انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به یکی از تلخ‌ترین شکست‌های سیاسی دونالد ترامپ تبدیل شد، شکستی که ابعاد آن حتی از پیش‌بینی بسیاری از نظرسنجی‌ها فراتر رفت و عملاً معادلات قدرت در واشنگتن را تغییر داد. دموکرات‌ها نه‌تنها موفق شدند اکثریت مجلس نمایندگان را از جمهوری‌خواهان پس بگیرند، بلکه در اتفاقی بسیار مهم‌تر، کنترل سنا را نیز به دست آوردند، نتیجه‌ای که به معنای پایان تسلط یکپارچه جمهوری‌خواهان بر ساختار قانون‌گذاری آمریکا و آغاز دوره‌ای دشوار برای دولت ترامپ است.

رسانه‌های آمریکایی و بین‌المللی از تعابیری چون «سونامی آبی»، «زلزله سیاسی»، «شکست تاریخی» و حتی «آغاز پایان دوران ترامپ» برای توصیف نتایج انتخابات استفاده کرده‌اند. آنچه این شکست را برای رییس‌جمهور آمریکا دردناک‌تر می‌کند، صرفاً از دست دادن کرسی‌های کنگره نیست بلکه تغییر رفتار رأی‌دهندگان در ایالت‌هایی است که تا همین چندی پیش از پایگاه‌های نسبتاً مطمئن جمهوری‌خواهان محسوب می‌شدند.

روزنامه فرانسوی لوموند در تحلیل خود از انتخابات نوشت که شکست جمهوری‌خواهان، پیش از هر چیز، رد سیاست‌های شخص ترامپ، دولت او، جنگ علیه ایران در کنار اسراییل و فساد نهادینه‌شده در ساختار قدرت است. این روزنامه تأکید کرد که ترامپ نتوانست به مهم‌ترین دغدغه رأی‌دهندگان، یعنی هزینه‌های سرسام‌آور زندگی، پاسخ دهد.

در همین حال، روزنامه گاردین انتخابات اخیر را ضربه‌ای کم‌سابقه به اقتدار سیاسی ترامپ توصیف کرد و نوشت که رأی‌دهندگان با صدایی بلند اعلام کردند: «دیگر بس است.»

جنگ ایران؛ پاشنه آشیل ترامپ در انتخابات آمریکا

یکی از مهم‌ترین محورهای تحلیل رسانه‌های آمریکایی از شکست جمهوری‌خواهان، تأثیر مستقیم جنگ با ایران بر افکار عمومی و وضعیت اقتصادی ایالات متحده است.

ترامپ که با وعده پایان دادن به جنگ‌های خارجی و تمرکز بر اقتصاد آمریکا به قدرت بازگشته بود، اکنون با یکی از مهم‌ترین تناقض‌های سیاسی کارنامه خود روبه‌رو شده است. ورود آمریکا به جنگ علیه ایران، افزایش قیمت انرژی، فشار بر بازارهای اقتصادی و تشدید نگرانی‌ها درباره آینده اقتصاد، بخش مهمی از پایگاه انتخاباتی جمهوری‌خواهان را نیز با تردید مواجه کرد.

خبرگزاری رویترز در گزارش خود تأکید کرد که نارضایتی از جنگ ایران، نگرانی درباره افزایش هزینه‌های زندگی و خشم عمومی از عملکرد ترامپ، سه عامل اصلی چرخش گسترده رأی‌دهندگان به سمت دموکرات‌ها بوده‌اند.

نکته قابل توجه آن است که خود ترامپ نیز پس از آشکار شدن نتایج انتخابات، تأثیر جنگ ایران بر شکست حزب جمهوری‌خواه را پذیرفت.

او در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز اذعان کرد که «بخشی از شکست به ایران مربوط بود» و توضیح داد که رأی‌دهندگان احتمالاً آمادگی پذیرش پیامدهای کوتاه‌مدت جنگ، به‌ویژه افزایش قیمت بنزین را نداشتند.

با این حال، ترامپ همچنان از تصمیم خود برای ورود به جنگ دفاع کرد و گفت اگر دوباره در چنین شرایطی قرار بگیرد، همین تصمیم را تکرار خواهد کرد.

