رییس مرکز پژوهش‌های مجلس گفت: کشور برای مواجهه با شرایط پیچیده کنونی، باید از میدان های هویتی و تکنوکراسی عبور کرده و به میدان مدیریت بحران وارد شود؛ میدانی که وحدت فرماندهی، تفویض اختیار و تصمیم گیری با هفتاد درصد اطلاعات را می طلبد. هنر حکمرانی در ایران پساجنگ رمضان، طراحی حکمرانی جوان و کارآمد است.

به گزارش ایسنا، بیست‌ودومین نشست استماع نخبگانی در راستای طرح سیمرغ رمضان-پویش خردورزی ملی برای ایران برخاسته با موضوع «چشم‌انداز ایران پساجنگ؛ نوسازی، فرصت‌ها و چالش‌ها» با حضور بابک نگاهداری رییس مرکز پژوهش های مجلس، روح الله متفکر آزاد، عضو هیات رییسه مجلس، غلامرضا گودرزی، استاد دانشگاه و رییس مرکز آمار ایران، ابراهیم حاجیانی، استاد دانشگاه و معاون نظارت دبیرخانه هیات موسس دانشگاه آزاد اسلامی، علی فیروزی، دبیر کارگروه سپهر ایران آینده و یدالله صادقی، عضو پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام، برگزار شد.

در این نشست هادی غلام نیا، معاون اداره کل هماهنگی، پیگیری های ویژه و نظارت اقتصادی دفتر رییس جمهور، سعید قاسمی زاده تمر، معاون آینده نگری و سیاستگذاری توسعه در امور سیاستگذاری توسعه و مشارکت های سازمان برنامه و بودجه، محمد هادی راجی، عضو هیات علمی پژوهشکده تحقیقات راهبردی، مجید یامی، رییس مرکز نوآوری آینده‌پژوهی هوشمند (آینده) و محسن محمدزاده، پژوهشگر ارشد علوم سیاسی حضور داشتند.

میدان مدیریت بحران را باید در عرصه حکمرانی، فعال کنیم

بابک نگاهداری رییس مرکز پژوهش‌های مجلس با اشاره به این نکته که بحث آینده ایران و آینده نگری دغدغه چندین ساله مرکز پژوهش های مجلس است و در این زمینه اقدامات خوبی انجام شده است، گفت: در این زمینه اسناد و تصاویری هم تولید کردیم که در اختیار مجموعه های دیگر نظام که در این زمینه کار می کنند، قرار دادیم.

وی ادامه داد: ما در مرکز پژوهش های مجلس به پنج تصویر از ایران آینده رسیدیم. ایران ثروت، ایران نو آفرین، ایران مردم پایه، ایران تاب آور و ایران بزرگ. حال به دلیل شرایط جنگ انگار بیشتر باید روی ایران تاب آور متمرکز شویم.

نگاهداری اضافه کرد: قبل از جنگ مهم ترین چشم انداز پیشنهادی ما، ایران نوآفرینِ مردمی بود که متکی بر سنت های الهی باشد. رهبر انقلاب اسلامی هم بر مردمی بودن و اعتلای ایران در بیانیه های خود تاکید کردند که ما باید براین اساس به آینده جهت دهیم.

رییس مرکز پژوهش های مجلس، با بیان اینکه می توانیم اعتلای ایران را از مسیر اعتلای حکمرانی دنبال کنیم، خاطرنشان کرد: ما نیازمند جوان سازی حکمرانی کشور هستیم. این امر حس نوسازی و اصلاح را به سطح افکار عمومی منتقل می کند و در کنار آن با همین راهبرد می‌توانیم در سطح افکار عمومی هم روایت سازی کنیم.

وی با اشاره به شعار دست خدا عیان شد، خامنه ای جوان شد، که مردم بعد از انتخاب رهبر انقلاب سر دادند، گفت:  این شعار می تواند نماد پارادایم جدید در کشور باشد که با جوان شدن رهبری انقلاب ایران هم جوان شد و از همین مسیر می توانیم به جوان سازی حکمرانی و کارآمدسازی آن هم اقدام کنیم.

