بقایی با اشاره به رفتار خصمانه طرف مقابل طی ماه های اخیر تصریح کرد: بی انصافی در حق خود و مردم است اگر تحولات را مقطعی ارزیابی کنیم و رخدادها را از یاد ببریم. در کمتر از نه ماه، جمهوری اسلامی ایران دو بار درست در حین انجام مذاکرات دیپلماتیک، هدف تعدی و تجاوز نظامی قرار گرفت؛ بنابراین مگر می توان واقعیت این رفتارها را کتمان کرد؟

وی در تشریح ماجرای ادعایی تعرض به سه شناور و سوءاستفاده از آن برای برهم زدن توافقات گفت: در مورد ادعای حمله به سه کشتی، اساساً جزییات و اسناد اثبات شده ای وجود ندارد و تردیدهای جدی درباره اصل و نحوه وقوع آن مطرح است. اما حتی به فرض صحت چنین رخدادی، سندی که حاصل هفته ها مذاکره فشرده پس از یک جنگ خشن و پرآسیب بوده، چگونه می تواند با چنین بهانه ای کنار گذاشته شود؟ طرف های مقابل مدعی هستند این شناورها متعلق به سه کشور منطقه بوده اند؛ پرسش اینجاست که این کشورها با اشراف به بند 5 یادداشت تفاهم و آگاهی از ناامنی مسیر جنوبی، چرا در شرایطی که ایران تمهیدات لازم برای تردد از مسیر امن را مهیا کرده بود، اجازه عبور از مسیر ناامن را دادند؟ آیا این اقدام جز با هماهنگی سنتکام صورت گرفته است؟

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پایان با نامتناسب خواندن واکنش آمریکا تأکید کرد: حتی در صورت بروز نقض، سازوکارهایی برای بررسی و گفت وگو پیش بینی شده بود. اینکه طرف مقابل در گام نخست تفاهم را خاتمه یافته بداند، محاصره دریایی را بازگرداند و تمام تعهدات خود را نقض کند، آشکارا نشان می دهد که این اقدام واکنشی فوق العاده نامتناسب بوده و واشنگتن از قبل زمینه را برای بهانه جویی آماده کرده بود تا از تفاهمی که منافعش را تأمین نمی کرد خارج شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه این گفت وگوی تلویزیونی، در پاسخ به سوالی درباره اهداف سفر فردای وزیر کشور پاکستان به تهران و گمانه زنی ها پیرامون احتمال انتقال پیام یا طرحی مشخص از سوی آمریکا اظهار داشت: ما روابط بسیار خوب و رو به رشدی با کشور همسایه، پاکستان، داریم و به ویژه در چند ماه اخیر این مناسبات در همه حوزه ها ارتقا یافته است. مبنای سیاست ما در امتداد راهبرد همسایگی بر این بوده که از تمامی پیوندهای فرهنگی، تاریخی و مشترکات برای تحکیم مناسبات استفاده کنیم.

وی با رد وجود ابتکار عمل یا پیام ویژه در این سفر افزود: سفر وزیر کشور پاکستان کاملاً در چارچوب مباحث دوجانبه انجام می شود و احتمال دارد یکی از وزرای اقتصادی این کشور نیز وی را همراهی کند. هدف اصلی این سفر پیگیری تفاهمات پیشین میان دو کشور، به ویژه مصوبات در سطح سران است. پاکستان به عنوان طرفی که نقش میانجی را ایفا کرده، طبیعی است که از فرصت ها برای طرح مسائل منطقه ای بهره ببرد، اما تا این لحظه حامل بودن پیام خاص یا طرح مشخصی از سوی آمریکا مطرح نیست.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به این پرسش که آیا واشنگتن واکنشی به سه شرط اصلی اعلام شده از سوی تهران نشان داده است یا خیر، تصریح کرد: آنچه از سوی ایران اعلام شده، در واقع همان مطالبات و مبانی اصلی مذاکرات و تفاهم 28 خرداد است که دولت آمریکا بدون هیچ دلیل موجهی به صورت یک جانبه از آن خارج شد. مطالبه ایران مبنی بر لغو کامل تحریم ها و توقف محاصره دریایی همچنان به قوت خود باقی است. مادامی که محاصره دریایی برقرار باشد، مصداق آشکار عمل تجاوزکارانه تلقی می شود و تا این شروط محقق نشود، سخن گفتن از پایان درگیری یا عادی سازی اوضاع در منطقه ممکن نخواهد بود.

وی همچنین در پاسخ به سوالی درباره جایگاه توافقات اخیر با عمان پیرامون راه اندازی کریدور و مسیرهای تردد ایمن در محاسبات دیپلماتیک گفت: تفاهم حاصل شده میان ایران و عمان به عنوان دو دولت صاحب ساحل در تنگه هرمز، باید از سوی تمامی بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای به عنوان یک فرصت واقعی نگریسته شود و محترم شمرده شود.
بقایی خاطرنشان کرد: این دو کشور ساحلی طی چند هفته مذاکرات مداوم، مختصات دقیق یک مسیر امن برای کشتیرانی تجاری را تدوین کردند و طبق برنامه ریزی ها، قرار بر این بود که خروجی این توافقات در نشست صلاله با دیگر کشورهای منطقه نیز به اشتراک گذاشته شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه با اشاره به سرنوشت تفاهمات فنی میان تهران و مسقط اظهار داشت: قرار بر این بود که نتایج مذاکرات چند هفته ای دو کشور ساحلی در خصوص تعیین مختصات مسیر ایمن برای کشتیرانی تجاری، در نشست صلاله با دیگر کشورهای منطقه به اشتراک گذاشته شود. هرچند این فرصت به نوعی از دست رفت، اما این موضوع به هیچ وجه نافی تلاش ها و دستاوردهای ایران و عمان نیست. این تفاهم پیرامون تعیین مسیر امن صورت گرفته و قاعدتاً هرگونه سازوکار و ترتیبات معتبر در آینده، وابسته به همین اقداماتی خواهد بود که ایران و عمان به عنوان دولت های صاحب ساحل انجام داده اند.

