به نقل از عصر ایران، یک پژوهش جدید نشان می دهد داشتن برنامه ای منظم و قابل پیش بینی در طول روز می تواند با کاهش درد و علائم افسردگی مرتبط باشد؛ حتی در افرادی که با بی خوابی دست وپنجه نرم می کنند.

پژوهشگران دانشگاه میسوری در آمریکا دریافتند که منظم بودن زمان فعالیت های روزانه، ممکن است از سلامت جسمی و روانی حمایت کند. در این مطالعه، پژوهشگران تنها بر زمان خواب تمرکز نکردند، بلکه الگوی کلی فعالیت های افراد در طول شبانه روز را بررسی کردند.

نتایج این پژوهش در نشریه Journal of Behavioral Medicine منتشر شده است.

بررسی برنامه روزانه 67 سالمند

این پژوهش روی 67 فرد با میانگین سنی 68.3 سال انجام شد. از میان شرکت کنندگان، 37 نفر مبتلا به بی خوابی بودند و 30 نفر خواب مناسبی داشتند.

شرکت کنندگان اطلاعات مربوط به زمان انجام فعالیت هایی مانند خوابیدن، غذا خوردن و تعاملات اجتماعی را ثبت کردند. پژوهشگران همچنین میزان درد، علائم افسردگی و شاخص توده بدنی یا BMI آن ها را بررسی کردند.

برای سنجش میزان نظم در برنامه روزانه، افراد به مدت هفت روز زمان انجام پنج فعالیت را ثبت کردند: خارج شدن از تخت، نخستین تعامل اجتماعی روز، شروع کار یا فعالیت اصلی روزانه، خوردن شام و رفتن به رختخواب.

یک فعالیت زمانی منظم در نظر گرفته می شد که حداکثر با 45 دقیقه اختلاف نسبت به زمان معمول فرد انجام شود.

برنامه منظم تر، درد و افسردگی کمتر

همان طور که انتظار می رفت، افراد مبتلا به بی خوابی در مقایسه با افرادی که خواب مناسبی داشتند، درد بیشتری را تجربه می کردند و علائم افسردگی در آن ها به مراتب بیشتر بود.

با این حال، نتایج نشان داد افرادی که برنامه روزانه منظم تری داشتند، صرف نظر از کیفیت خوابشان، درد کمتر، علائم افسردگی پایین تر و BMI کمتری گزارش کردند.

یکی از یافته های جالب پژوهش این بود که افراد مبتلا به بی خوابی، لزوماً برنامه روزانه بی نظم تری نسبت به افراد با خواب مناسب نداشتند. در واقع، هر دو گروه از نظر میزان ثبات در فعالیت های روزمره، الگوی نسبتاً مشابهی داشتند.

پژوهشگران می گویند این یافته نشان می دهد برخی افراد، حتی با وجود مشکلات مداوم خواب، ممکن است بتوانند ریتم روزانه منظمی را حفظ کنند.

چرا نظم روزانه اهمیت دارد؟

فعالیت هایی که هر روز تقریباً در زمان مشخصی انجام می شوند، می توانند به عنوان نشانه های زمانی برای تنظیم سیستم شبانه روزی بدن عمل کنند.

این سیستم مجموعه ای از ساعت های درونی بدن است که خواب، میزان هوشیاری، خلق وخو، سوخت وساز و بسیاری دیگر از عملکردهای زیستی را هماهنگ می کند.

نور مهم ترین عامل تنظیم کننده ساعت بدن است، اما زمان غذا خوردن، فعالیت بدنی، کار و ارتباطات اجتماعی نیز می توانند به حفظ یک الگوی منظم شبانه روزی کمک کنند.

به گفته پژوهشگران، ثبات در زمان بیدار شدن، غذا خوردن، انجام فعالیت های روزانه، ارتباط با دیگران و خوابیدن می تواند به هماهنگ ماندن ساعت های درونی بدن کمک کند و این موضوع در بلندمدت با پیامدهای بهتر سلامت مرتبط است.

جت لگ اجتماعی ؛ اختلالی که آخر هفته ها ایجاد می کنیم

یکی از عوامل رایج برهم زننده ساعت بدن، پدیده ای به نام جت لگ اجتماعی است. این وضعیت زمانی رخ می دهد که برنامه خواب و فعالیت فرد در روزهای کاری و تعطیلات تفاوت زیادی داشته باشد.

برای مثال، فرد ممکن است در طول هفته زود بیدار شود اما در روزهای آخر هفته تا ساعت ها بیشتر بخوابد. اگر این تغییر زمان خواب و بیداری به طور مرتب تکرار شود، ممکن است ساعت درونی بدن را از ریتم معمول خود خارج کند.

این مطالعه نشان می دهد توجه به سلامت تنها نباید به میزان یا کیفیت خواب محدود شود. زمان بندی کلی فعالیت های شبانه روزی نیز می تواند اهمیت داشته باشد.

داشتن برنامه ای نسبتاً ثابت برای بیدار شدن، وعده های غذایی، فعالیت های اصلی روز، تعاملات اجتماعی و خواب ممکن است راهی ساده برای حمایت از سلامت جسم و روان باشد.

البته پژوهشگران تأکید دارند که این مطالعه نشان دهنده ارتباط میان نظم روزانه و درد و علائم افسردگی است و به تنهایی ثابت نمی کند که داشتن برنامه منظم مستقیماً باعث کاهش درد یا درمان افسردگی می شود.

پیام اصلی پژوهش ساده است: لازم نیست زندگی دقیقه به دقیقه برنامه ریزی شود، اما داشتن یک ریتم نسبتاً ثابت در طول شبانه روز می تواند به هماهنگی بهتر ساعت بدن و حمایت از سلامت کمک کند.