به نقل از ایرنا، غلامرضا ظریفیان درباره تاکید برخی جریانها به اولویت دادن به جنگ، گفت: واقعیت این است که کشور هنوز در وضعیت عادی قرار ندارد و تهدید نظامی، تحریم، ناامنی و احتمال درگیری مجدد همچنان وجود دارد. در چنین شرایطی، هر جریانی که عملا مسیر دیپلماسی را مسدود کند و صرفا بر تداوم تقابل تاکید داشته باشد، باید توضیح دهد که چگونه می خواهد کشور را از این وضعیت فرسایشی خارج کند. ادامه وضعیت نه جنگ، نه صلح پیش از هر چیز، منابع ملی و زندگی مردم را مستهلک می کند. پیمایش ها نشان می دهد اکثریت جامعه ایران خواستار دیپلماسی هستند.

استاد سابق تاریخ دانشگاه تهران در پاسخ به چرایی تمایل برخی جریان ها به تداوم تقابل به جای مذاکره، عنوان کرد: این پرسش را باید از خود آنان پرسید، اما آنچه قابل نقد است، نگاهی است که مذاکره را با تسلیم برابر می داند؛ حال آنکه تقریبا تمام قدرت های بزرگ جهان، حتی در اوج رقابت و دشمنی، همزمان مسیر مذاکره را نیز باز نگه داشته اند.

ظریفیان ادامه داد: اگر مذاکره از موضع قدرت باشد، نه نشانه ضعف، ابزار صیانت از منافع ملی است. در واقع، تبدیل کردن مذاکره به تابو ، کشور را از یکی از حیاتی ترین ابزارهای سیاست خارجی محروم می کند.

وی در پاسخ به این پرسش که مخالفان مذاکره چه راه جایگزینی پیش روی کشور قرار می دهند، گفت: این مهمترین پرسش است. اگر مذاکره رد می شود، باید راهکاری عملی، روشن و قابل سنجش ارائه شود؛ راهکاری که مشخص کند تحریم ها چگونه کاهش می یابد، سرمایه گذاری و رشد اقتصادی از چه مسیری محقق می شود و خطر جنگ چگونه کاهش پیدا می کند. همچنین باید افق زمانی اجرای این راهبرد و هزینه های آن برای مردم به طور شفاف بیان شود.

معاون وزیر علوم دولت اصلاحات بیان کرد: نقد اصلی این است که مخالفت با مذاکره، بدون ارائه نقشه راهی جایگزین، بیش از آنکه ارائه یک راهبرد ملی باشد، صرفا نفی یکی از ابزارهای مهم سیاست خارجی است.

ظریفیان در پاسخ به این پرسش که آیا مذاکره و جنگ با یکدیگر در تضادند، اظهار کرد: اتفاقا این دو، مکمل یکدیگرند. کشوری که فاقد قدرت دفاعی باشد، مذاکره موفقی نخواهد داشت؛ اما کشوری هم که تنها بر قدرت نظامی تکیه کند و دیپلماسی را نادیده بگیرد، هزینه های سنگینی متحمل خواهد شد. در واقع، هنر حکمرانی در بهره گیری همزمان از قدرت دفاعی و ظرفیت های دیپلماتیک است، نه حذف یکی به نفع دیگری.

وی گفت: در شرایط بحرانی، کشور بیش از هر زمان دیگری به اجماع نخبگان نیاز است. اگر به هر فردی که از مذاکره، عقلانیت یا کاهش تنش سخن می گوید، اهانت شود طبیعی است که بسیاری از متخصصان و دلسوزان ترجیح می دهند سکوت کنند که این به زیان منافع ملی خواهد بود.

ظریفیان در پاسخ به این پرسش که آیا ایجاد دوگانگی و ارسال پیام های متناقض در میانه بحران با منافع ملی سازگار است، گفت: در هر کشوری، اختلاف نظر طبیعی است؛ اما در بحران های امنیتی، ارسال پیام های متناقض به خارج می تواند قدرت چانه زنی کشور را کاهش دهد.

وی ادامه داد: اگر مسئولان دیپلماسی یک مسیر را دنبال کنند و هم زمان گروه هایی در داخل آن را تضعیف کنند، این پرسش پیش می آید که طرف مقابل کدام پیام را باید مبنای تصمیم خود قرار دهد؟ اختلاف نظر داخلی نباید به کاهش انسجام ملی در برابر تهدیدهای خارجی بینجامد.

معاون وزیر علوم دولت اصلاحات در پاسخ به این پرسش که در مواجهه با دشمن آمریکایی و صهیونیستی، چه تعریفی باید از پیروزی و بازدارندگی داشته باشیم، گفت: پیروزی صرفا به معنای شلیک بیشتر یا ادامه درگیری نیست؛ بلکه زمانی معنا پیدا می کند که امنیت کشور حفظ شود، جنگ گسترش نیابد، اقتصاد بتواند نفس بکشد، سرمایه اجتماعی تقویت شود و دشمن نتواند اراده خود را بر کشور تحمیل کند.

ظریفیان عنوان کرد: اقتصاد قدرتمند، انسجام ملی، اعتماد عمومی و دیپلماسی فعال نیز بخش های مهمی است که می تواند بازدارندگی به وجود آورد. اگر کشوری از نظر اقتصادی و اجتماعی فرسوده شود، حتی با برخورداری از توان نظامی بالا نیز بازدارندگی آن کامل نخواهد بود.

با نفی ابزار مذاکره نمی توان سیاست خارجی موفقی داشت
وی افزود: در مجموع، مهمترین نقد وارد بر جریان های مخالف مذاکره این است که نمی توان تنها با نفی این ابزار، سیاست خارجی موفقی داشت. هر جریان سیاسی که با مذاکره مخالفت می کند، باید راهبرد جایگزین، هزینه های مترتب بر آن، زمان بندی تحقق اهداف و پیامدهایش بر معیشت مردم را به صراحت تبیین کند.

استاد سابق تاریخ دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: در غیر این صورت، مخالفت با مذاکره بیش از آنکه یک راهبرد کلان باشد، صرفا یک موضع گیری سیاسی است؛ حال آنکه صیانت از منافع ملی، نیازمند تلفیق هوشمندانه قدرت، عقلانیت و دیپلماسی است.