از تگزاس تا کانزاس؛ فروپاشی دیوار انتخاباتی جمهوری‌خواهان

یکی از شگفت‌انگیزترین ابعاد انتخابات، شکست جمهوری‌خواهان در ایالت‌هایی بود که برای دهه‌ها از پایگاه‌های مهم این حزب به شمار می‌رفتند.

روزنامه لوموند در گزارش خود به پیروزی دموکرات‌ها در تگزاس و کانزاس اشاره کرد و نوشت که این نتایج نشان‌دهنده تغییر عمیق در نقشه سیاسی آمریکاست.

دموکرات‌ها در کانزاس موفق شدند پس از نزدیک به یک قرن یک کرسی سنا را به دست آورند. در تگزاس نیز جیمز تالاریکو با پیروزی چشمگیر بر کن پاکستون، نامزد مورد حمایت ترامپ، یکی از مهم‌ترین شگفتی‌های انتخابات را رقم زد.

در کارولینای جنوبی نیز نامزد مورد حمایت ترامپ شکست خورد؛ ایالتی که رییس‌جمهور آمریکا در انتخابات 2024 با اختلاف قابل توجهی در آن پیروز شده بود.

این تحولات نشان می‌دهد که مسئله صرفاً کاهش مشارکت سنتی دموکرات‌ها یا افزایش مشارکت جمهوری‌خواهان نیست؛ بلکه بخشی از رأی‌دهندگان سنتی حزب جمهوری‌خواه نیز از سیاست‌های دولت ترامپ فاصله گرفته‌اند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس در تحلیل نتایج انتخابات، به تغییر رفتار رأی‌دهندگان جوان، سیاه‌پوستان و لاتین‌تبارها اشاره کرده و تأکید کرده است که جمهوری‌خواهان در گروه‌هایی که ترامپ در سال 2024 توانسته بود بخشی از حمایت آنها را به دست آورد، با عقب‌گرد مواجه شدند.

رأی منفی به دولت ترامپ

شکست ترامپ تنها محصول سیاست خارجی او نبود. در داخل آمریکا نیز مجموعه‌ای از نارضایتی‌های اقتصادی و اجتماعی به عاملی تعیین‌کننده در تغییر فضای انتخاباتی تبدیل شد.

افزایش هزینه مسکن، قیمت کالاهای مصرفی، فشار تورمی و نگرانی از آینده اقتصادی، در کنار انتقادها از فساد و امتیازطلبی در دولت، تصویر متفاوتی از وعده‌های انتخاباتی ترامپ ایجاد کرد.

گاردین در تحلیل خود تأکید کرد که رأی‌دهندگان در نظرسنجی‌های خروجی از مراکز رأی‌گیری، هزینه‌های زندگی و فساد دولتی را در صدر نگرانی‌های خود قرار داده‌اند.

این روزنامه همچنین به تناقض میان ادعای ترامپ درباره دفاع از طبقات متوسط و نمایش ثروت و امتیازات اقتصادی در اطراف دولت او اشاره کرد؛ تناقضی که به‌ویژه در شرایط فشار اقتصادی بر خانواده‌های آمریکایی، به مسئله‌ای سیاسی تبدیل شد.

در واقع، ترامپ با شعار بازگرداندن رفاه اقتصادی و پایان دادن به جنگ‌های خارجی وارد کاخ سفید شده بود، اما اکنون بخشی از رأی‌دهندگان او را مسئول افزایش هزینه‌های زندگی و ورود آمریکا به یک جنگ پرهزینه می‌دانند.

ترامپ، شکست را پذیرفت؟

روزنامه لس‌آنجلس تایمز گزارش داد که ترامپ پس از مشخص شدن ابعاد شکست، شبکه فاکس‌نیوز و برخی نامزدهای جمهوری‌خواه را مقصر دانست و مدعی شد آنها نتوانسته‌اند پایگاه رأی‌دهندگان جنبش ماگا را به اندازه کافی بسیج کنند.

او همچنین با انتقاد از برخی چهره‌های جمهوری‌خواه، تلاش کرد شکست انتخاباتی را به عملکرد فردی نامزدها نسبت دهد.

