صفحه اصلی     اقتصادی     اجتماعی     سیاسی     ورزشی     بین الملل     RSS     تماس با ما  
پنجشنبه، 22 مرداد 1405 - 22:17   
 آخرین خبرها
  آغوش باز تاشکند برای مدافع پرسپولیس (عکس)
  قاب ویژه شباب الاهلی از سردار آزمون در آستانه شروع لیگ + عکس
  جدایی فران تورس از بارسا با نزدیک به ۵۰ میلیون یورو/ قطعیِ قطعی: گلزن فینال جام جهانی در پاریس
  دیدار پزشکیان با سیدحسن خمینی + عکس
  پرجمعیت‌ترین بازی هفته لاک شد؛/ یادگار در انتظار پرتماشاگرترین افتتاحیه لیگ برتر
 
- اندازه متن: + -  کد خبر: 115022صفحه نخست » آخرین اخبار    پنجشنبه، 25 تیر 1405 - 23:05

مردی که عمرش بر سر هخامنشیان صرف شد


شاپور شهبازی، باستان‌شناس برجسته و استاد دانشگاه‌های جهان، نخستین کسی بود که راهنمای علمی تخت‌جمشید را به زبان فارسی نگاشت؛ مردی که روزگارش بر سرِ هخامنشیان گذشت و نامش در حافظه تاریخ ایران جاودانه شد.

بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار برای علیرضا شاپور شهبازی، باستان شناس، تاریخ نگار، زبان شناس، نویسنده، ایران شناس و متخصص در باستان شناسی دوران ایران هخامنشی و استاد دانشگاه های شیراز، تهران، هاروارد، کلمبیا، گوتینگن و اورگن شرقی، نوشت: شهبازی زاده سال 1321 بود و از مردم فارس. ابتدا در ایران درس خواند و سپس در لندن. پس از آن در دانشگاه شیراز تدریس کرد. در آن دوره بود که راهنمای خوبی برای تخت جمشید نوشت (چند بار به چاپ رسیده). کتابی هم از او در سال 1351 با نام شاهنشاهان و سنت های ایرانیان منتشر شد. سال بعد کتاب بهتری به عنوان نقوش اقوام شاهنشاهی هخامنشی بنابر حجاری های تخت جمشید به قلم او پدیدار شد.

به گزارش ایسنا، شهبازی فریفته تخت جمشید بود و چندی خدمتگزار رسمی آن. روزگار و عمرش بر سر هخامنشیان مصروف شد. ماندگاری نام او در زمینه تاریخ تتبعات ایرانی موجب سرافرازی است. [نادره کاران: سوگنامه ناموران فرهنگی و ادبی (1304-1389)، ایرج افشار، زیر نظر بهرام، کوشیار و آرش افشار، به کوشش محمود نیکویه، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، چاپ سوم 1404، ج 2، ص 1438-1439]

شاپور شهبازی در 25 تیرماه 1385 خورشیدی بر اثر بیماری سرطان معده درگذشت و پیکر او را در کنار آرامگاه حافظ، در بخش هنرمندان و نام آوران استان به خاک سپردند.

شاپور شهبازی، از باستان شناسان و تاریخ نگاران چیره دست و استاد فقید ایران باستان در ایران، آلمان و ایالات متحده آمریکاست. ایران شناس و کتاب شناس برجسته، زنده یاد ایرج افشار، هنگامی که از درگذشت او آگاه شد، در نوشته ای چنین آورد: شهبازی یکی از دانایان ایران بود که روزگار ایران باستان، به ویژه دوران هخامنشی را نیکو می شناخت و درباره آن دوره، تجربه میدانی، دید جهانی و آگاهی گسترده ای داشت.

کورش کمالی سروستانی، مدیر دانشنامه فارس نیز در یکی از بزرگداشت های شاپور شهبازی درباره کارهای پژوهشی او گفته بود: شادروان شاپور شهبازی در 28 سالگی و در سال 1349 خورشیدی کتاب ارزشمند جهانداری کورش بزرگ را به زبان پارسی نگاشت. تا آن زمان هیچ فرد ایرانی کتابی علمی در این زمینه ننوشته بود و آثار به جا مانده، همگی از فرنگیان بوده است و این کتاب نخستین نوشتار به زبان پارسی درباره شاهنشاه هخامنشی است. همچنین او نخستین کتاب راهنمای مصور تخت جمشید و نقش رستم را در سال های 1356 و 57 خورشیدی زمانی که ریاست بُنداد هخامنشیان را بر دوش داشت، به زبان پارسی نگاشت. و کتاب راهنمای پاسارگاد استاد پس از سال 57 خورشیدی به چاپ می رسد و تا آن زمان هیچ کتابی در این زمینه از پژوهشگران ایرانی وجود نداشت و تنها یک سری بروشور و کاتالوگ به زبان پارسی بیشتر در دسترس نبود. بُنیادگذاری و سرپرستی بُنداد تحقیقات هخامنشی در سال 1353خورشیدی دوره ای طلایی به شمار می آید برای ساماندهی محوطه پارسه (تخت جمشید) و پژوهش های هخامنشی.

