دو سگ آموزش دیده ی ویژه ثابت کرده اند که می توانند بیماری پارکینسون را صرفا با بو کردن سواب های پوستی تشخیص دهند و به میزان دقتی دست یابند که با آزمایش های پزشکی گران قیمت رقابت می کند.

به گزارش ایسنا، در یک مطالعه دقیق، این سگ ها بیماری عصبی را در 70 و 80 درصد از بیماران به درستی تشخیص دادند و در عین حال با دقت بیش از 90 درصد افراد سالم را از مشخص کردند. این پیشرفتی که می تواند نحوه غربالگری پزشکان برای بیماری پارکینسون را که در حال حاضر هیچ آزمایش تشخیصی قطعی ندارد، تغییر دهد.

به نقل از اس اف، تشخیص پارکینسون در حال حاضر به معنای انتظار برای بروز علائم آشکار مانند لرزش و سفتی عضلات است، که اغلب سال ها پس از شروع آسیب مغزی رخ می دهد. پزشکان به مشاهده این علائم فیزیکی متکی هستند زیرا آزمایش های پزشکی فعلی یا تهاجمی، گران یا غیرقابل اعتماد هستند. اما سگ ها یک سلاح مخفی دارند. بینی هایی که 10 هزار برابر حساس تر از انسان هستند و قادر به تشخیص تغییرات مولکولی هستند که برای حواس ما نامریی است.

محققان دانشگاه های بریستول و منچستر، با همکاری سگ های تشخیص پزشکی در بریتانیا، کشف کردند که بیماران پارکینسون در مقایسه با افراد سالم، روغن های متفاوتی روی پوست خود تولید می کنند. این روغن ها که سبوم نامیده می شوند، بوی متمایزی دارند که سگ های آموزش دیده می توانند از نمونه های ساده سواب پنبه ای که از بیماران گرفته می شود، آن را تشخیص دهند.

محققان با شروع از 10 سگ کاندید، به سرعت دریافتند که کار تشخیص پزشکی برای هر سگی مناسب نیست. پس از غربالگری اولیه، تنها پنج سگ نویدبخش بودند و با ادامه آموزش در طول تقریبا یک سال، سه سگ دیگر از این دسته خارج شدند. دو سگ آخر، یک سگ نر دو ساله از نژاد گلدن رتریور و یک سگ نر سه ساله از نژاد لابرادور-گلدن رتریور، در این کار استثنایی بودند.

آموزش سگ ها روشمند و طاقت فرسا بود. طی 38 تا 53 هفته، حیوانات یاد گرفتند که بین 205 نمونه پوست مختلف از افراد مبتلا به پارکینسون و بدون پارکینسون تمایز قائل شوند. مربیان به شناسایی های صحیح پاداش می دادند و در عین حال نمونه های افراد سالم را نادیده می گرفتند و به سگ ها آموزش می دادند که فقط زمانی که بوی منحصر به فرد بیماری را تشخیص دادند، هشدار دهند.

آزمایش واقعی زمانی انجام شد که محققان در طول آزمایش های دوسوکور، 100 نمونه کاملا جدید را به سگ ها ارائه دادند، به این معنی که نه مربیان و نه محققان نمی دانستند کدام نمونه ها حاوی رایحه هدف هستند. این امر هرگونه احتمال تاثیر نشانه های ناخودآگاه انسانی بر رفتار سگ ها را از بین برد.

نتایج منتشر شده در مجله بیماری پارکینسون ، چشمگیر بود. سگ اول 28 نمونه از 40 نمونه پارکینسون را به درستی تشخیص داد که معادل 70 درصد حساسیت است و 54 نمونه از 60 نمونه سالم را به درستی رد کرد که نشان دهنده 90 درصد اختصاصیت است. سگ دوم حتی بهتر عمل کرد و 32 نمونه از 40 نمونه پارکینسون را معادل 80 درصد حساسیت تشخیص داد و 59 نمونه از 60 نمونه کنترل را به درستی نادیده گرفت که 98 درصد اختصاصیت است.

