به نقل از ایسنا، مسعود پزشکیان در نشستی درباره آخرین اقدامات و برنامه های دستگاه های اجرایی در حوزه کاهش آلودگی هوا، بهینه سازی و مدیریت مصرف انرژی و توسعه انرژی های تجدیدپذیر با اشاره به هزینه ها و سرمایه گذاری های انجام شده طی سال های گذشته، بر ضرورت ارزیابی دقیق و مبتنی بر داده از میزان اثربخشی این اقدامات تأکید کرد و گفت: با وجود اجرای طرح های متعدد و صرف منابع قابل توجه در سالهای گذشته، شواهد موجود نشان می دهد کاهش متناسب و پایدار در مصرف انرژی و آلودگی هوا محقق نشده است.

پزشکیان با تأکید بر ضرورت تفکیک صرفه جویی واقعی از کاهش ظاهری یا محاسباتی مصرف، تصریح کرد: باید به طور دقیق مشخص شود کاهش اعلام شده در مصرف انرژی و آلودگی هوا، تا چه میزان مستقیماً ناشی از اجرای پروژه ها و اقدامات انجام شده بوده و چه میزان تحت تأثیر سایر عوامل قرار داشته است.

رییس جمهوری ادامه داد: در مواردی، هر میزان صرفه جویی ایجاد شده در یک بخش، به دلیل شکل گیری تقاضای جدید یا مصرف غیرضروری در بخش های دیگر، عملاً به افزایش مصرف نهایی منجر شده است. از این رو، ارزیابی موفقیت طرح های بهینه سازی نباید صرفاً بر مبنای میزان صرفه جویی محاسباتی انجام شود، بلکه باید آثار واقعی آن بر مصرف نهایی انرژی، شدت مصرف انرژی و کاهش آلایندگی مورد سنجش و راستی آزمایی قرار گیرد.

وی توسعه حمل ونقل عمومی، به ویژه حمل ونقل ریلی، را از مهم ترین و اثربخش ترین راهکارهای مدیریت تقاضای انرژی، کاهش مصرف سوخت و کنترل آلودگی هوا دانست و با اشاره به محدودیت منابع و شرایط اقتصادی کشور، توسعه و تقویت این بخش در چارچوب امکانات و ظرفیت های موجود را اولویت اصلی دولت برای دستیابی همزمان به اهداف کاهش مصرف انرژی و آلودگی هوا اعلام کرد.

رییس جمهوری با تأکید بر اینکه دولت در مسیر تعیین تکلیف و ایفای تعهدات گذشته حرکت خواهد کرد، تصریح کرد: پیش از هرگونه تصمیم گیری درباره ادامه یا تأمین مالی این پروژه ها، باید میزان صرفه جویی و کاهش مصرف مورد ادعا در هر پروژه، به صورت دقیق، مستند و قابل راستی آزمایی ارائه شود.

پزشکیان با طرح این پرسش که چگونه در سال های گذشته بدون پیش بینی منابع مالی پایدار، تعهدات جدید برای دولت ایجاد شده است، گفت: باید مشخص شود اگر منابع مالی اجرای این تعهدات وجود داشته، چرا تعهدات به موقع ایفا نشده و اگر منابعی وجود نداشته، بر چه مبنایی چنین تعهداتی ایجاد شده است.

وی تأکید کرد: دولت ضمن تلاش برای تعیین تکلیف تعهدات گذشته، اجازه نخواهد داد این رویه در آینده تکرار شود. از این پس، ایجاد تعهد باید متناسب با ظرفیت ها و محدودیت های واقعی کشور و بر مبنای منابع مالی قابل تأمین انجام شود.

پزشکیان بر ضرورت اولویت بندی طرح ها و پروژه ها تأکید کرد و افزود: در شرایط محدودیت منابع، اجرای پروژه ها باید بر اساس میزان اثربخشی، اولویت ملی، ظرفیت ایجاد صرفه جویی واقعی و آثار آن بر کاهش آلودگی هوا و امکان تأمین مالی اولویت بندی شود.

رییس جمهوری نظارت بر نتایج واقعی پروژه های بهینه سازی را از الزامات حکمرانی صحیح در حوزه انرژی دانست و تأکید کرد: صرف اجرای یک پروژه به معنای تحقق هدف آن نیست؛ باید آثار اجرای پروژه ها بر مصرف انرژی به صورت مستمر پایش و ارزیابی شود. از الزامات اساسی در اجرای طرح های بهینه سازی، اطمینان از تثبیت صرفه جویی ایجادشده است؛ به گونه ای که منابع آزادشده ناشی از کاهش مصرف، مجدداً صرف ایجاد تقاضای جدید و افزایش مصرف نشود.

وی بر استقرار سازوکارهای دقیق پایش، اندازه گیری و راستی آزمایی نتایج پروژه ها تأکید کرد و گفت: باید مشخص باشد هر پروژه چه میزان کاهش مصرف ایجاد کرده، این کاهش تا چه اندازه پایدار بوده و چه اثری بر کاهش آلایندگی داشته است. اصلاح الگوی حکمرانی در حوزه انرژی مستلزم آن است تصمیم گیری ها از ایجاد تعهدات بدون پشتوانه و اجرای پروژه های فاقد ارزیابی اثربخشی فاصله بگیرد و به سمت تخصیص هدفمند منابع، اولویت بندی پروژه ها، پایش نتایج و پاسخگویی مبتنی بر عملکرد حرکت کند.

پزشکیان تأکید کرد: مسیر گذشته باید اصلاح شود. دولت به اندازه منابع و ظرفیت های واقعی کشور تعهد ایجاد خواهد کرد؛ در عین حال، پروژه هایی که بیشترین اثربخشی را در کاهش مصرف انرژی، کاهش آلودگی هوا و بهبود بهره وری دارند، باید در اولویت تخصیص منابع و حمایت های دولت قرار گیرند.

در این جلسه که با حضور وزیران کشور، راه و شهرسازی و نیرو، معاون اجرایی رییس جمهوری، رییس سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی و جمعی از معاونان و مدیران دستگاه های اجرایی برگزار شد، گزارشی از عملکرد و نتایج اقدامات انجام شده در سال های گذشته در بخش های مختلف ارائه شد.

نوسازی و جایگزینی موتورسیکلت های فرسوده با موتورسیکلت های برقی، توسعه اتوبوس های برقی و نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی، توسعه و تقویت شبکه حمل ونقل ریلی، همچنین بهسازی و به روزرسانی موتورخانه ها و سایر طرح های مرتبط با بهینه سازی مصرف انرژی، از جمله محورهای بررسی بود که آثار و نتایج آنها بر اساس شاخص ها و داده های آماری ارائه و ارزیابی شد.