صفحه اصلی     اقتصادی     اجتماعی     سیاسی     ورزشی     بین الملل     RSS     تماس با ما  
سه شنبه، 26 آبان 1405 - 09:51   
 آخرین خبرها
  امروز آخرین مهلت ثبت‌نام جاماندگان کالابرگ | اعتبار کالابرگ چگونه افزایش پیدا می‌کند؟
  قیمت یورو، دلار و انواع ارزها امروز 26 آبان 1405 + جدول
  گروگان‌گیری 3 دانش‌آموز در ایرانشهر؛ نیروهای امنیتی در محل حاضر شدند
  فیلم آموزش گام‌به‌گام ثبت درخواست کالابرگ در my.gov.ir | نحوه تکمیل فرم خوداظهاری برای افزایش اعتبار کالابرگ
  روایت امیرمحمد متقیان از روزهای سخت کودکی+ فیلم
 
- اندازه متن: + -  کد خبر: 140247صفحه نخست » آخرین اخبار    سه شنبه، 26 آبان 1405 - 09:32

آژانس، نهاد نظارتی یا بازوی نیابتی متجاوزان؟!


مسئله اصلی در مواجهه آژانس با ایران، صرفاً اختلاف بر سر گزارش‌ها، پرسش‌های فنی یا سطح همکاری‌ها نیست بلکه تناقضی جدی میان مسئولیت‌های نظارتی این نهاد و نحوه مواجهه آن با تحولات امنیتی پیرامون برنامه هسته‌ای ایران است.

از مهم‌ترین پرسش‌هایی که امروز درباره اعتبار نهاد‌های بین‌المللی مطرح است، این است که آیا نهاد‌هایی که برای تضمین صلح و امنیت جهانی تأسیس شده‌اند، همچنان به مأموریت اصلی خود پایبندند یا به ابزار اعمال فشار قدرت‌های بزرگ تبدیل شده‌اند؟ پرونده هسته‌ای ایران و، به‌ویژه تحولات مربوط به حمله نظامی به تأسیسات هسته‌ای کشور، این پرسش را با جدیت بیشتری پیش روی افکار عمومی قرار داده است. در این میان، عملکرد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نه‌فقط یک موضوع فنی، بلکه آزمونی برای سنجش استقلال، بی‌طرفی و اعتبار نظام نظارت بین‌المللی است. 

آژانس بر اساس اساسنامه خود، نهادی تخصصی با مأموریت نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای کشورها، جلوگیری از انحراف مواد هسته‌ای به سمت اهداف نظامی و کمک به توسعه صلح‌آمیز این فناوری است. تحقق این مأموریت، پیش از هر چیز به استقلال حرفه‌ای، بی‌طرفی سیاسی و اعتماد متقابل میان آژانس و اعضای آن وابسته است. بنابراین، وقتی این نهاد از جایگاه یک مرجع فنی مستقل فاصله بگیرد و در معادلات سیاسی و امنیتی قدرت‌ها قرار گیرد، نه‌تنها اعتبار خود را از دست می‌دهد، بلکه فلسفه وجودی آن نیز زیر سؤال می‌رود. 

مسئله اصلی در مواجهه آژانس با ایران، صرفاً اختلاف بر سر گزارش‌ها، پرسش‌های فنی یا سطح همکاری‌ها نیست بلکه تناقضی جدی میان مسئولیت‌های نظارتی این نهاد و نحوه مواجهه آن با تحولات امنیتی پیرامون برنامه هسته‌ای ایران است. ایران به‌عنوان عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، از حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای برخوردار است و انتظار می‌رود آژانس در بررسی فعالیت‌های آن، میان ملاحظات فنی، اختلافات سیاسی و فشار‌های خارجی تفکیک قائل شود. اما ارزیابی‌های فنی و تجربه میدانی جمهوری اسلامی نشان می‌دهد آژانس و، به‌ویژه شخص دبیرکل، همواره مرز میان نظارت حرفه‌ای و اعمال فشار سیاسی را مخدوش کرده‌اند. 