این میزان دقت از بسیاری از سناریوهای تشخیص پزشکی فعلی پیشی می گیرد. به عنوان مثال، سگ های آموزش دیده برای تشخیص سرطان مثانه ، در مطالعات قبلی تنها به دقت 41 درصد دست یافتند. میزان تشخیص پارکینسون همچنین با برخی از آزمایش های آزمایشگاهی و روش های تصویربرداری مغز که در حال حاضر در بیمارستان ها استفاده می شوند، رقابت می کند.

هر دو سگ توافق قابل توجهی در مورد اینکه کدام نمونه ها آسان تر شناسایی می شوند، نشان دادند، که نشان می دهد برخی از بیماران ممکن است نشانه های بویایی قوی تری نسبت به سایرین تولید کنند. تحقیقات منحصرا بر روی بیمارانی که قبلا دارو مصرف نکرده بودند و کسانی که هنوز داروهای پارکینسون را شروع نکرده بودند متمرکز بود و نتایج علمی دقیق تری را در مورد مشخصات بوی طبیعی این بیماری تضمین می کرد.

بیماری پارکینسون چیزی بیش از حرکت را تغییر می دهد. این بیماری همچنین نحوه تولید چربی پوست توسط بدن را تغییر می دهد. بیماران اغلب دچار درماتیت سبورییک می شوند، وضعیتی که شامل تولید بیش از حد سبوم است که از نظر شیمیایی با افراد سالم متفاوت است. این ترکیب تغییر یافته سبوم می تواند حتی قبل از بروز علائم حرکتی مشخصه پارکینسون ظاهر شود.

سبوم تغییر یافته، ترکیبات آلی فرار که اساسا مولکول های بو هستند را ایجاد می کند که یک امضای بویایی متمایز ایجاد می کنند. در حالی که بینی انسان نمی تواند این تفاوت های ظریف را تشخیص دهد، سگ ها می توانند تغییرات مولکولی را که در سطح سلولی رخ می دهد، شناسایی کنند.

اگرچه سگ ها جایگزین متخصصان مغز و اعصاب نمی شوند ، اما می توانند به عنوان ابزار غربالگری ارزشمندی عمل کنند، به خصوص در مناطقی که متخصصان اختلالات حرکتی کمیاب هستند. تشخیص زودهنگام می تواند درمان زودهنگام را امکان پذیر کرده و به طور بالقوه سرعت پیشرفت بیماری را کاهش دهد.

تحقیقات همچنین به سمت توسعه حسگرهای الکترونیکی اشاره دارد که می توانند همان امضاهای شیمیایی را که سگ ها شناسایی می کنند، تشخیص دهند. چنین دستگاه هایی می توانند غربالگری سریع و غیرتهاجمی را ارائه دهند که مکمل روش های تشخیصی موجود است، بدون اینکه هزینه های قابل توجه و زمان مورد نیاز برای آموزش سگ های تشخیص را داشته باشند.

با این حال، چالش ها همچنان پابرجا هستند. آموزش سگ های تشخیص به زمان و منابع قابل توجهی نیاز دارد. تقریبا یک سال کار فشرده برای هر حیوان نیاز است و تنها درصد کمی از کاندیداها مناسب تشخیص داده می شوند . این مطالعه همچنین نتوانست مشخص کند که چه عوامل خاصی تشخیص برخی نمونه ها را آسان تر از سایرین می کند، و درک اینکه این روش تشخیص چقدر می تواند در بیماران مختلف سازگار باشد را محدود می کند.

با وجود این محدودیت ها، این مطالعه می تواند پیشرفت قابل توجهی در تشخیص بیماری پارکینسون ایجاد کند. به نظر می رسد قدیمی ترین همراه بشر ممکن است به متحد غیرمنتظره ای در تشخیص یکی از چالش برانگیزترین بیماری های عصبی ما تبدیل شود.