در معاملات روز جمعه 11 ژوییه، قیمت آتی نفت خام برنت به مرز 69 دلار در هر بشکه رسید؛ افزایشی که هرچند جزیی بود، اما پس از افت بیش از 2 درصدی در روزهای گذشته، به مثابه نشانه ای از بازگشت احتیاط آمیز بازار به مسیر تعادل تلقی شد.

به گزارش دنیای اقتصاد، این تحرک محدود قیمتی در حالی رخ داد که فضای عمومی بازار تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل ژئوپلیتیک، تجاری و ساختاری به شدت شکننده و پرابهام است. در رأس این عوامل، انتظار برای اعلام موضع رسمی دولت ایالات متحده در قبال روسیه قرار دارد؛ جایی که دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، وعده داده در روزهای آتی بیانیه ای مهم درباره سیاست این کشور در برابر مسکو ارائه خواهد داد.

تحلیلگران بر این باورند که این اعلامیه می تواند به وضع تحریم های تازه ای علیه روسیه، یکی از اصلی ترین صادرکنندگان نفت خام جهان منجر و در نتیجه عرضه جهانی نفت را در میان مدت با اختلال مواجه کند.

در چنین فضایی، معامله گران با نگاهی دوگانه به سمت بازار بازگشته اند: از یک سو، نشانه هایی از رشد تقاضا و محدودیت عرضه در کوتاه مدت مشاهده می شود و از سوی دیگر، چشم انداز مبهم اقتصاد جهانی، تعرفه های تجاری و کاهش مصرف چین در افق بلندمدت، مانع از شکل گیری موج صعودی قدرتمند در قیمت ها شده است. این کشمکش میان امیدها و بیم ها، بازار نفت را در آستانه فصل اوج مصرف تابستانی در موقعیتی قرار داده که هر تحول سیاسی یا اقتصادی می تواند محرک نوسانات شدید در روزها و هفته های پیش رو باشد.

در کنار نگرانی ها از تحریم های احتمالی روسیه، حملات نظامیان حوثی یمن به کشتی های تجاری در دریای سرخ نیز فضای بازار را بیش از بیش ملتهب کرده است. طی هفته گذشته، دو نفتکش در این مسیر راهبردی هدف قرار گرفته و غرق شدند؛ موضوعی که ریسک های عرضه نفت را در کوتاه مدت افزایش داده و بار دیگر به اهمیت امنیت مسیرهای دریایی برای تامین انرژی جهانی تاکید می کند.

در میان این تحولات، گزارش ها حاکی از آن است که عربستان قصد دارد در ماه اوت حدود 51 میلیون بشکه نفت خام به چین صادر کند؛ رقمی که بالاترین میزان در بیش از دو سال گذشته به شمار می رود. این افزایش می تواند نشانه ای از بهبود نسبی تقاضا در شرق آسیا و به ویژه چین باشد، هرچند چشم انداز بلندمدت بازار چندان امیدوارکننده نیست.

آژانس بین المللی انرژی (IEA) در گزارش تازه خود، با وجود بهبود نسبی در سمت عرضه، تصویری محتاطانه و تا حدودی بدبینانه از روند تقاضای جهانی برای نفت در سال جاری ارائه و هشدار داده که ریسک های ناشی از تشدید تنش های تجاری، به ویژه در پی سیاست های تازه تعرفه ای ایالات متحده، می تواند بر میزان مصرف انرژی در جهان سایه بیندازد.

این نهاد بین المللی، در عین حال که رشد تولید و افزایش ظرفیت پالایشی را در برخی مناطق تایید کرده، یادآور شده که در کوتاه مدت، عواملی چون افزایش ترددهای زمینی و هوایی در فصل تابستان و نیاز روزافزون نیروگاه ها به سوخت مایع، موجب شکل گیری نوعی تنگنای مقطعی در بازار شده اند که مانع از افت بیشتر قیمت ها می شوند.