وی در پاسخ به سوالی درباره پیام منتشرشده در حساب رسمی وزارت امور خارجه پاکستان پیرامون گفت وگوی تلفنی سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران و سناتور محمد اسحاق دار، معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان و محورهای توافق طرفین تصریح کرد: وزرای امور خارجه دو کشور همواره در مورد موضوعات گوناگون منطقه ای و دوجانبه در تماس و مشورت نزدیک هستند. طبق برنامه ریزی های انجام شده، دو طرف توافق کرده اند که در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با یکدیگر دیدار و گفت وگو داشته باشند.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: علاوه بر مشارکت فعال در نشست های مجمع عمومی، برنامه ریزی گسترده ای برای رایزنی های دوجانبه با مقامات کشورهای مختلف صورت گرفته است و دیدار با وزیر امور خارجه پاکستان نیز در زمره برنامه های حاشیه ای این سفر قرار دارد تا طیف وسیعی از مناسبات دوجانبه و تحولات بین المللی مورد بحث و تبادل نظر قرار گیرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره دغدغه ها پیرامون ادبیات دیپلماتیک و این نگرانی که مبادا فضای دیپلماسی عمومی این پیام نادرست را منتقل کند که اوضاع رو به تنش زدایی می رود در حالی که طرف آمریکایی تمایلی به عقب نشینی از اقدامات خود ندارد، اظهار داشت: همه ما در این نگرانی سهیم هستیم که مبادا برداشت طرف مقابل غیر از آن چیزی باشد که مد نظر ماست؛ بنابراین قطعاً هیچ سیگنالی نباید داده شود جز سیگنال قدرت و اقتدار که مبنایی کاملاً واقعی دارد.

وی درباره چرایی حضور هیئت عالی رتبه کشورمان در مقر سازمان ملل تصریح کرد: حضور در نیویورک برای نمایندگان ایران مطلقاً هیچ جذابیتی ندارد، اما آنجا سنگری است که نباید رها شود. شرکت جمهوری اسلامی ایران در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد یک حق قانونی است و کسی در این زمینه به ما لطفی نکرده است؛ چرا که ایران یکی از 50 کشور مؤسس سازمان ملل متحد محسوب می شود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به گذشت هفت ماه از تقابل ها و جنایات اخیر علیه کشورمان افزود: وظیفه داریم در مهم ترین رویداد بین المللی حاضر شویم تا به عنوان نمایندگان این ملت، حقانیت مردم ایران را به گوش جهانیان برسانیم. این در شرایطی است که طرف مقابل از تمام ابزارها برای ممانعت از حضور هیئت ایرانی استفاده کرد؛ از اظهارنظرهای سخیف و تبلیغات رسانه ای گرفته تا سوءاستفاده از تعهدات خود به عنوان دولت میزبان از طریق ایجاد تأخیر در صدور روادید یا خودداری از صدور ویزا برای شماری از اعضای هیئت.

وی خاطرنشان کرد: این دست کارشکنی ها و تبلیغات منفی هرگز باعث نخواهد شد که ما از حق مشروع خود برای حضور در این نشست و بیان مواضع مقتدرانه جمهوری اسلامی ایران و ملت بزرگ ایران عقب نشینی کنیم. وظیفه داریم با آمادگی کامل در این رویداد جهانی شرکت کرده و مواضع اصولی کشور را با صراحت تبیین نماییم.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال پایانی مجری برنامه درباره چرایی عدم استفاده از حضور مقامات عمان و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک برای تثبیت و نهایی سازی تفاهم اخیر — جهت بی نیازی از برگزاری نشست های منطقه ای جداگانه و جلوگیری از ارسال سیگنال های کاهشی به بازار نفت — اظهار داشت: آنچه قرار بود در نشست صلاله اتفاق بیفتد، فرصتی بود که متأسفانه دیگران مانع تحقق آن شدند و این فرصت را گرفتند؛ در حالی که جمهوری اسلامی ایران حسن نیت کامل خود را در این مسیر نشان داد و تفاهم میان ایران و عمان نهایی شده بود.

وی در ادامه با تأکید بر لزوم گام های عملی برای تحقق ثبات در خلیج فارس تصریح کرد: اگر به این اصل باور داریم که در نهایت باید با کشورهای منطقه به یک سازوکار اعتمادساز دست یابیم، باید از گام های ملموس و عملی آغاز کنیم. ابتکار مشترک ایران و عمان دقیقاً یک اقدام عملی بود تا دو کشور صاحب ساحل، آنچه را که در خصوص تعیین مسیر ایمن تردد به تفاهم رسیده اند، برای سایرین تشریح کنند و این اقدام، مبنا و پایه ای برای توافقات بعدی میان کشورهای منطقه قرار گیرد.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در خصوص احتمال بهره گیری از فرصت رایزنی های دیپلماتیک در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد خاطرنشان کرد: استفاده از فرصت حضور کشورهای ذی ربط در نیویورک برای پیشبرد این هدف حتماً یک امکان و گزینه به شمار می رود، اما تحقق آن مستلزم بررسی های لازم است تا مشخص شود آیا در طرف های مقابل نیز چنین آمادگی و اراده ای وجود دارد یا خیر.