کامیار عبدی، باستان شناس و عضو هیات علمی گروه باستان شناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران نیز درباره نقش شهبازی در پژوهش های باستان شناسی به ویژه دوره هخامنشی گفته است: شادروان شاپور شهبازی، نقطه عطفی در پژوهش های ایران باستان به شمار می آید. زمانی که به پیش از او نگاه می اندازیم، بیشتر نوشتارها و جستارها و کتاب ها از دوره هخامنشی تا ساسانی بر پایه سرچشمه های یونانی و رومی است. اما پس از حضور زنده یاد شهبازی، تحولی شگرف در زمینه پژوهش های ایران باستان رخ می دهد. از نخستین کتاب استاد شهبازی کورش بزرگ تا واپسین اثر بزرگ آن که تاریخ ساسانیان است و دیدگاهی نو و تازه از مهم ترین دوره ایران باستان را به نمایش می گذارد. پیش تر غربی ها بر این باور بودند که ایرانی ها زیاد اهل نوشتن نیستند و منابعی که ما می توانیم در بازسازی تاریخ ایران باستان از دوره هخامنشی تا ساسانی استفاده کنیم، بیشتر یونانی یا رومی است که به هر روی بیگانگان بوده اند و در تاریخ نگاری دشواری های را رقم می زده است؛ زیرا زمانی که قلم در دست دشمن است نمی توان زیاد به نوشته های آنان استناد کرد. اما زنده یاد شاپور شهبازی از منابع ایرانی در نوشتارهای خود بهره فراوان بردند و آن ها را در کنار منابع یونانی و رومی قرار داده و هم سنجی کردند. همچنین از سرچشمه های خاور نزدیک و عِبرانی و یهودی و سُریانی بهره بردند و تحولی در پژوهش های ایران شناسی انجام گرفت. از سویی، از دهه 70 و 80 میلادی تا سال 2000 میلادی که استاد شهبازی زنده هستند و نوشته های خود را به چاپ می رساند و مدخل هایی هم در دانشنامه ایرانیکا وارد می کنند و پس از آن است که می بینیم تحولی در پژوهش های ایران باستان رخ می دهد و کسانی که پس از او پرورش یافتند، دیگر تنها به سرچشمه های باختری بَسنده نکرده و نوشتارهای ایرانی را مدنظر قرار می دهند، و این ها به ما کمک می کند که یک دیدگاه کلیت گرایانه ای نسبت به ایران باستان بدست بیاوریم، و این موضوع را ما وامدار زنده یاد شاپور شهبازی هستیم و مکتب بومی شده تاریخ ایران هم اینک راه اندازی شده است.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
عنوان:
نظر
  قبل از ارسال نظر آنرا ویرایش کرده و قواعد نگارش را در آن رعایت کنید.
لطفاً در مطالب خود اخلاق اسلامی و قوانین کشور را مد نظر داشته باشید.
نمایش نظرات کاربران در خبرها به معنای تایید آنها توسط سایت نیست.

  کد امنیتی:
 
