تحلیلگر سرشناس آمریکایی هشدار داد هزینه‌های سرسام‌آور جنگ تحمیلی کشورش علیه ایران برای آمریکا و جهان تاکنون به ارقامی بی‌سابقه رسیده و وعده «پیروزی» مقامات واشنگتن، با واقعیت‌های میدانی و اقتصادی فاصله دارد.

به گزارش ایسنا فرید زکریا، روزنامه‌نگار و تحلیلگر برجسته مسائل بین‌المللی و مجری سرشناس شبکه سی‌ان‌ان تأکید کرد: آمریکا از آنجا که به رغم تمامی ادعاهایش درباره اهداف جنگ علیه ایران خودش نیز همچنان در قبال این اهداف بلاتکلیف است، نمی‌تواند از این باتلاقی که ساخته خارج شود.

فرید زکریا در این مطلب که در وبسایت آتلانتیک و روزنامه واشنگتن پست منتشر کرد به بررسی ابعاد جنگ تجاوزکارانه آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران پرداخته و از رویکرد دولت دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا نسبت به این جنگ انتقاد کرد.

ادعای «پیروزی» و واقعیت‌های میدانی

زکریا در ابتدای این یادداشت با اشاره به ادعاهای مطرح‌شده از سوی برخی چهره‌های رسانه‌ای و سیاسی آمریکا درباره «پیروزی» در جنگ با ایران، می‌نویسد: «اگر به حرف برخی افراد در این روزها گوش دهید، واشنگتن باید برنامه رژه پیروزی را آغاز کند.»

او در ادامه ادعاهای چندین چهره سرشناس رسانه‌ای آمریکا را نقل می‌کند که مدعی پیروزی واشنگتن در جنگت تحمیلی علیه ایران هستند از جمله به نقل از اسکات جنینگز، مجری سی‌ان‌ان  که گفته است: «ما بردیم. ایران باخت. تمام.»

زکریا می‌افزاید که هیو هیویت، مجری فاکس‌نیوز نیز با او هم‌نظر است و صفحه تحریریه وال‌استریت ژورنال هم معتقد است که ورق در حال چرخیدن است.

زکریا اما تصریح می‌کند آنها تا حدی این نتیجه را از آن جهت می‌گیرند چون تلاش‌های ادعایی ارتش آمریکا برای آنچه او «جاری کردن نفت از تنگه هرمز از سمت متحدان خلیج فارس»و «خفه کردن صادرات ایران» خواند را می‌بینند؛ امری که به گفته زکریا شاید یک «نمایش قابل توجه» نظامی باشد اما «این امر جنگ را به یک موفقیت تبدیل نمی‌کند.»

این تحلیلگر آمریکایی با مرور سابقه این تنش‌ها می‌نویسد: «به یاد بیاورید که چگونه به اینجا رسیدیم. در ژوئن 2025، آمریکا و اسراییل تأسیسات هسته‌ای ایران را به شدت بمباران کردند و ترامپ اعلام کرد که برنامه هسته‌ای ایران "منهدم" شده است. »

زکریا به حملات تجاوزکارانه مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی در هشت ماه بعد از آن در فوریه که در طی آن رهبر معظم انقلاب و بسیاری از مقامات ارشد ایران را به شهادت رساندند و اینکه ترامپ صراحتا در طی این عملیات «سرنگونی و تغییر نظام» در ایران را مطالبه کرد اشاره می‌کند.

شکست راهبرد تغییر نظام

زکریا با تأکید بر شکست این راهبرد می‌افزاید: «اما جمهوری اسلامی زنده ماند، صفوف خود را حول فرماندهان سرسخت محکم کرد، رهبر جدیدی منصوب کرد و سلاحی را که مدت‌ها تهدید به استفاده از آن کرده بود، فعال کرد: بستن تنگه هرمز که حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند. پس از بیش از 7 ماه جنگ، آمریکا اکنون درگیر یک کارزار عظیم برای وادار کردن ایران به توقف مسدود کردن آبراهی است که پیش از آغاز جنگ باز بود. واشنگتن این عملیات را برای بازگرداندن وضعیت قبلی به راه انداخته است — و پیشرفت خود را پیروزی می‌نامد!»

هزینه‌های سرسام‌آور جنگ برای آمریکا

این تحلیلگر سرشناس در ادامه با استناد به آمار رسمی، هزینه‌های این جنگ را برای آمریکا فهرست می‌کند: «هزینه‌های صرف‌شده برای بازگشت به نقطه صفر را در نظر بگیرید. بر اساس اعلام پنتاگون، هزینه این جنگ به 45 میلیارد دلار رسیده است و دفتر بودجه کنگره تخمین می‌زند که حتی یک درگیری کم‌شدت نیز ماهانه 2 میلیارد دلار دیگر هزینه داشته باشد. دست‌کم 19 نظامی آمریکایی کشته شده‌اند. آمریکا احتمالاً بین نیمی تا دوسوم از موجودی خود از برخی موشک‌های رهگیر پدافندی پیشرفته را مصرف کرده است. جایگزینی آنها ممکن است بیش از پنج سال طول بکشد و این‌ها سلاح‌هایی هستند که آمریکا در برابر چین نیاز خواهد داشت. تا پایان ژوئن، دست‌کم 6 ناو جنگی آمریکایی از اقیانوس آرام به خاورمیانه منتقل شده‌اند.»

