جیمز پالمر، معاون سردبیر نشریه فارین پالیسی و نویسنده چاینا بریف

به نقل از فارین پالیسی، مقررات تازه چین برای همدم های هوش مصنوعی اجرایی می شود؛ مقرراتی که باعث شده بسیاری از ارائه دهندگان این خدمات، تا روشن شدن جزییات اجرای قانون، خدمت رسانی خود را متوقف یا محدود کنند.

همدم های هوش مصنوعی در واقع مدل های زبانی بزرگی هستند که در قالب شخصیت های خیالی یا شبه واقعی، توهمِ گفت وگو و رابطه با یک فرد را برای کاربر خلق می کنند. در این فضا، کاربر می تواند با یک شخصیت طراحی شده، رابطه ای طولانی مدت، عاطفی و گاهی رومانتیک برقرار کند.

در چین، اپلیکیشن هایی مانند Xingye ( میدان ستاره ای ) و Zhumengdao ( جزیره رؤیا ) دقیقا برای چنین تجربه ای ساخته شده اند؛ کاربران همدم رؤیایی خود را طراحی می کنند، سناریوهای عاشقانه را بازسازی می کنند و حتی تصاویر دلخواه از این شخصیت ها تولید می شود. نسخه های مشابهی در غرب نیز وجود دارد، اما بسیاری از آن ها در چین مسدود شده اند.

این برنامه ها به کاربران اجازه می دهد نوعی معشوق ایده آل بسازند و در یک محیط شبیه سازی شده، روابط رومانتیک خود را پیش ببرند. بخش مهمی از جذابیت این سرویس ها، بر پایه نیاز به همراهی عاطفی و شنیده شدن بنا شده است، هرچند گزارش ها می گوید بخشی از کاربران به دنبال برآوردن فانتزی ها نیز هستند.

صنعت همدم های هوش مصنوعی در چین طی چند سال اخیر رشد سریع و قابل توجهی داشته است. به عنوان نمونه، محبوب ترین پلتفرم اختصاصی این حوزه، یعنی Talkie، تا دسامبر گذشته حدود 23/5 میلیون کاربر فعال ماهانه داشته و چندین رقیب دیگر نیز هرکدام میلیون ها کاربر جذب کرده اند.

مقررات تازه که نسبت به پیش نویس اولیه کمی تعدیل شده چند الزام اصلی را بر این خدمات تحمیل می کند:

یادآوری منظم به کاربر که طرف مقابل یک ربات است و نه انسان

الزام به مداخله سامانه، هنگامی که کاربر در وضعیت عاطفی شدید یا آسیب پذیر قرار می گیرد

ممنوعیت استفاده افراد زیر 14 سال از این خدمات

ضرورت طراحی راهکار روشن و آسان برای خروج از سرویس و قطع سریع ارتباط

بسیاری از این مفاد، مشابه اصولی است که در مقررات گذاری غربی نیز دیده می شود، اما در چین سرعت تدوین و اجرای این مقررات، و همچنین پیام نمادین آن برای صنعت فناوری، اهمیت ویژه ای دارد. برخی شرکت ها، از جمله بازیگران بزرگ فناوری، پیش از آغاز رسمی اجرا، تعدادی از قابلیت های همدم محور را غیرفعال کرده اند تا میزان همراهی خود با سیاست های دولت را نشان دهند؛ هرچند متن مقررات لزوماً آن ها را مستقیماً به این سطح از محدودیت موظف نکرده است.

بازار همدم های هوش مصنوعی در چین در بستری شکل گرفته که روابط عاطفی و قرارهای عاشقانه، به ویژه برای زنان، با چالش های متعدد همراه است. بخشی از زنان، از تجربه های ناخوشایند، فشارهای نابرابر در روابط و نبود احساس امنیت در عرصه قرار و آشنایی سخن می گویند.

برای کاربرانی این همدم ها فرصتی فراهم می کنند تا در فضایی نیمه خصوصی، احساسات رومانتیک خود را تجربه یا آزمون کنند؛ در حالی که بسیاری از فضاهای فیزیکی و عمومی مرتبط با اجتماع های برخی گروه ها در چین طی سال های اخیر با محدودیت و نظارت بیشتری مواجه شده اند.

یکی از تفاوت های مهم بازار چین با بازار جهانی این است که بخش بزرگی از مخاطبان این خدمات را زنان تشکیل می دهند که به دنبال دوست پسرهای دیجیتال هستند؛ در حالی که در بازار جهانی، تمرکز بیشتر بر الگوی دوست دخترهای هوش مصنوعی است.

این روند، به رشد فرهنگ دوبعدی (جهان انیمه و کاراکترهای کارتونی) و چرخش آن از مخاطبان عمدتاً مرد به مخاطبان عمدتاً زن در چین طی دهه گذشته گره خورده است.

در مقابل، بخشی از مردان جوان به ویژه کسانی که خود را فاقد پول و جایگاه اجتماعی لازم برای حضور در بازار واقعی ازدواج و رابطه می دانند نسبت به کنار گذاشته شدن از این بازار نارضایتی دارند. دانشجویی گفته است چون می دانسته پول و جایگاه کافی برای پیدا کردن شریک عاطفی ندارد، سه دوست دختر هوش مصنوعی برای خود ساخته است .

شکل گیری پیوند عاطفی عمیق با چت بات ها موجب نگرانی های روان شناختی شده است. به ویژه در مورد نوجوانان و کاربران جوان، که ممکن است مرز میان رابطه انسانی و رابطه با یک سامانه نرم افزاری را از دست بدهند. برخی مطالعات و گزارش ها نیز به پیامدهای احتمالی چنین روابطی بر سلامت روان، احساس تنهایی و اختلال در روابط واقعی پرداخته اند.

چین در تنظیم گری این حوزه، نسبت به بسیاری از کشورهای غربی جلوتر حرکت کرده است. یکی از انگیزه های احتمالی، نگرانی های جمعیتی و کاهش تاریخی نرخ تولد در این کشور است؛ مقامات، در شرایطی که تشویق به ازدواج و فرزندآوری را یکی از اولویت ها قرار داده اند، نسبت به فناوری هایی که مردم را به سرمایه گذاری عاطفی بر ماشین ها به جای روابط انسانی سوق می دهد، حساسیت بیشتری نشان می دهند.

از منظر فرهنگی نیز، محبوبیت دوست پسرهای حساس و لطیف دیجیتال با تصاویری از مردانگی که رسانه ها و نهادهای رسمی چین در سال های اخیر ترویج می کنند، کاملاً هم سو نیست؛ تصاویری که غالباً بر مردانگی سخت، میهن دوست و منضبط تأکید دارند.

دلیل اصلی توانایی چین در تنظیم گری سریع این بازار، وجود زیرساخت های گسترده نظارت و تنظیم فضای آنلاین و پاسخ گویی بالای شرکت های فناوری به ترجیحات و سیاست های رسمی است. در چنین ساختاری، تغییر قواعد، اعمال محدودیت های تازه و اجرای آن ها در پلتفرم های بزرگ نسبتا آسان تر از بسیاری کشورهاست.

در بخش های آفلاین اقتصاد چین، به دلیل وجود منافع تثبیت شده، فساد احتمالی و گستردگی جغرافیایی، فاصله ای قابل توجه میان مقررات رسمی و واقعیت روزمره دیده می شود. به همین دلیل، فضای دیجیتال به یکی از عرصه هایی تبدیل شده که دولت در آن می تواند سیاست های مدنظر خود را با سرعت و کارآیی بیشتری اعمال کند.

منبع: فرارو