این تناقض زمانی آشکارتر می‌شود که موضوع حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران و مسئولیت آژانس در قبال آن مطرح می‌شود. تأسیسات هسته‌ای یک عضو «ان‌پی‌تی»، صرف‌نظر از اختلافات سیاسی کشورها، نباید به اهداف حملات نظامی تبدیل شوند. چنین اقداماتی علاوه بر نقض اصول امنیت بین‌المللی، خطر انتشار مواد پرتوزا، آسیب‌های زیست‌محیطی و تهدید جان انسان‌ها را در پی دارند. از همین رو، انتظار طبیعی آن است که آژانس در برابر تعرض به تأسیسات تحت نظارت خود، موضعی روشن، مستقل و متناسب با مسئولیت‌هایش اتخاذ کند. که این اتفاق نیفتاد. 

پرسش اساسی اینجاست که اگر یک نهاد بین‌المللی درباره فعالیت‌های هسته‌ای یک کشور با حساسیت و سخت‌گیری فراوان اظهارنظر کند، اما در برابر حمله نظامی به تأسیسات همان کشور واکنشی متناسب و مؤثر نشان ندهد، چگونه می‌توان از بی‌طرفی آن دفاع کرد؟

از سوی دیگر، زمان‌بندی تحولات نیز پرسش‌های مهمی ایجاد می‌کند. قطعنامه شورای حکام علیه ایران در 12 ژوئن 2025، تنها یک روز پیش از آغاز حملات رژیم اسراییل تصویب شد. این هم‌زمانی به‌تنهایی می‌تواند اثبات‌کننده هماهنگی آژانس با متجاوزان باشد. این قرابت، این پرسش جدی را مطرح می‌کند که آیا سیاسی‌سازی پرونده هسته‌ای ایران و تشدید فشار‌های بین‌المللی، در عمل به ایجاد فضای سیاسی مساعد برای اقدامات نظامی کمک نکرده است؟ به‌ویژه آنکه جمهوری اسلامی ایران پیش‌تر نسبت به پیامد‌های امنیتی و سیاسی چنین رویکرد‌هایی هشدار داده بود، و از سوی دبیرکل نادیده گرفته شد. 

موضوع نگران‌کننده دیگر، امنیت اطلاعات و محرمانگی همکاری‌های نظارتی است. ایران که اطلاعات حساس تأسیسات و فعالیت‌های هسته‌ای خود را در اختیار یک نهاد بین‌المللی قرار داده است، حق دارد از حفاظت این اطلاعات اطمینان داشته باشد. نمی‌توان از تهران انتظار داشت بازرسی‌ها و نظارت‌های گسترده را بپذیرند، اما نسبت به احتمال بهره‌برداری امنیتی از اطلاعات ارائه‌شده و پیامد‌های آن بی‌اعتنا باشند. چنین وضعیتی اعتماد ایران به‌عنوان عضو متعهد آژانس را تضعیف و همکاری فنی را به مسئله‌ای پیچیده و امنیتی تبدیل کرده است. 

جمهوری اسلامی ایران در چارچوب تعهدات بین‌المللی خود به کل مسئولیت‌های فنی و حقوقی عمل کرده است، اما آژانس به تعهدات فنی، حقوقی و اطلاعاتی خود عمل نکرد، حتی به‌عنوان کاتالیزور امریکا و اسراییل برای حمله به مراکز هسته‌ای تحت نظارت شدید آژانس عمل کرد. همان‌گونه که ایران به تعهدات نظارتی خود پایبند بود، آژانس نیز موظف بود و هست، استقلال، محرمانگی اطلاعات و بی‌طرفی حرفه‌ای را رعایت کند. نمی‌توان از یک طرف اجرای تعهدات را مطالبه کرد، اما در برابر نقض امنیت و حقوق همان طرف، مسئولیت نهاد ناظر را به حاشیه راند. پیامد چنین رویکردی نیز فراتر از پرونده ایران خواهد بود. اگر کشور‌ها به این نتیجه برسند که پذیرش نظارت‌های بین‌المللی و ارائه اطلاعات حساس، نه‌تنها امنیت آنها را تضمین نمی‌کند بلکه ممکن است آسیب‌پذیری‌شان را افزایش دهد، اعتماد به نظام منع اشاعه و انگیزه همکاری با آژانس تضعیف خواهد شد. این نتیجه نه به سود آژانس بعد از دبیرکلی گروسی در آینده است و نه با اهداف امنیت بین‌المللی و نقش ضمانتی آن سازگاری دارد. 

