به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه تهران، اختراع بین‌المللی «الکتروپوریشن/ الکتروکموتراپی نواحی حساس از نظر جراحی» به سرپرستی محمد عبدالاحد، استاد دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، در اداره ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا (USPTO) گرنت شد. این پتنت با شماره US 12,746,388 B2 و تاریخ 29 سپتامبر 2026 در USPTO ثبت شده است.

این اختراع حاصل مرحله ملی PCT/IB2023/058455 و منتشر شده به شماره WO2025/046258 است. عنوان ثبت‌شده آن «ELECTROPROPATION/ELECTROCHEMOTHERAPYOF SURGICALLY SENSITIVE REGIONS» است و در فهرست مخترعان، نام محمد عبدالاحد و جمعی از پژوهشگران و پزشکان از جمله سید روح‌الله میری و حبیب‌الله محمودزاده دیده می‌شود.

فناوری الکتروکموتراپی در نواحی حساس و دشوار جراحی، با طراحی الکترودهای غیرتهاجمی / کم‌تهاجمی و بهره‌گیری از خلأ و میدان مغناطیسی، امکان اعمال الکتروکموتراپی در نواحی حساس و دشوار بدن را فراهم می‌کند.

براساس متن و نمودارهای پتنت، این فناوری دو سامانه اصلی را معرفی می‌کند:

پروب الکتروپوریشن سطحی خلأ-یار: این پروب شامل الکترودهای تیغه‌ای U شکل است که به صورت سطحی با بافت در تماس قرار می‌گیرند. با اعمال خلأ در محدوده 0٫5- تا 0٫7- بار، بافت به سمت الکترودها کشیده شده و تماس کامل و یکنواخت برقرار می‌شود. سپس پالس‌های الکتریکی، مثلاً 8 پالس مربعی با دامنه 500 تا 1500 ولت بر سانتی‌متر و مدت 100 میکروثانیه، برای الکتروپوریشن اعمال می‌شود. این طراحی از خونریزی، پارگی یا آسیب به بافت‌های حساس جلوگیری می‌کند.

دستگاه الکتروپوریشن درون‌تنی با الکترود انعطاف‌پذیر مغناطیسی: در این سامانه، زنجیره‌ای از مگنت‌های کروی به صورت انعطاف‌پذیر وارد بدن می‌شود و یک الکترود صفحه‌ای مغناطیسی یا فولاد فرومغناطیس از بیرون، حرکت آن را هدایت می‌کند. یک دوربین متصل به مگنت اول، موقعیت الکترود را ردیابی می‌کند. این روش برای اندام‌های توخالی و مجاری مانند روده، مری، واژن، معده، دوازدهه، کولون، دهانه رحم و رحم طراحی شده است.

در بیان اهمیت این اختراع می‌توان گفت: الکترودهای سوزنی متداول در الکتروکموتراپی برای بافت‌های حساس مانند عروق، اعصاب و روده خطر خونریزی و سوراخ‌شدن اندام‌های حیاتی را ایجاد می‌کنند. الکترودهای صفحه‌ای نیز تماس مؤثر کافی ندارند. فناوری جدید با طراحی غیرتهاجمی / کم‌تهاجمی، امکان دسترسی به نواحی دشوار و اعمال میدان الکتریکی با حداقل آسیب را فراهم می‌کند.

در مثال‌های پتنت، در موش‌های BALB/c با تومور 4T1 پستان، گروه درمان‌شده کاهش معنادار اندازه تومور را در روزهای 4 و 7 نشان داد، در حالی که گروه کنترل چنین کاهشی نداشت. در خرگوش نیوزیلندی نیز الکتروپوریشن ناحیه رکتوم و رکتوسیگمویید انجام شد و تصویربرداری CT 12 روز بعد، آسیب بافتی ناشی از ورود الکترودها و تحریک الکتروپوریشن نشان نداد.

این دستاورد حاصل همکاری حوزه بیوالکترونیک سرطان و جراحی سرطان است و در آن محمد عبدالاحد، استاد دانشکدگان فنی دانشگاه تهران و برنده جایزه جهانی مصطفی 2019، در کنار سید روح‌الله میری، دانشیار جراحی سرطان و رییس انستیتو کانسر، و حبیب‌الله محمودزاده، استاد جراحی سرطان انستیتو کانسر، نقش داشته‌اند.

این فناوری می‌تواند گامی مهم در توسعه نسل جدید درمان‌های موضعی سرطان باشد؛ درمان‌هایی با هدف افزایش اثرگذاری بر تومور و کاهش آسیب به بافت‌های سالم و ساختارهای حیاتی. نتایج فعلی پیش‌بالینی است و مسیر بالینی آن نیازمند مطالعات تکمیلی است.