زکریا در ادامه به پیامدهای اقتصادی این جنگ اشاره کرده و می‌نویسد: «از زمان آغاز جنگ، قیمت نفت خام برنت به طور متوسط حدود 100 دلار در هر بشکه بوده است که حدود 40 درصد بالاتر از قبل از جنگ است. مارک زندی، اقتصاددان ارشد مؤسسه مودیز آنالیتیکس، تخمین زده است که هزینه این جنگ برای یک خانوار متوسط آمریکایی تا ژوییه بیش از 1200 دلار در قالب قیمت‌های بالاتر، پرداخت سود و هزینه‌های نظامی بوده است. آمریکایی‌ها تنها برای بنزین و گازوییل حدود 130 میلیارد دلار اضافی پرداخت کرده‌اند. قیمت‌های بالاتر گازوییل هزینه حمل‌ونقل، کشاورزی و مواد غذایی را افزایش داده است. خانواده‌هایی که خانه‌های خود را با نفت گرم می‌کنند، ممکن است زمستان امسال با قبض‌هایی 50 درصد بالاتر روبرو شوند.»

تضعیف اعتماد متحدان و آسیب به اقتصاد جهانی

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل در بخش دیگری از یادداشت خود به پیامدهای منطقه‌ای و جهانی این جنگ می‌پردازد و می‌نویسد: «آسیب در خارج از آمریکا حیرت‌آور است. کشورهای خلیج فارس شاهد از هم پاشیدن اعتماد خود به واشنگتن بوده‌اند. علاوه بر این، آنها با هزینه‌های حمل‌ونقل سرسام‌آور و فروپاشی گردشگری مواجه هستند. اشغال هتل‌های دبی از نزدیک به 85 درصد در فوریه به 23 درصد در مارس سقوط کرد. دولت‌ها باید میلیاردها دلار برای تعمیر زیرساخت‌ها و ساخت مسیرهای جایگزین در اطراف تنگه هرمز هزینه کنند. کشورهای واردکننده انرژی، یعنی بیشتر جهان، در پرداخت قبوض خود با مشکل مواجه شده‌اند.»

درس‌های تاریخ

زکریا در ادامه با مقایسه این جنگ با تجربه‌های تاریخی آمریکا می‌نویسد: «در طول جنگ ویتنام، آمریکا به طور مرتب خسارات عظیم وارد شده به دشمن را از سلاح‌های منهدم شده تا تعداد کشته‌های سربازان دشمن، با جزییات اعلام می‌کرد. اما معیار موفقیت این است که آیا این خسارات باعث می‌شود دشمن تسلیم شود. تاکنون ایران تسلیم نشده است و دلایلی وجود دارد که نشان می‌دهد بمباران بیشتر این واقعیت را تغییر نخواهد داد.»

تناقض در رویکرد ترامپ

وی در بخش پایانی یادداشت خود، تناقض اصلی رویکرد ترامپ را چنین تشریح می‌کند: «مشکل اساسی رویکرد ترامپ این است که او نمی‌تواند تصمیم بگیرد که آیا می‌خواهد سیاست‌های ایران را تغییر دهد یا دولت آن را.»

زکریا در ادامه می‌نویسد: «اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در سپتامبر این تناقض را به نمایش گذاشت زمانی که گفت پیامش به کشورهای دیگر این است که "این پایان نظام ایران است." با این حال، در همان مصاحبه، او اصرار داشت که هدف لزوماً فروپاشی دولت نیست، بلکه تحت فشار قرار دادن آن برای مذاکره است.»

او می‌افزاید که در راستای تداوم این تناقض: «ترامپ در سخنرانی خود در سازمان ملل متحد در ماه گذشته، این پرسش را مطرح کرد که آیا باید توافقی انجام دهد که به ایران اجازه دهد تا به کشوری بزرگ‌تر تبدیل شود — یا "جمهوری اسلامی را به سرعت نابود کند." در همین حال، فرستادگان او، استیو ویتکاف و جارد کوشنر، در حال مذاکره با مقامات ایرانی بودند. واشنگتن تهدید به نابودی دولت می‌کرد و در همان حال از آن می‌خواست که جدی مذاکره کند.»

نتیجه‌گیری: واشنگتن در باتلاق گرفتار است

زکریا در پایان با اشاره به نظریه استیون بیدل و همکارانش در نشریه فارن افرز که معتقدند «جنگ‌ها در نهایت از طریق چانه‌زنی‌های سیاسی پایان می‌یابند»، می‌نویسد: «نیروی نظامی می‌تواند شرایط این چانه‌زنی‌ها را بهبود بخشد، اما نمی‌تواند جایگزین آنها شود. آمریکا بارها این درس را فراموش کرده است، از ویتنام تا افغانستان و عراق، و مهارت فوق‌العاده‌ای در نابودی از خود نشان داده اما در تبدیل دستاوردهای میدان نبرد به نتایج سیاسی پایدار بسیار ضعیف‌تر عمل کرده است.»

او در جمع‌بندی نهایی می‌نویسد: «دولت ترامپ باید تصمیم بگیرد که چه می‌خواهد. تا زمانی که واشنگتن این تناقض را حل نکند، در جدیدترین باتلاق خاورمیانه‌ای خود گرفتار خواهد ماند.»