آژانس امروز در برابر یک آزمون جدی قرار دارد: بازگشت به مأموریت فنی و مستقل یا ماندن در وضعیت بازیگر نیابتی امریکا و رژیم صهیونیستی. بازسازی اعتبار این نهاد مستلزم بررسی مستقل حملات به تأسیسات هسته‌ای ایران، پیگیری مسئولیت عاملان، تضمین محرمانگی اطلاعات و برخورد یکسان با همه کشورهاست. واقعیت این است که تجربه تلخ ایران نشان داد که نظارت بدون بی‌طرفی به ابزار فشار تبدیل می‌شود و نظارت بدون تضمین امنیت، اعتمادآفرین نخواهد بود و برای این سازمان بین‌المللی ویرانگر خواهد بود، مسئله امروز فقط گزارش‌های آژانس درباره ایران نیست، مسئله این است که آیا هنوز می‌توان به این نهاد به‌عنوان مرجعی مستقل و بی‌طرف اعتماد کرد؟ پاسخ این است که با وجود دبیرکل فعلی که نقش عنصر نیابتی امریکا و اسراییل را دارد و درکنار متجاوز ایستاده است، خیر.

منبع: روزنامه جوان

 

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
عنوان:
نظر
  قبل از ارسال نظر آنرا ویرایش کرده و قواعد نگارش را در آن رعایت کنید.
لطفاً در مطالب خود اخلاق اسلامی و قوانین کشور را مد نظر داشته باشید.
نمایش نظرات کاربران در خبرها به معنای تایید آنها توسط سایت نیست.

  کد امنیتی:
 
