دنیای‌اقتصاد: 25سال از حملات یازده سپتامبر که حدود 3هزار کشته بر جای گذاشت، می‌گذرد. پس از آن فاجعه کمیسیون تحقیقِ این رویداد، دلیل اصلی غافلگیری نهادهای اطلاعاتی آمریکا را نوعی «فقدان تخیل» توصیف کرد. هواپیماربایی در آن دوره پدیده جدیدی نبود، اما تبدیل یک هواپیمای مسافربری به سلاحی ویرانگر سناریویی بود که با وجود هشدارهای پیشین کارشناسان امنیتی هرگز در ساختار رسمی جدی گرفته نشد. برایان مایکل جنکینز، پژوهشگر سرشناس تروریسم، سال‌ها قبل از یازده سپتامبر و در سال1989 هشدار داده بود که کابوس دولت‌ها ربوده شدن یک هواپیمای مسافربری به دست تروریست‌های انتحاری و کوبیدن آن به یک هدف حیاتی است.

به نوشته فارن‌پالیسی، امروزه فرودگاه‌ها دیگر اهداف آسانی برای تروریست‌ها نیستند؛ اما ماهیت تهدیدها به کلی تغییر کرده است. گسترش روزافزون اینترنت، ارتباطات رمزنگاری شده، چاپ سه‌بعدی، ارزهای دیجیتال، پهپادها و هوش مصنوعی ابزارهای بسیار قدرتمندی را در اختیار گروه‌های افراطی و افراد تندرو قرار داده است. دسترسی به این فناوری‌ها اکنون به شدت ارزان و تجاری شده و انحصار سنتی دولت‌ها بر آنها عملا پایان یافته است.

در ماه‌های پایانی سال2026 ما همچنان شاهد همان فقدان تخیل در نهادهای امنیتی هستیم؛ هرچند شکل آن دگرگون شده است. کارشناسان ضدتروریسم از وجود این فناوری‌های نوین در دست افراط‌گرایان آگاهند؛ اما در پیش‌بینی نحوه ترکیب و استفاده خلاقانه از این ابزارها دچار ضعف جدی هستند. هدف از این تحلیل ارائه ایده به مجرمان نیست، بلکه تلاش برای شناسایی نقاط آسیب‌پذیر است تا تصمیم‌گیران پیش از تکرار یک غافلگیری تاریخی دیگر چاره‌ای بیندیشند.

ارتش‌ها و گروه‌های شبه‌نظامی سال‌هاست که استفاده از پهپادهای مسلح را در الگوهای نبرد خود گنجانده‌اند. هرچند تاکنون حمله پهپادی موفق و بزرگی در کشورهای غربی رخ نداده است، اما طرح‌های خنثی شده نشان می‌دهد که این تهدید تا چه حد به واقعیت نزدیک است. در کنار این موضوع هوش مصنوعی مولد نیز به ابزاری در دسترس برای تولید محتوای تبلیغاتی، آموزش ساخت مواد منفجره، شبیه‌سازی نقش دشمن برای یافتن نقاط ضعف عملیات و شبیه‌سازی گام به گام عملیات تبدیل شده است.

خطر اصلی زمانی خود را نشان می‌دهد که این فناوری‌های نوظهور با یکدیگر ترکیب شوند. امروزه یک گروه می‌تواند هزینه عملیات خود را با ارزهای دیجیتال پنهان کند، قطعات پهپاد را با چاپگر سه‌بعدی بسازد و با کمک هوش مصنوعی مسیر دقیق و هدف حمله را برنامه‌ریزی کند. تصور استفاده از خودروهای خودران برای بمب‌گذاری یا پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی برای انجام ترورهای هدفمند دیگر داستان علمی تخیلی نیست. اجرای یک حمله پهپادی به تجمعات متراکم غیرنظامی مانند بازارهای محلی یا کنسرت‌های فضای باز در شهرهای غربی امروز کار چندان پیچیده‌ای به نظر نمی‌رسد. وقوع چنین رویدادی علاوه بر تلفات جانی سنگین پیامدهای روانی ویرانگری خواهد داشت و ثابت می‌کند که بار دیگر در تصور ابعاد فاجعه کوتاهی صورت گرفته‌است.