ترامپ حتی در شبکه اجتماعی خود نوشت که اگر شخصاً در برگه‌های رأی حضور داشت، جمهوری‌خواهان پیروزی قاطعی به دست می‌آوردند؛ ادعایی که با توجه به حضور فعال او در کارزار انتخاباتی و درخواست مکرر از مردم برای رأی دادن به نامزدهای جمهوری‌خواه، با تناقض آشکاری روبه‌روست.

با این حال، او در گفت‌وگو با نیویورک‌تایمز اعلام کرد که آماده همکاری با دموکرات‌هاست.

آیا دوران ترامپ به پایان نزدیک می‌شود؟

بازتاب شکست جمهوری‌خواهان در رسانه‌های بین‌المللی نیز بسیار گسترده بوده است.

روزنامه فرانسوی لوموند از شکست تاریخی ترامپ و تغییر بنیادین نقشه سیاسی آمریکا نوشت.

گاردین این انتخابات را نشانه‌ای از پایان سلطه بلامنازع ترامپ بر حزب جمهوری‌خواه دانست، هرچند هشدار داد که رییس‌جمهور آمریکا همچنان دو سال دیگر در قدرت خواهد بود.

روزنامه آلمانی دی‌ولت در مرور واکنش مطبوعات جهان به انتخابات، از تعابیری مانند «فاجعه‌ای تاریخی» و «سونامی آبی» یاد کرد. این روزنامه همچنین به تحلیل نشریه آتلانتیک اشاره کرد که نوشته بود ترامپ ناچار شده با واقعیت زوال سیاسی خود روبه‌رو شود.

روزنامه ایتالیایی لارپوبلیکا نیز مسئولیت شکست تاریخی جمهوری‌خواهان را مستقیماً متوجه ترامپ و تصمیمات دولت او دانست و جنگ ایران و پیامدهای اقتصادی آن را از عوامل اصلی نارضایتی عمومی معرفی کرد.

در بریتانیا نیز رسانه‌ها از این انتخابات به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های سیاسی دوران ریاست‌جمهوری ترامپ یاد کردند.

دو سال کابوس‌وار در انتظار ترامپ؟

پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره، موقعیت سیاسی ترامپ را به‌شدت تضعیف خواهد کرد.

از ژانویه، دموکرات‌ها امکان بیشتری برای جلوگیری از تصویب طرح‌های دولت، آغاز تحقیقات درباره عملکرد مقام‌های ارشد، بررسی پرونده‌های مالی و سیاسی دولت و مقابله با انتصاب‌های مورد نظر رییس‌جمهور خواهند داشت.

گاردین در تحلیل خود نوشت که شکست انتخاباتی می‌تواند ترامپ را به رییس‌جمهوری با قدرت سیاسی محدودتر تبدیل کند؛ رییس‌جمهوری که برای پیشبرد بخش مهمی از برنامه‌های داخلی خود ناچار خواهد بود با کنگره‌ای مخالف مواجه شود.

از سوی دیگر، این شکست می‌تواند رقابت درون‌حزبی جمهوری‌خواهان برای جانشینی ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری 2028 را زودتر از موعد آغاز کند.

یورونیوز در تحلیل پیامدهای انتخابات برای اروپا تأکید کرده است که با وجود پیروزی دموکرات‌ها، ترامپ همچنان می‌تواند در موضوعاتی مانند جنگ اوکراین، روابط تجاری و مناسبات امنیتی با اروپا نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کند.

گاردین نیز هشدار داده است که یک ترامپ زخمی و تحت فشار سیاسی، ممکن است در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری خود به‌جای عقب‌نشینی، رفتارهای پرخطرتر و غیرقابل پیش‌بینی‌تری در عرصه بین‌المللی داشته باشد.

در نهایات آنچه در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا اتفاق افتاد، صرفاً جابه‌جایی اکثریت در کنگره نیست؛ بلکه نشانه‌ای از محدودیت‌های سیاسی پروژه‌ای است که ترامپ با وعده احیای قدرت آمریکا، پایان دادن به جنگ‌ها و بهبود وضعیت اقتصادی مردم آغاز کرده بود.