به نقل از ایرنا، تغییرات تراز و حجم آب موجود در دریاچه ارومیه در روزهای اخیر بسیار امیدوارکننده بوده و ارقامی امیدوارکننده را به همه مردم آذربایجان و حتی کل ایران بازگو می کند.

دارابودن بیش از 3.3 میلیارد مترمکعب آب در پهنه بیش از 2 هزار کیلومتر مربع و ترازی حدود 1.2 متر بیشتر از زمان مشابه پارسال نشان دهنده وضعیت بسیار خوب دریاچه، البته نسبت به آمارهای دو سه سال اخیر است.

این آمارها وقتی قوت قلب بیشتری به همه دوست داران دریاچه می دهند که در کنار آمارهای سال گذشته گذاشته شوند. سال گذشته حجم آب موجود در دریاچه به زحمت به 400 میلیون مترمکعب می رسید و آن هم به صورت جداجدا در نقاط مختلف دریاچه پخش بود. در مورد پهنه هم شاید ارقامی کمتر از 500 کیلومتر مربع را بتوان برای آن بیان کرد. تراز دریاچه ارومیه نیز در همین موقع از تابستان سال گذشته به زحمت از 1269 متر و 50 سانتی متر فراتر می رفت.

باید توجه داشت که تغییرات تراز آب دریاچه ارومیه در کنار بارش های کم سابقه در منطقه و البته گستردگی در همه نقاط حوضه آبریز، نتیجه هم افزایی مدیریت منابع آب، ورود روان آب های حاصل از بارندگی به حوضه آبریز و البته مدیریت سدهاست.

آورد رودخانه ها یکی از مهم ترین عوامل اثرگذار بر وضعیت دریاچه ارومیه به شمار می رود. رودخانه های زرینه رود، سیمینه رود، مهابادچای، گدارچای، شهرچای، نازلوچای و باراندوزچای، در سال های پرآب سهم مهمی در تغذیه این پهنه آبی دارند و افزایش جریان آن ها می تواند به بهبود شرایط دریاچه کمک کند.

در سال آبی جاری، میزان آورد رودخانه ای تابعی از بارش های پاییز و زمستان، ذخیره برف در ارتفاعات و نحوه مدیریت سدهای حوضه آبریز است؛ هر اندازه جریان ورودی رودخانه ها استمرار بیشتری داشته باشد، امکان رهاسازی آب و انتقال آن به پیکره دریاچه نیز افزایش می یابد.

با وجود افزایش روان آب ها و ورود بخشی از آب رودخانه ها به دریاچه، کارشناسان تاکید دارند که برای احیای پایدار، تداوم این روند ضروری است.

دریاچه ارومیه برای بازگشت به شرایط مطلوب، تنها به بارش های مقطعی نیاز ندارد، بلکه باید مجموعه ای از اقدامات در زمینه کاهش مصرف آب، اصلاح الگوی کشت و مدیریت برداشت های زیرزمینی اجرا شود.

رهاسازی حق آبه زیست محیطی دریاچه از سدهای حوضه، یکی از اقدامات مهم در مسیر احیا به شمار می رود. این رهاسازی باید بر اساس برنامه های کارشناسی، میزان ذخایر سدها، پیش بینی بارش ها و نیاز اکولوژیک دریاچه انجام شود تا آب ورودی، بیشترین اثر را در حفظ پهنه آبی داشته باشد.

بخش کشاورزی نیز نقش مهمی در آینده دریاچه ارومیه دارد. کاهش مصرف آب در مزارع، توسعه سامانه های نوین آبیاری، تغییر الگوی کشت و جلوگیری از برداشت های غیرمجاز، از جمله اقداماتی است که می تواند فشار بر منابع آبی حوضه را کاهش دهد و سهم بیشتری از آب را به دریاچه اختصاص دهد.

فراموش نکنیم بهبود وضعیت دریاچه ارومیه فقط یک موضوع زیست محیطی نیست، بلکه با سلامت مردم، اقتصاد منطقه، کشاورزی، گردشگری و حیات اجتماعی جوامع پیرامون آن ارتباط مستقیم دارد. افزایش سطح آب می تواند از گسترش کانون های گردوغبار نمکی جلوگیری کرده و شرایط مناسب تری برای زیست پرندگان مهاجر و گونه های جانوری منطقه فراهم آورد.

با این حال نباید افزایش مقطعی آب را پایان مسیر احیای دریاچه دانست. بخش قابل توجهی از پهنه دریاچه همچنان با کاهش عمق و تبخیر بالا روبه رو است. به همین دلیل تداوم پایش وضعیت آب، اندازه گیری دقیق آورد رودخانه ها و اجرای برنامه های مدیریت مصرف، برای تثبیت شرایط موجود ضرورت دارد.

دریاچه ارومیه امروز نشانه هایی امیدوارکننده از بهبود وضعیت خود نشان می دهد و امید به احیای آن بیش از گذشته تقویت شده است. افزایش آورد رودخانه ای، مدیریت رهاسازی آب، همراهی جوامع محلی و استمرار برنامه های علمی می تواند این روند را پایدار کند، به شرط آنکه احیا به برنامه ای مقطعی محدود نشود و در قالب یک نقشه راه بلندمدت ادامه یابد.

در چنین شرایطی دریاچه ارومیه دیگر تنها نماد یک بحران زیست محیطی نیست، بلکه نشانه ای از امکان بازگشت حیات به یک اکوسیستم آسیب دیده است. تداوم بارش ها و البته پیش بینی بارش های خوب پاییزی و زمستانی سال آبی آینده و همچنین ورود آب رودخانه ها فرصت مناسبی ایجاد کرده، اما حفظ این فرصت نیازمند مدیریت دقیق منابع آب و مشارکت همه دستگاه ها و مردم منطقه است.