فولات که با نام ویتامین B9 شناخته می‌شود، برای تولید گلبول‌های قرمز سالم و عملکرد طبیعی سلول‌ها ضروری است. در صورت کمبود این ویتامین، بدن ممکن است نتواند گلبول‌های قرمز طبیعی تولید کند و فرد به نوعی کم‌خونی به نام کم‌خونی مگالوبلاستیک مبتلا شود.

 به نقل از huffpost، خستگی و سردردهای مکرر همیشه به کم‌خوابی یا استرس مربوط نمی‌شوند و گاهی می‌توانند نشانه کمبود یک ماده مغذی مهم باشند. متخصصان می‌گویند کمبود فولات یا ویتامین B9 در صورت تداوم می‌تواند به کم‌خونی منجر شود و علائمی مانند خستگی، ضعف، تنگی نفس، سردرد و حتی مشکلات شناختی ایجاد کند.

سلامت نیوز نوشت، فولات که با نام ویتامین B9 شناخته می‌شود، برای تولید گلبول‌های قرمز سالم و عملکرد طبیعی سلول‌ها ضروری است. در صورت کمبود این ویتامین، بدن ممکن است نتواند گلبول‌های قرمز طبیعی تولید کند و فرد به نوعی کم‌خونی به نام کم‌خونی مگالوبلاستیک مبتلا شود.

دکتر «نادا هندی‌یه»، متخصص مغز و اعصاب، می‌گوید خستگی یکی از شایع‌ترین علائم کمبود فولات است. زمانی که فولات کافی در بدن وجود نداشته باشد، تولید گلبول‌های قرمز مختل می‌شود و در نتیجه اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل فرد ممکن است احساس خستگی، ضعف یا حتی تنگی نفس داشته باشد.

به گفته این متخصص، اگر کمبود فولات شدید و طولانی‌مدت باشد، کم‌خونی ناشی از آن می‌تواند باعث بروز سردرد نیز شود. بنابراین، در چنین شرایطی سردرد بیشتر پیامد کم‌خونی است تا اینکه مستقیماً ناشی از کمبود ویتامین باشد.

کمبود فولات می‌تواند روی حافظه هم اثر بگذارد

فولات علاوه بر نقش مهم در تولید سلول‌های خونی، برای عملکرد طبیعی مغز نیز اهمیت دارد. برخی مطالعات، پایین بودن سطح فولات را با کاهش عملکرد شناختی و افت حافظه، به‌ویژه در افراد مسن، مرتبط دانسته‌اند.

دکتر «شیوانگ جوشی»، متخصص مغز و اعصاب، نیز می‌گوید برخی افراد مبتلا به کمبود فولات، همزمان سطح پایینی از ویتامین B12 دارند؛ کمبود B12 نیز با مشکلات حافظه و کاهش عملکرد شناختی ارتباط دارد.

با این حال، متخصصان تأکید می‌کنند که مشکلات حافظه علت‌های متعددی دارند و کمبود فولات تنها یکی از عوامل احتمالی است. بنابراین نباید هرگونه فراموشی یا اختلال تمرکز را به کمبود این ویتامین نسبت داد.

چه کسانی بیشتر در معرض کمبود فولات هستند؟

کمبود واقعی فولات در کشورهایی مانند آمریکا نسبتاً نادر است، زیرا بسیاری از مواد غذایی با اسیدفولیک غنی می‌شوند. با این حال، برخی افراد همچنان در معرض خطر بیشتری قرار دارند.

افرادی که مصرف مزمن و سنگین الکل دارند، از جمله گروه‌های در معرض خطر هستند، زیرا الکل می‌تواند جذب و ذخیره فولات را مختل کند.

برخی بیماری‌های گوارشی که جذب مواد مغذی را مختل می‌کنند نیز می‌توانند خطر کمبود فولات را افزایش دهند. همچنین در دوران بارداری نیاز بدن به فولات افزایش می‌یابد و دریافت کافی این ویتامین برای رشد مناسب جنین اهمیت ویژه‌ای دارد.

فولات به‌طور طبیعی در مواد غذایی مختلفی مانند سبزی‌های برگ‌سبز، حبوبات، برخی میوه‌ها، مغزها، تخم‌مرغ، لبنیات، گوشت و غلات یافت می‌شود. منابعی مانند اسفناج، لوبیا و برخی غلات صبحانه غنی‌شده نیز از منابع مناسب فولات محسوب می‌شوند.

آیا باید مکمل فولات مصرف کرد؟

متخصصان توصیه می‌کنند افراد صرفاً بر اساس علائمی مانند خستگی یا سردرد، مصرف مکمل فولات را شروع نکنند. علت این علائم می‌تواند کمبود آهن، ویتامین B12، مشکلات تیرویید، کم‌خونی و عوامل متعدد دیگری باشد.

اگر خستگی، سردرد یا مشکلات حافظه به‌طور مداوم وجود دارد، پزشک می‌تواند با بررسی وضعیت فرد و انجام آزمایش خون، از جمله اندازه‌گیری سطح فولات، علت احتمالی را بررسی کند.

همچنین از آنجا که کمبود فولات و ویتامین B12 ممکن است همزمان رخ دهند، تشخیص دقیق اهمیت دارد؛ زیرا مصرف خودسرانه فولات می‌تواند کم‌خونی ناشی از کمبود B12 را تا حدی اصلاح کند، در حالی که مشکل عصبی ناشی از کمبود B12 همچنان ادامه داشته باشد.

برای بزرگسالان، نیاز روزانه به فولات حدود 400 میکروگرم معادل فولات غذایی (DFE) است. زنان باردار و افرادی که قصد بارداری دارند به فولات بیشتری نیاز دارند و مصرف مکمل در این شرایط باید طبق توصیه پزشک انجام شود.

متخصصان همچنین تأکید می‌کنند که دریافت فولات از منابع غذایی طبیعی معمولاً نگرانی خاصی ایجاد نمی‌کند، اما مصرف دوزهای بالای مکمل‌ها بدون نظر پزشک توصیه نمی‌شود.

اگر خستگی یا سردردهای مکرر دارید، بهتر است به جای نسبت دادن آن به کمبود یک ویتامین خاص، علت اصلی بررسی شود. کمبود فولات قابل درمان است، اما تشخیص صحیح علت کمبود و بررسی سایر کمبودهای تغذیه‌ای اهمیت زیادی دارد.