دیدار پزشکیان با سیدحسن خمینی + عکس
  دیدار پزشکیان با سیدحسن خمینی + عکس
رییس‌جمهور با حضور در جماران با سید حسن خمینی دیدار کرد.
فریم ویژه آخرین تمرین تیم ملی بسکتبال:  مانولوپولوس روی جمشیدی حساب باز کرد!
  فریم ویژه آخرین تمرین تیم ملی بسکتبال: مانولوپولوس روی جمشیدی حساب باز کرد!
حضور محمد جمشیدی در اردوی تیم ملی آن هم بعد از مدت‌ها به یکی از اتفاقات جالب این روزهای تالار مشحون تبدیل شده است.
انفجار مهیب در نزدیکی پایتخت ایتالیا
  انفجار مهیب در نزدیکی پایتخت ایتالیا
پلیس ایتالیا از کشته و زخمی شدن چندین نفر در پی انفجار مهیب در یک کارخانه تولید مهمات و مواد منفجره در نزدیکی رم خبر داد.
چهار مصدوم استقلال به بازی اول رسیدند
  چهار مصدوم استقلال به بازی اول رسیدند
روزبه چشمی، امیرمحمد رزاقی‌نیا، حسین گودرزی و جلال‌الدین ماشاریپوف پس از پشت سر گذاشتن مراحل درمانی در فهرست استقلال برای دیدار برابر مس شهر بابک قرار خواهند گرفت.
توافق کامل با PSG/ قطعی: گلر تیم ملی ژاپن دروازه‌بان یوونتوس
  توافق کامل با PSG/ قطعی: گلر تیم ملی ژاپن دروازه‌بان یوونتوس
جزئیات انتقال زیون سوزوکی به یوونتوس مشخص شد؛ پاری‌سن‌ژرمن به زودی انتقال او از پارما و سپس قرض دادن این بازیکن به یوونتوس را رسمی خواهد کرد.
وال‌استریت: ناو هواپیمابر لینکلن از منطقه خارج می‌شود
  وال‌استریت: ناو هواپیمابر لینکلن از منطقه خارج می‌شود
این در حالی است که وضعیت نامناسب ناو آبراهام لینکلن منجر به واکنش کنگره آمریکا شده و سناتورهای آمریکایی می‌گویند که خدمه ناو آبراهام لینکلن در شرایطی «ترسناک» گرفتار شده‌اند و خواستار تحقیق فوری درباره اوضاع این ناو شدند.
انگیزه ویژه غلامی برای درخشش در لیگ برتر/ ساکت کاپیتانش را انتخاب کرد
  انگیزه ویژه غلامی برای درخشش در لیگ برتر/ ساکت کاپیتانش را انتخاب کرد
با اعلام رسمی شماره پیراهن بازیکنان پیکان، ساکت الهامی سرمربی این تیم، کاپیتان اول خودروسازان را برای فصل جدید رقابت‌ها انتخاب کرد.
کالابرگ کدام خانوارها قطع نمی‌شود؟
  کالابرگ کدام خانوارها قطع نمی‌شود؟
در حالی که طی روزهای اخیر پیامک هایی مبنی بر «اقدام به اقامت در خارج از کشور» و حذف کالابرگ الکترونیکی برای برخی شهروندان ارسال شده بود، معاون وزیر تعاون،
یک نام غافلگیرکننده در لیست مازاد میلان
  یک نام غافلگیرکننده در لیست مازاد میلان
جری کاردیناله با بالگرد وارد مرکز تمرینی روسونری شد تا در جلسه‌ای سرنوشت‌ساز با سرمربی و مدیران باشگاه درباره نقل‌وانتقالات هفته‌های پایانی پنجره تابستانی گفتگو کند.
شما کامنت کنید؛/ جنجالی‌ترین لحظه فوتبال ایران در راه است!
  شما کامنت کنید؛/ جنجالی‌ترین لحظه فوتبال ایران در راه است!
۴۸ سال بعد از تنها لیگ نیمه‌تمام فوتبال ایران، سرنوشت فصل گذشته در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است
یک اسکواد جوان، پرستاره و خطرناک/ آخرین خرید، سپاهان رویایی لیگ 26!
  یک اسکواد جوان، پرستاره و خطرناک/ آخرین خرید، سپاهان رویایی لیگ 26!
سپاهان در آستانه نخستین مسابقه فصل جدید، ترکیبی متفاوت از بازیکنان باتجربه، ملی‌پوشان و تعداد قابل توجهی از محصولات آکادمی در اختیار دارد، فهرستی که با اسم کسری طاهری کامل می‌شود.
آب چغندر چگونه به سلامت کلیه‌ها در بارداری کمک می‌کند؟
  آب چغندر چگونه به سلامت کلیه‌ها در بارداری کمک می‌کند؟
مصرف روزانه آب چغندر احتمالا می‌تواند با افزایش سطح نیتریک‌اکسید در بدن به بهبود عملکرد عروق و کاهش فشار بر کلیه‌ها کمک کند.
  پربیننده ترین اخبار       
  روایت عروس معصومه ابتکار از بازداشت در آمریکا/ زندگی ما زیر رو شده است
  رونالدو ۲۳ سال است در بالاترین سطح است/ ستایش حبیب از رونالدو: مسی نمی‌تواند به او برسد
  یک استقلالی دیگر به پرسپولیس رفت + عکس
  سیا اطلاعات اسراییل درباره تهدید جان ترامپ را زیر سوال برد
  خرید جدید گل‌گهر: مدافع جوان فولاد (عکس)
  استرالیا با هیولای ۲۱۴ سانتی آمد: غول‌های ۲ متری رقیب تیم ملی جوانان بسکتبال ایران!
  غمگین‌ترین مسی پیراهنش را به هیچکس نداد
  گلر آکادمی استقلال به خیبر پیوست
  به دلیل عدم ثبت رسمی در سامانه سازمان لیگ؛/ کمین رقبا برای هایجک ستاره‌های بسکتبال استقلال!
  تهدید صریح وزیر جنگ آمریکا/ حمله نظامی به کوبا در راه است؟
  جزییات طرح جدید بنزینی دولت | ماجرای قیمت 87 هزار تومانی چه بود؟
  رسمی: میزبان سوپرکاپ اسپانیا مشخص شد
  پیشدستی قرمزها، غفلت رئال/ لیورپول یکی از جانشین‌های رودری را ربود!
  یک اسکواد جوان، پرستاره و خطرناک/ آخرین خرید، سپاهان رویایی لیگ 26!
  ارسال پیام‌های مستقیم و قاطع تهران به دمشق
  تردید سیا در ادعاها مبنی بر احتمال ترور ترامپ توسط ایران
  آتش‌سوزی جنگل های لبنان با گلوله‌های حاوی فسفر سفید اسراییل
  هگست کوبا را به حمله نظامی تهدید کرد
  مشارکت مردمی، سنگ بنای حکمرانی مطلوب و تجلی اراده جمعی ملت است
  قهرمانی استقلال جدی شده است/ اعتراض تاجرنیا به سپاهان و تراکتور بدون ذکر نام
© شبکه خبری سرنویس 1404

All rights reserved