند، آنها می توانند طبق توافقنامه به مدت 180 روز آن را تمدید کنند که این فرصت خوبی است تا ایران مذاکرات مستقیم و جامع خود با آمریکا را با گشایش دفاتر حفاظت منافع دو طرف آغاز کند.

ظریف همچنین گفت: ما باید در داخل روایتی را تولید کنیم که احساس شکست و عقب نشینی ایجاد نشود و در عین حال بر روی مواضع خود بایستیم و از داشتن حق غنی سازی کوتاه نیاییم اما این فعالیت را می توانیم در قالب کنسرسیومی با مشارکت عربستان، قطر، چین، آمریکا و ... داشته باشیم.

وزیر پیشین امور خارجه کشورمان یادآور شد که ما دو نوع آینده پیش رو داریم: آینده پیش فرض که بر اساس گذشته شکل می گیرد و آینده خلق شده که گذشته تمام شده و آینده ای بدون گذشته را می سازیم که به ما امید و وجد می دهد. درست است ما طی سالهای گذشته هزینه های زیادی صرف کرده و متحمل خسارات زیانباری شده ایم اما آب رفته دیگر به جوی باز نمی گردد و از امروز برای نجات ایران باید به آینده نگاه کنیم.