به نقل از اطلاعات آنلاین، در سال 2001، سیل در دره هلیل رود کرمان چیزی را آشکار کرد که زمین های کشاورزی اطراف آن به مدت پنج هزاره پنهان کرده بودند: ظروف تراشیده شده از سنگ صابون، لوح های سنگی و مصنوعات گلی با کتیبه های هندسی که با هیچ خط شناخته شده ای مطابقت نداشتند.

شهری که هیچ کس نمی دانست وجود دارد

تپه های کُنار صندل درست بیرون شهر مدرن جیرفت در استان کرمان، تقریباً 230 کیلومتری جنوب کرمان و 1375 کیلومتری جنوب تهران قرار دارند. کاوش های مجیدزاده و تیمش از دانشگاه تهران، یک ارگ دو طبقه را در کنار صندل B با زیربنایی تقریباً 13.5 هکتاری آشکار کرد؛ بزرگتر از بسیاری از مراکز شهری معاصر بین النهرین. دیوارهای آجری نپخته به ضخامت 11 متر می رسیدند. سکوهای پلکانی، معماری پلکانی زیگورات های بین النهرین را منعکس می کردند. تاریخ گذاری رادیوکربن، این مکان را بین 2500 تا 2200 پیش از میلاد قرار می دهد.

فرهنگ مادی از نظر فنی پیشرفته و از نظر بصری متمایز بود. کلریت، سنگی متراکم و سبز تیره که به طور محلی در کرمان فراوان است، برای حکاکی دقیق مناسب بود. صنعتگران گلدان ها، کاسه ها، مجسمه ها و وزنه های استانداردی تولید می کردند که با نقش برجسته های موجودات اساطیری تزیین شده بودند: خدایان عقرب نیمه انسان، عقاب هایی که انسان ها را به آسمان می برند. محققان برخی از این مضامین را فوراً تشخیص دادند: نقش عقاب و پادشاه، روایت های سومری از پادشاه اتانا، حاکم افسانه ای را منعکس می کند که گفته می شود به بهشت ​​پرواز کرده است. اینکه آیا جیرفت این داستان ها را از بین النهرین وام گرفته است، یک جد فرهنگی مشترک داشته یا اسطوره های موازی را به طور مستقل توسعه داده است، هنوز واقعاً حل نشده باقی مانده است.

نوشته ای که هیچ کس نمی تواند آن را رمزگشایی کند

کتیبه جدید کشف شده از اشکال هندسی تشکیل شده است و هنوز هیچ زبان شناسی در سراسر جهان نتوانسته آن را رمزگشایی کند. لوح های کشف شده از کنار صندل B دارای نشانه هایی هستند که برخی از محققان آنها را به زبان اولیه ایلامی مرتبط می دانند: خط اداری رمزگشایی نشده ای که در حدود 3100 تا 2900 پیش از میلاد در سراسر فلات ایران استفاده می شده است. برخی از محققان مانند پیوتر اشتاینکلر از دانشگاه هاروارد، خط شرقی را پیشنهاد کردند تا از قرار دادن لوح ها در طبقه بندی موجودی که ممکن است با آن مطابقت نداشته باشد، جلوگیری شود.

فرانسوا دِسِت ، در مطالعه ای که در سال 2014 در مجله Iranica Antiqua منتشر شد، آن ها را لوح های هندسی صندل کنار توصیف کرد و به ساختار غیرمعمول و ارتباط نامشخص آن ها با هرگونه سیستم نوشتاری بین النهرین اشاره کرد. این نمادها در چندین مکان در فلات ایران دیده می شوند: تپه یحیی، تپه سیلک. این نشان می دهد که جیرفت در یک فرهنگ غنی اولیه گسترده تر قرار داشته است.

یکی دانستن جیرفت با آراتا، پادشاه ثروتمندی که در متون سومری به عنوان رقیبی در شرق دور از آن یاد شده است، همچنان مورد مناقشه ترین ادعا است. جغرافیای آن به طور نامنسجمی با شواهد مطابقت دارد، اما شواهد کاملاً با آن مطابقت ندارند.

آنچه مورد بحث نیست

دستاورد هنری و معماری تمدن جیرفت دیگر نیازی به دفاع ندارد. ظروف تراشیده شده از سنگ صابون اکنون در مجموعه های موزه باربیه-مولر در ژنو و موزه های بزرگ ایران نگهداری می شوند.

وزنه های استاندارد به اقتصادی منظم اشاره دارند با شبکه های تجاری راه دور که به بین النهرین می رسند. استحکامات آجری در کنار صندل به نوعی کار سازمان یافته نیاز داشتند که دلالت بر پیچیدگی اداری دارد، چه یک سیستم نوشتاری از آن پشتیبانی می کرد و چه نمی کرد.

آنچه جیرفت هنوز ندارد، یک خط رمزگشایی شده، یک هویت تأیید شده یا یک اجماع بررسی شده توسط همتایان در مورد ارتباط آن با بین النهرین است. دو دهه کاوش، آن را به عنوان یک تمدن بزرگ عصر برنز تثبیت کرده است، نه به عنوان نقطه آغازین خط یا فرهنگ شهری، برخلاف ادعاهایی که به طور گسترده در فضای مجازی منتشر می شوند.

این خط همچنان هندسی، منسجم و بی صدا باقی مانده است. حتی یک کلمه را هم از دست نداده است.