حملات متقابل ایران و آمریکا در نوار جنوبی سواحل خلیج فارس ادامه دارد. در این شرایط، محمدباقر قالیباف در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: آمریکایی ها مدام تجهیزات نظامی جدید به منطقه می آورند و می گویند دنبال توقف جنگند. ما در شناخت این آمریکایی بازی ها به مرحله استادی رسیده ایم و بر این اساس آماده شده ایم.

به گزارش فرارو، جلال ساداتیان، تحلیلگر ارشد سیاست خارجی، در گفت وگو با فرارو معتقد است هوشیاری در برابر عملیات فریب آمریکا منافاتی با باز نگه داشتن راه دیپلماسی ندارد و میدان و مذاکره دو مسیر مکمل برای تأمین منافع ملی ایران هستند.

ساداتیان درباره تازه ترین تحولات جنگ ایران و آمریکا گفت: یکی از مهم ترین اتفاقات اخیر، پیشنهاد آتش بس 10 روزه قطر است. این پیام بیش از دو حالت ندارد؛ یا قطری ها به ابتکار خود و برای پیشگیری از آسیب های بیشتر منطقه ای این پیشنهاد را داده اند، یا آمریکایی ها این گزینه را به قطری ها پیشنهاد داده اند تا از طریق قطر، پیامی به ایران برسانند.

او افزود: در هر دو حالت، این پیشنهاد نشان می دهد نگرانی از گسترش دامنه درگیری ها افزایش یافته و بازیگران منطقه ای به دنبال جلوگیری از بحرانی فراگیر هستند. پیام روشن ایران در سیاست خارجی نیز بارها تکرار شده است؛ ایران تأکید کرده نه با مردم و نه حتی با سیاسیون دیگر کشورها مسئله ای دارد، بلکه واکنش های ایران متوجه پایگاه های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه است.

این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی ادامه داد: با توجه به تحولات منطقه ای و پیمان هایی که برخی کشورها با یکدیگر می بندند، مشخص است تنش میان ایران و آمریکا برای همه کشورهای منطقه نگرانی ایجاد کرده است. از اردن و قطر تا اقلیم کردستان، همه با دقت شرایط موجود را بررسی می کنند؛ زیرا گسترش جنگ می تواند امنیت، اقتصاد و ثبات این کشورها را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

ساداتیان گفت: به نظر می رسد حتی آمریکایی ها نیز انتظار واکنش های سرسخت ایران را نداشتند یا تصور نمی کردند هر حمله با پاسخ هایی گسترده از سوی ایران همراه شود. همین مسئله باعث شده امروز شاهد افزایش تلاش های دیپلماتیک برای مدیریت بحران باشیم.

او تأکید کرد کشورهای منطقه به خوبی می دانند ادامه درگیری فقط ایران و آمریکا را درگیر نخواهد کرد، بلکه مسیرهای انرژی، تجارت، امنیت دریایی و حتی سرمایه گذاری در منطقه را نیز با چالش های جدی روبه رو می کند. از این رو، به گفته او، طبیعی است که برخی دولت ها برای میانجی گری یا فراهم کردن زمینه کاهش تنش فعال شوند.

ساداتیان با اشاره به پیام جدید قالیباف و تأکید او بر عملکرد دوگانه آمریکا گفت: استفاده از عملیات فریب، تکنیک همیشگی آمریکا است. در سال های گذشته نیز بارها دیده ایم واشنگتن هم زمان با ارسال پیام های سیاسی، سطح آمادگی نظامی خود را افزایش داده است.

او افزود: بنابراین عقل حکم می کند دیگر اجازه اجرای عملیات فریب را به آمریکایی ها ندهیم و همه تحرکات آنان با دقت رصد شود.

این تحلیلگر سیاست خارجی در عین حال گفت: اگر مسیر مذاکره، به ویژه از طریق میانجی ها، هموار شود، این یک گزینه مثبت است که می تواند روند تشدید تنش های نظامی در منطقه را مدیریت و کاهش دهد. صحبت آقای قالیباف نه ناقض مذاکره است و نه ناقض امنیت ملی و صیانت از کشور.

به گفته ساداتیان، پیام قالیباف روشن است: ایران نسبت به فریب آمریکا هوشیار است، اما این هوشیاری به معنای بستن کامل مسیر دیپلماسی نیست. او تأکید کرد تجربه بسیاری از بحران های بین المللی نشان می دهد گفت وگو و بازدارندگی می توانند به طور هم زمان پیش بروند.

ساداتیان گفت: برخی تحلیلگرانی که جهت گیری های خاصی دارند، نمی توانند درک کنند که مرز مشخص و ثابتی میان دیپلماسی و میدان وجود ندارد؛ بلکه این دو در بسیاری از مواقع در امتداد یکدیگر قرار می گیرند.

او افزود: ایران تا زمانی که لازم باشد در میدان از منافع و امنیت خود دفاع می کند، اما این به معنای پایان یافتن دیپلماسی نیست. بسیاری از مذاکرات موفق جهان زمانی شکل گرفته که طرفین در میدان نیز قدرت بازدارندگی خود را حفظ کرده اند.

این کارشناس سیاست خارجی ادامه داد: ایران در شرایط فعلی از همه ابزارهای موجود، از جمله ظرفیت های راهبردی خود در خلیج فارس و تنگه هرمز، برای تأکید بر حقانیت مواضع خود استفاده می کند. این ابزارها فقط جنبه نظامی ندارند، بلکه بخشی از قدرت چانه زنی سیاسی و امنیتی ایران نیز محسوب می شوند.

به گفته او، تهران تلاش می کند هم قدرت بازدارندگی خود را حفظ کند و هم مسیرهای سیاسی را به طور کامل مسدود نکند.

ساداتیان درباره هزینه های جنگ گفت: ایران هیچ اعتمادی به گفته های ترامپ ندارد و با توجه به اینکه احتمال حمله زمینی همچنان یکی از سناریوهای مطرح در محافل نظامی و سیاسی است، می داند باید در میدان قاطع عمل کند.

او افزود: از نگاه من، آمریکا نمی تواند در حمله زمینی موفقیت خاصی کسب کند. جغرافیای ایران، توان دفاعی کشور و تجربه های گذشته نشان می دهد هرگونه ورود نیروهای آمریکایی به خاک ایران با هزینه های بسیار سنگینی همراه خواهد بود.

ساداتیان در پایان گفت: نیروهای آمریکا در صورت ورود به خاک ایران بیش از هر چیز در معرض آسیب قرار خواهند گرفت. افزون بر این، اگر بر فرض محال کشورهای عرب منطقه همکاری گسترده تری با آمریکا داشته باشند، خود نیز آسیب پذیرتر خواهند شد؛ زیرا در چنین شرایطی پایگاه ها و زیرساخت های آنها در معرض تهدید قرار می گیرد.

به گفته او، به همین دلیل بسیاری از کشورهای منطقه ترجیح می دهند از گسترش دامنه جنگ جلوگیری کنند و به سمت راهکارهای سیاسی حرکت شود.

منبع: فرارو