دنیای‌اقتصاد: در 26سپتامبر، پنج تن از چهره‌های جریان اپوزیسیونِ صهیونیست در اسراییل، با هدف برکناری بنیامین نتانیاهو در انتخابات 27 اکتبر، یک پیمان همکاری مشترک امضا کردند. در این نشست که در خانه یاییر لاپید، رهبر اپوزیسیون در تل‌آویو برگزار شد، افراد زیر حضور داشتند: نفتالی بنت، گادی آیزنکوت، یاییر گولان و آویگدور لیبرمن (دنیای‌اقتصاد در گزارش «تغییر مهره‌ها بدون تغییر پارادایم» که پنج‌شنبه 23 مهر 1405 منتشر شد به این مساله اشاره کرده بود). با این حال، اینکه آیا آنها واقعا تغییری بنیادین ایجاد خواهند کرد یا اینکه کدام‌یک از آنها ممکن است رهبری ائتلاف آینده را بر عهده بگیرد، همچنان پرسش‌برانگیز است.

«سایمون اسپیکمن کوردال» در گزارش دیروز شنبه در الجزیره نوشت، به‌جز یاییر گولان، رویکرد تمام این افراد نسبت به چالش‌های اسراییل، اساسا راست‌گرایانه است. هیچ‌یک از آنها متعهد به تشکیل کشور فلسطین نیستند. همچنین، هیچ‌یک از آنها اقدامات نظامی اسراییل علیه لبنان، سوریه، یمن، قطر و ایران را زیر سوال نبرده‌اند، بلکه انتقادهایشان عمدتا متوجه این نکته بوده که چگونه این اقدامات باعث شده است تا «وجهه اسراییل مخدوش شود». «آرون برگمن»، عضو ارشد هیات علمی کینگز کالج لندن، می‌گوید: «نیروهای مسلط در جریان اپوزیسیون، نظیر بنت، لیبرمن یا آیزنکوت، نماینده سیاست‌های راست‌گرایانه هستند. آنها حاضر نیستند به مساله اصلی و بنیادینی بپردازند که در کانون همه مسائل قرار دارد: مساله فلسطین و آرمان فلسطینیان برای کسب استقلال.» او این افراد را همان نتانیاهو می‌داند؛ با این تفاوت که آنها فاقد اتهامات فساد هستند و از حمایت چهره‌های راست افراطی - همچون ایتامار بن‌گویر (وزیر امنیت داخلی) و بزالل اسموتریچ (وزیر دارایی) - نیز  برخوردار نیستند.

چهره‌های اصلی اپوزیسیون چه دیدگاه‌هایی را نمایندگی می‌کنند؟

1- گادی آیزنکوت: حزب یاشار

آیزنکوت که به‌عنوان طراح «دکترین ضاحیه» در سال2008 شناخته می‌شود بین سال‌های 2015 تا 2019 ریاست ستاد کل ارتش اسراییل بود. این چهره 66ساله در سال2022 با پیوستن به ائتلاف «اتحاد ملی» به رهبری بنی‌گانتس (وزیر جنگ پیشین) وارد عرصه سیاست شد و بعدها به کابینه جنگی پیوست که نتانیاهو پس از 7اکتبر2023 تشکیل داده بود. در دسامبر همان سال، پسر 25ساله‌اش «گال» و دو تن از برادرزاده‌هایش در جریان مشارکت در نسل‌کشی غزه کشته شدند. در ژوئن 2024، او به همراه گانتس از کابینه جنگ کناره‌گیری کرد و نتانیاهو را متهم ساخت که فاقد راهبردی برای پایان دادن به جنگ است. یک سال بعد، آیزنکوت حزب «یاشار» را تاسیس کرد.

این حزب خواهان تشکیل کابینه‌ای حرفه‌ای، خدمت نظامی برای همه – از جمله یهودیان ‌ارتدوکس – و تشکیل یک کمیسیون تحقیق برای بررسی ناکامی‌های پیش از هفتم اکتبر است. اگرچه مواضع او در بسیاری از مسائل سیاست خارجی اسراییل به‌طور قابل‌توجهی مبهم است؛ اما او از اتکای دولت به ایالات متحده برای دستیابی به اهداف جنگی‌اش انتقاد کرده است. او همچنین به شدت به محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی ایالات متحده بر «آزادی عمل» اسراییل در لبنان اعتراض کرد. آیزنکوت مشارکت «فهرست متحد عربی» (یا حزب «رعم») در ائتلاف پس از انتخابات را رد کرده است.