رییس مرکز پژوهش‌های مجلس، ادامه داد: ما در طرح سیمرغ سیمرغ رمضان به دنبال یک مدل بومی برای حکمرانی بودیم. چرا سیمرغ؟ چون سیمرغ، وحدت در کثرت است. ما در ایران، پر از ظرفیت‌های پراکنده‌ایم؛ نخبگانی که هر کدام گوشه‌ای از حقیقت را می‌بینند اما به یک کل واحد تبدیل نشده‌اند.

وی در ادامه سخنان خود به ضرورت تغییر میدان مدیریت در کشور اشاره کرد و گفت: ما بیشتر از تغییر افراد نیاز به تغییر میدان داریم. ما از اول انقلاب متناسب با شرایط یکی دو میدان ایجاد کردیم. یک میدان که اوایل انقلاب شکل گرفت میدان هویتی بود. 

نباید دنبال سیاست گذاری شعار گونه باشیم

نگاهداری با بیان اینکه هر میدانی شرایط خود را بر جامعه تحمیل می کند، گفت: ابزارهای میدان هویت، شعار و سخنرانی است اما در حال حاضر کشور به قدری با مسایل پیچیده مواجه است که نیاز به ابتکار و راه حل دارد و اگر بدون ابتکار تنها شعار بدهیم نمی توانیم مشکلات را حل کنیم. میدان هویتی هنوز برای یک عده فعال است ولی کافی نیست. پس نباید دنبال سیاست گذاری شعار گونه باشیم.

وی ادامه داد: میدان تکنوکراسی میدان دیگری است که در کشور فعال است. این ها هم آدم های دانشگاهی و متعهد به فرایند های بروکراتیک و طولانی هستند که این هم در شرایط بحرانی جواب نمی دهد چراکه این میدان در شرایط بحران کشور را به بی‌تصمیمی می‌رساند.

نگاهداری، یادآور شد: اما میدان مدیریت بحران یا میدان مدیریت تلاطم‌ها، میدان جدیدی است که می‌تواند در شرایط کنونی به حکمرانی ما قوت ببخشد. این میدان، وحدت فرماندهی کاستن فاصله سطوح تصمیم گیری و تفویض اختیارات می‌خواهد بنابراین در شرایط فعلی نیازمند تغییر میدان از میدان هویتی و تکنوکراسی به میدان مدیریت بحران و تلاطم‌ها هستیم.

حکمرانی پسا جنگ باید نوسازی شود

روح‌الله متفکرآزاد هم  در این نشست با تاکید بر اهمیت فضای مجازی، بیان کرد: پیش بینی ها این است که ما از پلت فرم ها هم عبور کردیم و وارد مرحله هوش مصنوعی و دستیار هوش مصنوعی شده‌ایم.

وی با اشاره به دستاوردهای جنگ رمضان و آسیب پذیری های کشور در برخی حوزه‌ها عنوان کرد: بعد از جنگ باید نحوه حکمرانی و نظام بروکراسی کشور را بازطراحی کنیم. یعنی جاهایی که پول خرج کردیم و خروجی برای ما نداشته است را دیگر نگه نداریم.

این عضو هیات رییسه مجلس، گفت: نباید از اقدامات بزرگ بترسیم وقتی کار بزرگ انجام می دهیم ممکن است خطاهایی هم رخ دهد. به عنوان مثال تفویض اختیارات به استان ها کار بزرگی بود که خطا هم داشت اما موفق بود و نشان داد می توانیم ابتکار به خرج دهیم.

وی با بیان اینکه باید همه اضلاع قدرت خود را بشناسیم و از همه این ابعاد استفاده کنیم، خاطرنشان کرد: هنوز از برخی ابعاد قدرت خود استفاده نکرده‌ایم.

متفکر آزاد با بیان اینکه حکمرانی سابق دیگر جواب نمی دهد، عنوان کرد: ما وارد عصر جدیدی از ایران و قوت حکمرانی بین الملل شدیم، ادعای تمدنی کردیم و در سطح بزرگان ایده داریم و باید در این سطح نیز فعالیت کنیم.

عضو هیات رییسه مجلس، در ادامه بر چابک سازی دولت تاکید کرد و گفت: این چابک سازی متفاوت از کوچک سازی دولت و حاکمیت است.

