در سال های اخیر، تحولات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در کشور باعث شده است الگوی ازدواج و فرزندآوری میان زنان تغییر کند.

به گزارش تسنیم، بسیاری از زنان، به دلایل مختلفی مانند ادامه تحصیل، اشتغال، نبود شرایط اقتصادی مناسب یا مسائل فرهنگی، ازدواج را به تعویق می اندازند، در نتیجه، سن ازدواج در کشور افزایش یافته است و تعداد قابل توجهی از زنان در سنین بالای 30 سال ازدواج می کنند.

طبق اعلام وزارت بهداشت، میانگین سنی اولین ازدواج در پسران 28.3 سال و در دختران 24.1 سال است و باتوجه به این که فاصله میان ازدواج تا فرزندآوری در کشور به طور میانگین 5 سال اعلام شده است، تعداد قابل توجهی از زوجین در سنین بالای 30 سال فرزنددار می شوند.

اخیراً معاون بهداشت وزارت بهداشت دراین باره اعلام کرده است که 60 درصد زنان متأهل در سن باروری، متولدین 1355 تا 1368 هستند؛ زنانی که در سن 35 تا 49 سالگی قرار دارند؛ این شرایط موجب شده است نگرانی ها درباره کاهش قدرت باروری زنان نیز افزایش یابد.

در همین راستا، مسئله انجماد تخمک (فریز تخمک) به عنوان راهکاری علمی برای حفظ قدرت باروری بخشی از این زنان مورد توجه قرار گرفته است و موضوع پوشش بیمه ای آن سال گذشته مورد توجه قانون گذاران و نهادهای اجرایی قرار گرفت.

در روش فریز، در ابتدا فرد تحت دارودرمانی قرار می گیرد و سپس تعدادی از تخمک ها با یک روش جراحی از بدن او جدا و به آزمایشگاه منتقل می شوند. تخمک ها در "ازُت" با دمای منفی 96 درجه سانتی گراد منجمد می شود و تمام فعالیت های بیولوژیک آن متوقف می شود و می تواند نگهداری شود و زمانی که فرد قصد باروری دارد با انجام روش هایی، این تخمک به بدن مادر منتقل می شود تا بتواند از تخمک فریزشده خودش برای فرزنددار شدن استفاده کند.

بر اساس ماده 81 بند "پ" از قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه در راستای تحقق سیاست های کلی برنامه پنج ساله هفتم و اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با همکاری دبیرخانه ستاد ملی جمعیت، جهاد دانشگاهی، معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری مکلف است ظرف سه ماه از لازم الاجرا شدن این قانون، برنامه ساماندهی روش های جایگزین نوین در حوزه ناباروری از جمله رحم اجاره ای و انجماد (فریز) تخمک، ساماندهی مراکز ارائه دهنده این خدمات، پس از کسب نظر از مرکز مدیریت حوزه های علمیه و رعایت آن در جهات فقهی مطابق نظر ولی فقیه، در سقف بودجه سنواتی (منابع قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت) و تمهیدات قانونی جهت پوشش بیمه پایه را به عمل آورد و به تصویب هیئت وزیران برساند.

طبق این قانون، امکان انجماد (فریز) تخمک و بهره مندی از بیمه پایه مربوط به آن، شامل دختران مجرد بالای سی سال نیز می شود.

البته باوجود تأکید قانون بر پوشش بیمه ای فریز تخمک برای زنان، پزشکان می گویند فریز تخمک باید در شرایط اضطراری برای زنانی که بالای 35 سال دارند یا با مشکلات پزشکی روبه رو هستند، انجام شود تا افراد به این بهانه، فرزندآوری را به تأخیر نیندازند.

اشرفی، فلوشیپ ناباروری درباره فریز تخمک به تسنیم گفته است: در موارد اضطراری، یعنی برای زنانی که بالای 35 سال سن دارند و نگران از دست دادن تخمک های خود به دلایل مختلف هستند، ممکن است نیاز به فریز تخمک باشد، این روش به زنان کمک می کند تا در صورت تأخیر در ازدواج یا مشکلات دیگر، همچنان امکان بارداری را در آینده حفظ کنند، با این حال، باید توجه داشت که پوشش بیمه ای فریز تخمک باید براساس اصول علمی انجام شود؛ در غیر این صورت ممکن است تبدیل به مُد شود و زنان به میل خود و بدون داشتن هیچ مشکلی، زمان طلایی باروری را عقب بیندازند به پشتوانه این که چند تخمک یا جنین فریزشده در بیمارستان ها دارند.

در این راستا فاطمه محمدبیگی در پاسخ به پرسشی مبنی بر وضعیت پوشش بیمه ای فریز تخمک اظهار کرد: متأسفانه روند پوشش بیمه ای فریز تخمک در کشور بسیار کُند پیش می رود، در حالی که این موضوع از اهمیت بالایی برخوردار است. در زمان حاضر، معاونت زنان ریاست جمهوری مسئول میز قانون گذاری این حوزه است، اما باید توجه داشت که قانون گذاری در زمینه اهدای تخمک و کروموزوم نیازمند دقت و توجه ویژه ای است.

وی افزود: با توجه به اینکه تعداد زیادی از زنان کشور در سنین بالا ازدواج می کنند و بسیاری از زنان در دهه چهارم و پنجم زندگی خود (35 تا 49 سال) به سر می برند، که عملاً در روزهای پایانی باروری خود قرار دارند، حمایت از آن ها ضرورت دارد، در واقع، 60 درصد زنان بارور کشور در این بازه سنی قرار دارند.

محمدبیگی ادامه داد: علی رغم اینکه در برنامه هفتم توسعه بر این موضوع تأکید شده است و از دولت خواسته ایم قانون گذاری در این زمینه را تکمیل کند، اما در عمل شاهد اقدامات ویژه ای از سوی دولت نبوده ایم؛ نه در حوزه بیمه و نه از سوی معاونت زنان ریاست جمهوری، همچنین، معاونت درمان وزارت بهداشت و معاونت های حقوقی باید این لایحه را به مجلس ارائه دهند تا سریعاً تعیین تکلیف شود.

رییس فراکسیون زنان و خانواده مجلس شورای اسلامی بیان کرد: در حوزه بیمه نیز علی رغم اینکه قانون در برنامه هفتم آمده است، هنوز عملکرد مشخصی دیده نمی شود. شورای عالی بیمه سلامت باید به سرعت درباره این موضوع تصمیم گیری کند و در صورتی که اقداماتی انجام شده است، گزارش آن به کمیسیون ارائه شود. متأسفانه در زمان حاضر، ضعف جدی در اجرای این ماده مشاهده می شود.

وی خاطرنشان کرد: هزینه های مربوط به فریز تخمک بالاست و معمولاً فرد باید حداقل سه سیکل درمانی را طی کند، همچنین، فرآیند ذخیره سازی تخمک، علمی، دانش بنیان و نیازمند تجهیزات پیشرفته است، کنار این مسائل، چالش های شرعی نیز وجود دارد که باید به طور جدی در بررسی ها لحاظ شوند، از جمله تطابق با احکام شرعی، احکام ارث و سایر مسائل فقهی.

وی گفت: کمیسیون قضایی دولت تاکنون دو یا سه جلسه در این خصوص برگزار کرده است، اما بررسی ها متوقف شده اند، امیدواریم در جلسه بعدی کمیسیون قضایی دولت که طی هفته آینده برگزار می شود این موضوع نهایی شود.