2. نفتالی بنت، یاییر لاپید: «بی‌یاحاد»

«بی‌یاحاد» (به معنای «با هم») نام فهرست مشترکی است که در آوریل2026 توسط نخست‌وزیران پیشین، نفتالی بنت و یاییر لاپید، معرفی شد. این دو نفر در فاصله سال‌های 2021 تا 2022 در مجموع به مدت 18ماه در مقام نخست‌وزیر خدمت کردند. بنت، 54ساله و از حامیان دیرینه شهرک‌های غیرقانونی در کرانه باختری اشغالی، در صدر این فهرست قرار دارد و لاپید، 62ساله و بنیان‌گذار حزب «یش عتید»، در جایگاه دوم است.

هیچ‌یک از آنها حل مناقشه اسراییل و فلسطین را در اولویت قرار نداده و از تشکیل کشور فلسطین حمایت نکرده‌اند. اگرچه ائتلاف سال2021 آنها شامل حزب «رعم» (فهرست عربی متحد) نیز می‌شد، اما بنت اذعان کرده که این اقدام به معنای نقض یک وعده انتخاباتی بوده است. لاپید از حامیان سرسخت جنگ علیه ایران است، همچنین به ارتش و سرویس‌های امنیتی اسراییل بابت حمله سپتامبر2025 به دوحه، پایتخت قطر، تبریک گفت. آنها به دنبال تشکیل کابینه هستند که صرفا متشکل از احزاب صهیونیستی باشد و هرگونه اتکا به احزاب عربی را نیز رد می‌کنند.

3. آویگدور لیبرمن: حزب «اسراییل خانه ما»

لیبرمنِ 68ساله که تندروترین چهره در جمع همراهان لاپید محسوب می‌شود، حزب «اسراییل خانه ما» (یسراییل بیتینو) را در سال1999 با هدف نمایندگی مهاجران روس‌زبانی که گرایش‌های راست‌گرایانه دارند، تاسیس کرد. لیبرمن که زمانی تحت حمایت نتانیاهو بود، اکنون هرگونه همکاری تحت رهبری او، یا پیوستن به ائتلافی را که شامل احزاب یهودیان ‌ارتدوکس (حریدی) باشد یا به احزاب عربی - که او آنها را «ضد صهیونیست» می‌نامد - متکی باشد، رد کرده است.

در نوامبر2023، لیبرمن ادعای سال2018 خود را - که در آن زمان به‌عنوان وزیر دفاع مطرح کرده بود - تکرار کرد و گفت که «هیچ بی‌گناهی در غزه وجود ندارد». در ماه فوریه، او از گذرگاه «کرم ابوسالم» (که اسراییلی‌ها آن را «کرم شالوم» می‌نامند) بازدید کرد و کابینه نتانیاهو را متهم کرد که با اجازه دادن به ورود حداقلِ کمک‌های بشردوستانه به غزه، در حال تامین مالی حماس است. رهبر حزب «اسراییل خانه ما» (یسراییل بیتینو) همواره حامی نسل‌کشی اسراییل و اقدامات نظامی پس از آن بوده است. در سپتامبر 2025، او نیز همچون دیگر سیاستمداران اسراییلی، از نتانیاهو به‌خاطر عذرخواهی از دوحه انتقاد کرد. او با هرگونه خویشتن‌داری در تهاجم به لبنان مخالفت کرد.

4. یاییر گولان: رهبر حزب دموکرات‌ها

گولان تنها کسی به شمار می‌رود که برای همکاری با احزاب فلسطینی آمادگی دارد. او رهبر «دموکرات‌ها» به شمار می‌رود؛ حزبی لیبرال که در سال2024 از ادغام حزب کارگر و حزب سکولار و سوسیال‌دموکرات «مرتز» شکل گرفت. گولان 6 سال است که سرلشکر بازنشسته و معاون پیشین رییس ستاد کل ارتش است، به‌دلیل عزیمت به مناطق جنوبی در جریان حمله حماس در سال 2023 و کمک به دفع آن، در داخل اسراییل مورد تحسین قرار گرفت.

در میان طیف مخالفان نتانیاهو، گولان تنها کسی است که از اهداف جنگی انتقاد می‌کند؛ او استدلال می‌کند که دستاوردهای نظامی، به‌دلیل فقدان یک استراتژی دیپلماتیک و سیاسی منسجم، در حال هدر رفتن هستند. او وزرای کابینه را متهم کرد که از گرسنگی دادن به کودکان فلسطینی در این منطقه، ابراز خرسندی می‌کنند. او بعدها، پس از انتقادات گسترده در اسراییل، از این اظهارات عقب‌نشینی کرد. به‌رغم تمایل گولان به همکاری با احزاب فلسطینی، در ماه سپتامبر از رد صلاحیت سامی ابو شهاده، رهبر حزب عرب بلد، به دلیل مقاله‌ای درباره 7اکتبر حمایت کرد. «روی زور»، متخصص سیاست اسراییل در دانشگاه اسکس، گفت که به‌رغم اختلافات ایدئولوژیک گولان و لیبرمن در مورد امنیت و درگیری، «بدون این دو، هیچ ائتلاف برنده‌ای وجود نخواهد داشت».