اما در افق میان مدت تا بلندمدت، چشم انداز به مراتب متفاوت تری از سوی دیگر نهادهای ناظر ارائه شده است. سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در جدیدترین گزارش راهبردی خود با عنوان چشم انداز جهانی نفت 2025 پیش بینی کرده که روند رشد تقاضای جهانی برای نفت خام در سال های آینده با کندی قابل توجهی همراه خواهد بود؛ اصلی ترین عامل این تغییر، افت آهنگ مصرف در اقتصاد بزرگی چون چین عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، اوپک اکنون برآورد می کند که تقاضای جهانی برای نفت در سال 2026 به حدود 106 میلیون بشکه در روز خواهد رسید؛ رقمی که نه تنها کمتر از پیش بینی قبلی این سازمان (108 میلیون بشکه در روز) است، بلکه نشانه ای روشن از چرخش تدریجی الگوی مصرف جهانی سوخت های فسیلی، به ویژه در بازارهای آسیایی، محسوب می شود.

این بازنگری نزولی در برآوردهای اوپک، نگرانی هایی را در میان تولیدکنندگان مطرح جهان ایجاد کرده، چرا که به معنای احتمال بروز مازاد عرضه ساختاری در سال های آتی خواهد بود؛ موضوعی که در صورت تحقق، می تواند قیمت ها را در افق میان مدت با فشارهای کاهشی روبه رو کند.

تا لحظه تنظیم این خبر و بنا بر گزارش تار نمای tradingeconomics. com، در روز جمعه قیمت شاخص برنت با افزایش 19 سنتی به 69 دلار رسید. هم زمان، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با رشد 25 سنتی به 67 دلار در هر بشکه معامله شد. با وجود این افزایش های روزانه، در نگاه هفتگی، وضعیت متفاوت تری دیده می شود: قیمت نفت برنت حدود 0.8 درصد نسبت به هفته گذشته افزایش یافته، در حالی که نفت WTI کاهش 0.3 درصدی را تجربه کرده است.

البته باید در نظر داشت که بازار آمریکا در روز 4 ژوییه به مناسبت روز استقلال تعطیل بود و این موضوع می تواند تا حدی بر حجم معاملات و روند قیمت ها در آن هفته تاثیر گذاشته باشد. از سوی دیگر، تحلیلگران به نکته مهمی در بازار قراردادهای آتی اشاره دارند: تفاوت قیمتی بین قراردادهای ماه سپتامبر و اکتبر نفت برنت. طبق داده ها، قرارداد سپتامبر با 1 دلار بالاتر از قرارداد اکتبر معامله می شود؛ وضعیتی که در بازار نفت به آن backwardation گفته می شود.

این فاصله قیمتی زمانی رخ می دهد که قیمت های کوتاه مدت بالاتر از قیمت های بلندمدت هستند و معمولاً به عنوان نشانه ای از محدودیت عرضه در بازار فیزیکی و تقاضای فوری قوی تفسیر می شود. هم زمان، خبر ارسال حدود 51 میلیون بشکه نفت از سوی عربستان سعودی به چین در ماه اوت که بالاترین حجم صادرات در بیش از دو سال گذشته است نیز به عنوان عاملی دیگر برای فشردگی بازار در کوتاه مدت مطرح شده است. این نشانه ها از تلاقی کمبود در عرضه و بهبود نسبی تقاضا، بازار نفت را در وضعیتی شکننده اما امیدوارکننده قرار داده اند.

بازار نفت در روز پنج شنبه شاهد افت بیش از 2 درصدی بود؛ افتی که ناشی از نگرانی سرمایه گذاران نسبت به سیاست های جدید تعرفه ای ترامپ و تاثیر آن بر رشد اقتصاد جهانی و تقاضای نفت بود. با این حال، اعلام آمادگی رییس جمهور آمریکا برای انتشار یک بیانیه مهم در مورد روسیه در روز دوشنبه، موجب بازگشت نسبی قیمت ها شده است.

تحلیلگران موسسه ING هشدار داده اند که احتمال تحریم های بیشتر علیه روسیه می تواند باعث نگرانی بازار شود. ترامپ اخیراً از عملکرد ولادیمیر پوتین در خصوص عدم پیشرفت در روند صلح با اوکراین و ادامه بمباران شهرهای این کشور ابراز نارضایتی کرده است. در همین حال، کمیسیون اروپا در حال آماده سازی پیش نویس بسته جدیدی از تحریم هاست که شامل پیشنهاد وضع سقف شناور برای قیمت نفت روسیه خواهد بود.