ناتالی توچی مدیر مؤسسه امور بین المللی ایتالیا، استاد موسسه حکمرانی فراملی دانشگاه اروپا و مشاور ویژه فدریکا موگرینی مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اشاره به مذاکرات اخیر تروییکای اروپایی و اتحادیه اروپا با ایران در استانبول، نوشت: اروپا به همراه آمریکا تهدید کرده که اگر تا اوت پیشرفتی حاصل نشود، مکانیسم ماشه فعال و تحریم های سازمان ملل بازگردانده می شود.

اگر فرضیه ضعف ایران درست نباشد، این تهدید نتیجه معکوس خواهد داشت و حتی می تواند مشروعیت شورای امنیت را تضعیف کند؛ چرا که روسیه، چین و بسیاری از کشورهای جهان جنوب این اقدام را غیرقانونی می دانند.

به گزارش جماران؛ مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در تحلیلی تفصیلی با بررسی پیامدهای جنگ اخیر ایران و رژیم صهیونیستی، هشدار داد که رویکرد جدید اروپا در قبال تهران به طور جدی از مسیر دیپلماسی فاصله گرفته است.

ناتالی توچی مدیر مؤسسه امور بین المللی ایتالیا، استاد موسسه حکمرانی فراملی دانشگاه اروپا و مشاور ویژه فدریکا موگرینی مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا، با بررسی پیامدهای جنگ اخیر ایران و رژیم صهیونیستی، هشدار داد که رویکرد جدید اروپا در قبال تهران به طور جدی از مسیر دیپلماسی فاصله گرفته و خطر بازگشت تحریم های سازمان ملل را افزایش داده است.

توچی در یادداشتی در وبگاه ورلد پالیتیک ریویو نوشت: جنگ ایران و اسراییل در ژوئن پایان یافت، اما نتیجه آن یک آرامش کاذب بود. ظاهراً با هدف نابودی ظرفیت های هسته ای تهران، اسراییل با حمایت آمریکا به ایران حمله کرد. آمریکا نیز با ادعای کاهش تنش مستقیماً با استفاده از بمب های سنگرشکن وارد جنگ شد. در نهایت، آتش بسی برقرار شد. آمریکا و اسراییل با استناد به خسارات واردشده به تأسیسات و توان نظامی ایران، این جنگ را تضعیف کننده تهران می دانند و معتقدند که ایران اکنون مایل تر به بازگشت به میز مذاکره است. اما برخلاف ادعای آمریکا و اسراییل، ایران این جنگ را نشان دهنده تاب آوری خود و محدودیت قدرت نظامی اسراییل می داند.

به گفته او، هر 2 طرف خود را برنده یا دست کم بازنده نمی دانند، که این می تواند به تداوم آتش بس کمک کند، اما هم تهران و هم تل آویو معتقدند که این آتش بس دوام نخواهد داشت و برای دور بعدی درگیری ها آماده می شوند.

در چنین شرایطی، توچی با اشاره به نقش مخرب اروپا علیه ایران و حمایت آن ها از جنایات رژیم صهیونیستی علیه ملت و تمامیت ارضی ایران تأکید کرد: اروپا که هیچ نقش معناداری در جلوگیری، محدود کردن یا پایان جنگ ایفا نکرد، اکنون باید برای پایدار کردن آتش بس وارد عمل شود. این یعنی احیای ابتکارهای چندجانبه گذشته و ایجاد کانال های جدید برای تعامل با ایران. با این حال، طی ماه گذشته اروپا به جای این رویکرد، بر تهدید به بازگرداندن تحریم های سازمان ملل متمرکز بوده است؛ اقدامی که می تواند آخرین میخ بر تابوت توافق هسته ای (برجام) باشد.

او با اشاره به اینکه اتحادیه اروپا معمولاً به عنوان غول اقتصادی و کوتوله ژئوپولیتیک شناخته می شود، نوشت: پرونده هسته ای ایران یک استثنا بود. مذاکرات با ایران در سال 2003 آغاز شد و قالب تروییکای اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) شکل گرفت. یک سال بعد، "خاویر سولانا" نخستین مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، به این مذاکرات پیوست. سپس این فرمت به پنج به علاوه یک، شامل چین، روسیه و آمریکا گسترش یافت. در سال 2015، "فدریکا موگرینی" سومین مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، موفق به نهایی کردن برجام شد.

