یکی از مشهورترین آثار بهجامانده از تمدن مینوسی، دیسک فایستوس است؛ صفحهای سفالی به قطر حدود 15 سانتیمتر که روی هر دو سوی آن نوشتههایی مارپیچی نقش بسته است.
به نقل از فرادید، در دو طرف این دیسک، زمانی که گل سفال هنوز نرم بود، 241 نقش مهر شده است. برخی از این نمادها به وضوح انسان را نشان می دهند و برخی دیگر تصویر جانوران، گیاهان، سلاح ها، ابزارها و اشیای گوناگون را به نمایش می گذارند. افزون بر این، 61 گروه مجزا از این نشانه ها نیز وجود دارد که احتمال می رود واژه ها یا عبارت هایی مستقل را تشکیل دهند.
این دیسک در سوم ژوییه 1908 توسط باستان شناس ایتالیایی لوییجی پرنیه در یکی از اتاق های کاخ باستانی فایستوس در جزیره کرت کشف شد. با وجود بیش از یک قرن پژوهش، زبان نوشته شده روی آن هنوز به طور کامل رمزگشایی نشده و نمادهای آن نیز با هیچ الفبای شناخته شده باستانی یا امروزی مطابقت ندارند.
یکی از بزرگ ترین معماهای باستان شناسی
در طول دهه های گذشته، پژوهشگران فرضیه های گوناگونی برای تفسیر نشانه های دیسک فایستوس مطرح کرده اند. برخی از نخستین پژوهشگران معتقد بودند این متن شکلی ابتدایی از زبان یونانی است و شرح آیین قربانی کردن حیوانات در یک معبد را روایت می کند.
گروهی دیگر احتمال داده اند که متن به زبان هیتی یا مصری نوشته شده باشد. فرضیه های دیگری نیز آن را نیایشی خطاب به یک الهه یا سرودی آیینی برای مراسم تدفین می دانند.
فرضیه ای تازه؛ نامه ای لوویایی برای نستور
یکی از جدیدترین نظریه ها بر پایه پژوهشی است که در سال 2021 منتشر شد. بر اساس این مطالعه، دیسک فایستوس در واقع نامه ای از تارهاندر، پادشاه بزرگ آرزاوا در آناتولی، خطاب به نِستور، پادشاه پیلوس در آخایا (یونان میسنی) را در خود جای داده است.
پژوهشگران در این مطالعه، نشانه های دیسک را با هیروگلیف های زبان لوویایی مقایسه کردند و به این نتیجه رسیدند که از مجموع 47 نماد موجود، 31 نماد با علائم شناخته شده لوویایی قابل تطبیق هستند، در حالی که 16 نماد دیگر هیچ معادل مستقیمی در این سامانه نوشتاری ندارند.
با این حال، نویسندگان پژوهش تأکید می کنند که هم خط و هم زبان دیسک ویژگی هایی بومی و کرتی دارند. از نظر آنان، محتمل ترین توضیح این است که متن، نامه ای از مکاتبات دیپلماتیک بین المللی بوده که احتمالاً ابتدا به خط لوویایی نوشته شده و سپس با خط و گویش رایج در کرت بازنویسی شده است.
این پژوهش همچنین به تحلیلی از فرانک اشتارکه درباره یکی از نامه های هیتی اشاره می کند. بر پایه این تحلیل، جزایر اژه از سوی کادموس، بنیان گذار افسانه ای شهر تبس، به عنوان نوعی پیشکش یا وام به پادشاه آرزاوا واگذار شده بودند؛ اقدامی که به مناسبت نامزدی دختر کادموس با آن پادشاه انجام شده بود.
مینوسی ها چه کسانی بودند؟
مینوسی ها مردمانی بودند که در عصر برنز در جزیره کرت و دیگر جزایر دریای اژه زندگی می کردند. تمدن مینوسی از حدود 3000 تا 1450 پیش از میلاد شکوفا بود و به ویژه به دلیل هنر، معماری و کاخ های باشکوه خود شهرت دارد. بسیاری از پژوهشگران معتقدند این تمدن تأثیر عمیقی بر شکل گیری تمدن میسنی در سرزمین اصلی یونان گذاشته است.
مینوسی ها عمدتاً از دو نظام نوشتاری، یعنی خطی و هیروگلیف کرتی استفاده می کردند. نام مینوسی نیز از شاه مینوس، فرمانروای افسانه ای کرت، گرفته شده است؛ پادشاهی که بنا بر اسطوره های یونانی، موجود نیمه انسان و نیمه گاو به نام مینوتور را در هزارتوی زیر کاخ کنوسوس زندانی کرده بود تا اینکه سرانجام این هیولا به دست قهرمان آتنی، تزئوس، کشته شد.
مجله آمریکایی «نیوزویک» در تحلیلی راهبردی اذعان کرد که تسلط و قدرت مانور ایران در تنگه هرمز، به ابزاری اثرگذارتر از سلاح هستهای برای تغییر معادلات جهانی تبدیل شده است.
یکی از مشهورترین آثار بهجامانده از تمدن مینوسی، دیسک فایستوس است؛ صفحهای سفالی به قطر حدود 15 سانتیمتر که روی هر دو سوی آن نوشتههایی مارپیچی نقش بسته است.
بررسی قیمتهای عرضهشده در میادین میوه و ترهبار نشان میدهد در فاصله تیر تا مرداد، ران گوسفند از دو میلیون و 30 هزار تومان به دو میلیون و 90 هزار تومان رسیده و حدود سه درصد افزایش یافته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، فشار خود بر شرکتهای نفتی را تشدید کرده و از آنها خواسته است تا قیمت سوخت برای مصرفکنندگان آمریکایی را فوراً کاهش دهند.