علی فیروزی، دبیر کارگروه سپهر ایران آینده، هم در این نشست بر ضرورت نگاه استراتژیک در کشور به جای جزیی نگری و مسئله محوری صرف تاکید کرد و گفت: در حوزه حکمرانی امنیتی باید یک باز طراحی انجام دهیم چرا که در این زمینه ضعف هایی داشتیم.

غلامرضا گودرزی، استاد دانشگاه و رییس مرکز آمار ایران،  هم از ضرورت تعیین افق برای کشور سخن گفت و اعلام کرد: اگر ما برای کشور افق تعیین نکنیم و طراحی انجام ندهیم دشمن برای ما افق سازی می کند و طراحی انجام ندهیم دشمن برای ما افق سازی می کند. برخی فکر می کنند نوشتن اسناد و ایجاد افق آینده برای کشور مهم نیست و یک کار اداری و فرمالیته است اما باید توجه داشتیم باشیم که جوامع نیاز به رویا و افق دارند.

ابراهیم حاجیانی، استاد دانشگاه و معاون نظارت دبیرخانه هیات موسس دانشگاه آزاد اسلامی،  هم در این نشست با تاکید بر اینکه جنگ فرصت های جدیدی برای کشور خلق می کند  و باید از این فرصت برای بازسازی حکمرانی کشور در ابعاد مختلف استفاده کرد، گفت: نظام علم و فناوری کشور را باید با استفاده از فرصت به دست آمده بازطراحی کنیم.  باتوجه به اینکه دشمن نشان داده که به دنبال ادامه جنگ است ما باید این مولفه را در طراحی های خود لحاظ کنیم. 

معاون نظارت دبیرخانه هیات موسس دانشگاه آزاد اسلامی، در ادامه با توضیح این نکته که فعلا نمی توانیم از پایان جنگ سخن بگوییم، گفت: مهم ترین نکته در این زمینه افزایش تاب آوری جامعه است. باتوجه به همین امر ما باید مسئله محور به مسائل نگاه کنیم و تا حد زیادی هم مسائل کشور در بخش های مختلف روشن است. مثل ما چالشی به اسم موازی کاری و شوراهای عالی را داریم و باید فکری برای این مسئله انجام دهیم.

محمد هادی راجی، عضو هیات علمی پژوهشکده تحقیقات راهبردی، هم در این نشست با اشاره به این مسئله که ما در کشور برای امور راهبردی و کلان متولی نداریم، گفت: تعدد نهادها و مراکز تصمیم گیری یک نوع بهم ریختگی نهادی را نشان می دهد که باعث شده در امور کلان و راهبردی نتوانیم با سرعت مناسب حرکت کنیم.

عضو هیات علمی پژوهشکده تحقیقات راهبردی، تاکید کرد: اگر می خواهیم تصویری که از ایران آینده ترسیم کردیم را محقق کنیم و به سرنوشت اسناد آینده نگرانه گذشته دچار نشویم باید این متولی امور راهبردی مشخص شود.

سعید قاسمی زاده تمر، معاون آینده نگری و سیاستگذاری توسعه در امور سیاستگذاری توسعه و مشارکت های سازمان برنامه و بودجه، هم به تصاویری مختلفی از ایران آینده اشاره کرد که در ذهن نخبگان و جامعه ایرانی وجود دارد و  گفت: ما برای تحقق تصویر ایران آینده نیازمند یک همگرایی بین نخبگان و سطح جامعه هستیم تا بتوانیم مسیر حرکت را به درستی مشخص کنیم و با همه ظرفیت های کشور در این مسیر حرکت کنیم.

هادی غلام نیا، معاون اداره کل هماهنگی، پیگیری های ویژه و نظارت اقتصادی دفتر رییس جمهور، هم در این نشست به مشکلات و چالش های پیش روی مدیریت کشور اشاره کرد و گفت: برای رسیدن به تصویر ایران آینده بروکراسی را متناسب با چالش ها باید بازطراحی کنیم. 

شایان ذکر است طرح سیمرغ رمضان-پویش خردورزی ملی برای ایران برخاسته، در راستای ماموریت ریاست محترم قوه مقننه به مرکز پژوهش‌های مجلس، به منظور دریافت ایده‌های نخبگانی در خصوص مسائل جنگ و پساجنگ و راهکارهای رفع آنها طراحی و سامانه‌ای برای این موضوع به آدرس SIMORGH.MAJLES.IR  راه‌اندازی شده است.