به نقل از ایلنا، حمید پورمحمدی، رییس سازمان برنامه و بودجه کشور، در جمع خبرنگاران با تشریح جزییات اجرای بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد در وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اظهار داشت: در این طرح، کیفیت خدماتی که به مردم ارائه می شود، از جمله درمان بیماران و آموزش و تربیت دانش آموزان، باید مشخص و استانداردسازی شود و هزینه مورد نیاز برای ارائه این خدمات نیز بر مبنای استاندارد های تعیین شده محاسبه شود.

وی افزود: بر این اساس، بودجه مورد نیاز برای ارائه خدمات با کیفیت مشخص به مدارس و بیمارستان ها اختصاص می یابد و در صورتی که این مجموعه ها بتوانند استاندارد های تعیین شده را رعایت کنند، کیفیت خدمات خود را ارتقا دهند یا هزینه ها را کاهش دهند، منابع حاصل از صرفه جویی به خود آن مجموعه بازمی گردد.

رییس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: مدرسه یا بیمارستان می تواند منابع حاصل از صرفه جویی را برای پرداخت بیشتر به معلمان، پزشکان و سایر ارائه دهندگان خدمات یا برای خرید تجهیزات و بهبود امکانات خود هزینه کند. برای مثال، ممکن است معلمی اعلام کند که در ساعات بعدازظهر نیز برای ارتقای سطح یادگیری دانش آموزان وقت می گذارد یا یک مدرسه با استفاده از ابزار های جدید، کیفیت آموزش را افزایش دهد. در چنین شرایطی، امکان پرداخت بیشتر به افراد ارائه دهنده خدمت فراهم می شود.

پورمحمدی با بیان اینکه این رویکرد به ایجاد رقابت برای ارتقای کیفیت خدمات و کاهش هزینه ها منجر می شود، تصریح کرد: این همان بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد است که در سال های اخیر توانسته ایم نظامات و سامانه های آن را تعریف کنیم و امکان پرداخت منابع به ذی نفع نهایی را فراهم آوریم.

وی با اشاره به تفاوت این شیوه با روش های پیشین تخصیص بودجه گفت: در گذشته منابع ابتدا به وزارتخانه اختصاص پیدا می کرد و سپس از طریق استان ها، مناطق و شهرستان ها به مدرسه یا بیمارستان می رسید؛ اما در این مسیر طولانی، سهم و اختیار چندانی برای مجموعه ای که در نقطه نهایی خدمت را ارائه می کرد، باقی نمی ماند. اکنون منابع به صورت مستقیم به همان نقطه نهایی اختصاص می یابد و از آن انتظار می رود خدمات را با کیفیت و کارآمدی، مشابه الگو های مدیریتی بخش خصوصی، ارائه کند.

رییس سازمان برنامه و بودجه کشور تأکید کرد: اگر مجموعه ای بتواند هزینه ها را کاهش دهد، منابع حاصل از صرفه جویی در اختیار خودش قرار می گیرد تا از آن برای بهبود کیفیت خدمات، پرداخت بیشتر به کارکنان یا ارتقای تجهیزات استفاده کند. این شیوه، نظام بودجه ریزی کشور را تا حد زیادی تغییر خواهد داد.

پورمحمدی با اشاره به آغاز اجرای این طرح در دو وزارتخانه آموزش و پرورش و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: اجرای این رویکرد را در این دو وزارتخانه آغاز کرده ایم و امیدواریم تا سال آینده، مطابق تکلیف قانون برنامه، آن را به سایر وزارتخانه ها نیز گسترش دهیم.

وی با بیان اینکه بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد می تواند بر نحوه پرداخت به کارکنان تأثیر بگذارد، افزود: برای مثال، ممکن است در یک مدرسه چراغ ها و وسایل گرمایشی بدون ضرورت روشن بمانند، شیر های آب باز باشند یا تجهیزات مدرسه فرسوده و نامناسب باشند. در چارچوب این طرح، به مدرسه اختیار داده می شود که منابع خود را بهتر مدیریت کند و هر میزان صرفه جویی را برای پرداخت به معلمان یا بهبود تجهیزات و امکانات مدرسه به کار بگیرد.

رییس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: با این روش، اختیار از مرکز به مجموعه ای منتقل می شود که مستقیماً مسئول ارائه خدمت است. هرچه مدرسه یا بیمارستان بهتر اداره شود و صرفه جویی بیشتری داشته باشد، امکان پرداخت بیشتر به کارکنان یا سرمایه گذاری در تجهیزات کارآمدتر فراهم می شود. در نتیجه، هم کیفیت خدمات ارتقا پیدا می کند و هم کارکنان در منافع حاصل از صرفه جویی مشارکت خواهند داشت.

پورمحمدی با اشاره به اولویت بندی اجرای این طرح خاطرنشان کرد: آموزش و پرورش در این مرحله اولویت ویژه ای دارد؛ نه به این دلیل که سایر بخش ها اهمیت کمتری دارند، بلکه به این دلیل که مدارس بیشترین ارتباط را با مخاطبان دارند و خدمات آنها را می توان بهتر استانداردسازی، اندازه گیری و نظارت کرد. در بیمارستان ها نیز به دلیل ارتباط گسترده با مردم، امکان اجرای این رویکرد وجود دارد.

وی با تأکید بر اینکه بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد محدود به دو وزارتخانه نخواهد بود، گفت: این الگو در ادامه می تواند در سایر بخش ها، از جمله پیمانکاری ها، پرداخت یارانه ها و حقوق کارکنان نیز اجرا شود. هرجا دولت خدمتی دریافت می کند، مانند خدمات معلمان، یا کالایی خریداری می کند، باید ذی نفع نهایی، استاندارد های ارائه خدمت و فرایند رقابتی مشخص باشد تا کیفیت افزایش و هزینه ها به سطحی مقرون به صرفه برسد.

رییس سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به محدودیت اثرگذاری توصیه های اخلاقی در کاهش مصرف منابع اظهار داشت: ممکن است توصیه کنیم چراغ ها خاموش شوند یا مصرف آب و گاز کاهش پیدا کند، اما این توصیه ها همیشه اثرگذار نیستند. بودجه ابزار مهمی برای ایجاد انگیزه است؛ زیرا به مجموعه ها نشان می دهد که اگر صرفه جویی کنند، می توانند مدرسه یا بیمارستان بهتری داشته باشند و پرداخت بیشتری به همکاران خود انجام دهند.

پورمحمدی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا منابع حاصل از صرفه جویی صرفاً به رفاهیات کارکنان اختصاص می یابد یا حقوق آنها را نیز شامل می شود، گفت: میزان صرفه جویی در اختیار خود مدرسه قرار می گیرد و مدیران می توانند درباره نحوه استفاده از آن تصمیم بگیرند؛ از جمله اینکه بخشی از منابع را به کارکنان اختصاص دهند یا تجهیزات بهتری خریداری کنند. برای مثال، ممکن است مدرسه تصمیم بگیرد کولر های خود را تعویض کند تا در آینده صرفه جویی بیشتری در مصرف انرژی داشته باشد.