امروز آخرین مهلت ثبت‌نام جاماندگان کالابرگ | اعتبار کالابرگ چگونه افزایش پیدا می‌کند؟
  امروز آخرین مهلت ثبت‌نام جاماندگان کالابرگ | اعتبار کالابرگ چگونه افزایش پیدا می‌کند؟
امروز آخرین مهلت ثبت‌نام و تکمیل فرم خوداظهاری برای جاماندگان از مرحله نخست افزایش اعتبار کالابرگ است؛ فرصتی که برای حدود 7 میلیون و 400 هزار سرپرست خانوار در نظر گرفته شده و متقاضیان باید تا پایان امروز به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند مراجعه کنند.
آغاز جلسه علنی مجلس؛ گزارش همتی به نمایندگان
  آغاز جلسه علنی مجلس؛ گزارش همتی به نمایندگان
در جلسه علنی امروز مجلس، رییس کل بانک مرکزی به نمایندگان گزارش ارائه می‌دهد.
راز مرگ جفری اپستین در زندان فاش شد/ خودکشی یا قتل؟
  راز مرگ جفری اپستین در زندان فاش شد/ خودکشی یا قتل؟
جراحات وارده با نحوه پیدا شدن جسد همخوانی ندارند. بنابراین، تنها یک توضیح باقی می‌ماند: اینکه مرگ او ناشی از یک قتل بوده است.
پاکستان منتظر پاسخ واشنگتن به آخرین پیشنهاد ایران
  پاکستان منتظر پاسخ واشنگتن به آخرین پیشنهاد ایران
اسحاق‌ دار در یک کنفرانس مطبوعاتی افزود که دولت پاکستان منتظر پاسخ واشنگتن به آخرین پیشنهاد ایران است.
اجاره مسکن، خواب خوش را از تهرانی ها گرفت
  اجاره مسکن، خواب خوش را از تهرانی ها گرفت
سهم مسکن از هزینه خانوارهای شهری ایران به 41.7 درصد رسیده و این رقم در تهران به حدود 57 درصد می‌رسد
ادعای سی‌ان‌ان /نگرانی آمریکا از حمله احتمالی ایران با «بمب کثیف» !
  ادعای سی‌ان‌ان /نگرانی آمریکا از حمله احتمالی ایران با «بمب کثیف» !
شبکه سی‌ان‌ان به نقل از مقام‌های آمریکایی و منابع آگاه مدعی شد که ایران در حال بررسی طرح‌هایی برای هدف قرار دادن مقام‌های ارشد دولت دونالد ترامپ در واشنگتن،
ادعای ونس: اجازه نمی‌دهم جنگ ایران به یک جنگ طولانی تبدیل شود
  ادعای ونس: اجازه نمی‌دهم جنگ ایران به یک جنگ طولانی تبدیل شود
جی‌دی ونس معاون رییس دولت تروریستی آمریکا در اظهاراتی جدید گفت: طرف‌هایی هستند که به نظر می‌رسد می‌خواهند جنگ با ایران به طور نامحدود ادامه یابد.
هیچ هواگرد متخاصمی در آسمان این استان دیده نشده است
  هیچ هواگرد متخاصمی در آسمان این استان دیده نشده است
معاون امنیتی و انتظامی استانداری اصفهان خبر فعال شدن پدافند هوایی در اصفهان را تکذیب کرد.
7 ترفند ساده برای جلوگیری از کپک زدن رب گوجه، مربا و ترشی
  7 ترفند ساده برای جلوگیری از کپک زدن رب گوجه، مربا و ترشی
کپک نزدن ترشی، رب گوجه و مربا با رعایت چند اصل ساده ممکن است: کنترل رطوبت، اکسیژن و اسیدیته. در این مطلب می‌آموزید چرا این مواد کپک می‌زنند و با چه ترفندهای خانگی می‌توانید ماندگاری آن‌ها را چند برابر کنید.
امیرحسین محمودی با یک پیام به هواداران پرسپولیس اطمینان داد + عکس
  امیرحسین محمودی با یک پیام به هواداران پرسپولیس اطمینان داد + عکس
امیرحسین محمودی بعد از حواشی اخیر پیامی را برای هواداران پرسپولیس در فضای مجازی به اشتراک گذاشت.
ثبت نام وام یارانه برای دهک های 1تا9 | بدون ضامن وام 150 میلیونی بگیرید
  ثبت نام وام یارانه برای دهک های 1تا9 | بدون ضامن وام 150 میلیونی بگیرید
وام قرض‌الحسنه 150 میلیون‌بدون ضامن و 4٪ برای یارانه بگیران دهک های 1تا9 با بازپرداخت 7ساله شروع شد
سخنگوی ارتش: تنگه هرمز تا پذیرش شروط ایران باز نمی‌شود
  سخنگوی ارتش: تنگه هرمز تا پذیرش شروط ایران باز نمی‌شود
سخنگوی ارتش با تأکید بر اینکه تنگه هرمز هرگز به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت، تصریح کرد: آمریکایی‌ها در این جنگ به هیچ‌یک از اهداف خود نرسیدند و این ملت ایران بود که با مقاومت خود،
  پربیننده ترین اخبار       
  واکنش همسر محسن کیایی به شایعات جدایی با انتشار یک تصویر +عکس
  فال حافظ امروز سه‌شنبه 26 آبان 1405
  عکسی جذاب از همسر واقعی ارسطوی پایتخت/مونا فائزپور سفیدپوش شد
  تصویر جنجالی از پدر سوگند صیادی در حال گریه کردن در خاکسپاری او
  7 ترفند ساده برای جلوگیری از کپک زدن رب گوجه، مربا و ترشی
  ادعای سی‌ان‌ان /نگرانی آمریکا از حمله احتمالی ایران با «بمب کثیف» !
  آیت‌الله وحید خراسانی به ملکوت اعلی پیوست
  سوپرفلانکرها در آسمان ایران؟
  پیغام بیرانوند به پرسپولیس؛ بعد از سربازی پرسپولیسی می‌شوم
  ادعای ونس: اجازه نمی‌دهم جنگ ایران به یک جنگ طولانی تبدیل شود
  مجری مشهور، مسئولیت ترک اعتیاد ریحانه پارسا را بر عهده گرفت
  سپاه: نهمین پهپاد MQM-170 آمریکایی به غنیمت گرفته شد
  فوتبال ایران؛ مدیران ضعیف و بازیکنان پرطمع
  هشدار ایران درباره ادعاهای بی‌اساس هسته‌ای در سایه سکوت در برابر تجاوز
  راز مرگ جفری اپستین در زندان فاش شد/ خودکشی یا قتل؟
  هیچ هواگرد متخاصمی در آسمان این استان دیده نشده است
  پاکستان منتظر پاسخ واشنگتن به آخرین پیشنهاد ایران
  نرخ اعلامی طلا و سکه امروز سه‌شنبه 26 آبان 1405/ روند صعودی بازار
  اجاره مسکن، خواب خوش را از تهرانی ها گرفت
  تمام گزینه‌های ترامپ در تیررس ایران
© شبکه خبری سرنویس 1404

All rights reserved