توچی افزود: سه هدف اصلی اروپا در آن سال ها عبارت بود از: مهار برنامه هسته ای ایران، اثبات کارآمدی دیپلماسی چندجانبه و ایجاد پل بازگشت آمریکا به مذاکره پس از یکجانبه گرایی دولت "جورج بوش". تجربه تاریخی نشان می داد که جایگزین نظامی مؤثر نیست؛ همان طور که حمله اسراییل به راکتور اوسیراک عراق در 1981 نه تنها برنامه هسته ای بغداد را متوقف نکرد، بلکه آن را تسریع کرد.

توچی با بیان ادعای رد شده مبنی بر همکاری نظامی ایران با روسیه در جنگ اوکراین در تشریح رویکرد اروپا ادعا کرد: حمله روسیه به اوکراین در فوریه 2022، نگاه اروپا به خاورمیانه و جهان جنوب را تغییر داد. همکاری نظامی ایران با روسیه باعث شد تهران به عنوان یک دشمن بالقوه دیده شود. خروج ایران از مذاکرات احیای برجام و نحوه برخورد این کشور با اعتراضات داخلی خود نیز این نگرش را تقویت کرد. حمله حماس به اسراییل در اکتبر 2023 نیز موجب شد حمایت اروپا از تل آویو بی قید و شرط شود.

این ادعا درحالی است که ایران همواره ضمن حمایت از صلح در اوکراین، هرگونه ادعا مبنی بر نقش خود در این جنگ خونین را رد کرده است.

از طرفی، توچی درحالی مدعی خروج ایران از مذاکرات احیای برجام می شود که به اذعان مقامات آمریکایی، این آمریکا و اروپا بودند که در مذاکرات کارشکنی کردند.

با این وجود، مشاور موگرینی درباره موضع ضدایرانی قاره سبز نوشت: در ابتدا، این تغییر به صورت انفعال نمود پیدا کرد. هنگامی که ترامپ دوباره رییس جمهور شد و به احیای دیپلماسی با ایران ابراز تمایل کرد، اروپا هیچ تلاشی برای فعال سازی دوباره فرمت تروییکای اروپایی و اتحادیه اروپا نکرد. سپس این انفعال به موضعی تهاجمی تبدیل شد؛ جایی که اروپا نه تنها حمله اسراییل به ایران را محکوم نکرد، بلکه با استناد به "حق دفاع" آن را توجیه کرد. این در حالی بود که فرمت تروییکای اروپایی و اتحادیه اروپا در دوره شکل گیری خود، مخالف جنگ های پیشگیرانه بود.

به گفته توچی، در حالی که جنگ به پایان رسیده، آتش بس همچنان بسیار شکننده است.

او با اشاره به مذاکرات اخیر تروییکای اروپایی و اتحادیه اروپا با ایران در استانبول، نوشت: اروپا به همراه آمریکا تهدید کرده که اگر تا اوت پیشرفتی حاصل نشود، مکانیسم ماشه فعال و تحریم های سازمان ملل بازگردانده می شود. اگر فرضیه ضعف ایران درست نباشد، این تهدید نتیجه معکوس خواهد داشت و حتی می تواند مشروعیت شورای امنیت را تضعیف کند؛ چرا که روسیه، چین و بسیاری از کشورهای جهان جنوب این اقدام را غیرقانونی می دانند.

توچی تأکید کرد: اروپا به جای دنبال کردن اهداف غیرواقع بینانه مانند توقف کامل غنی سازی ایران و پیوند زدن موضوع هسته ای به برنامه موشکی، باید از نفوذ محدود خود برای تشویق تهران به ازسرگیری همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی، جلوگیری از خروج ایران از معاهده عدم اشاعه تسلیحات هسته ای و حمایت از بازگشت مسیر دیپلماسی ایران و آمریکا استفاده کند. شاید این اهداف کوچک تر از موفقیت های گذشته باشد، اما این کاهش نقش، نتیجه انتخاب های خود اروپاست.