الکساندر هواد، روزنامه نگار ورزشی

به نقل از الجزیره، رقابت فوتبال آرژانتین و انگلیس تاریخ پرفرازونشیبی دارد؛ تقابلی که از یک مسابقه ورزشی فراتر رفته و با حافظه جنگ، جدل های داوری، مارادونا و بکام درآمیخته است.

نیمه نهایی جام جهانی 2026، صحنه تازه ای از یکی از سنگین ترین رقابت های فوتبال جهان است؛ رقابتی که نزدیک به دو قرن تاریخ درهم تنیده و شش دهه دشمنی فوتبالی را با خاطره جنگ فالکلند، جنجال های داوری و چند لحظه جادویی در زمین فوتبال پیوند داده است.

آرژانتین و انگلیس برای رسیدن به فینال جام جهانی 2026 به مصاف هم می روند؛ مسابقه ای که شاید بزرگ تر از آن، در فوتبال ملی، به سختی پیدا شود.

این دو تیم پس از 21 سال، برای نخستین بار در هر رقابتی روبه روی هم قرار می گیرند. دیدار نیمه نهایی آن ها روز چهارشنبه، 15 ژوییه 2026 (24 تیر 1405)، در شهر آتلانتا برگزار می شود.

آخرین تقابل دو تیم، یک بازی دوستانه در ژنو در سال 2005 (1384) بود؛ مسابقه ای که انگلیس پس از عقب افتادن 2 بر 1، در دقایق پایانی 3 بر 2 پیروز شد. لیونل مسیِ 18 ساله به دلیل محرومیت در آن مسابقه حضور نداشت.

این بار، نگاه ها به بهترین گلزن تاریخ جام جهانی دوخته شده است؛ بازیکنی که می کوشد آرژانتینِ مدافع عنوان قهرمانی را بار دیگر به فینال برساند.

ریشه های فوتبالی دو کشور به دوران بسیار دور بازمی گردد، اما رقابت امروز آن ها از یک تاریخ پیچیده سیاسی و عاطفی تغذیه می کند.

نخستین مسابقه ثبت شده فوتبال در آرژانتین در سال 1867 (1246) میان کارکنان بریتانیایی راه آهن برگزار شد. باشگاه های قدیمی و معروفی چون نیولز اولد بویز و روساریو سنترال را مهاجران بریتانیایی پایه گذاشتند و حتی نام هایی مانند ریورپلاته و بوکا جونیورز نیز از تأثیر زبان انگلیسی بی نصیب نمانده اند.

آرژانتین پس از اسکاتلند، دومین کشوری بود که در یک بازی رسمی ملی در ورزشگاه ومبلی به مصاف انگلیس رفت. در آن مسابقه که سال 1951 (1330) برگزار شد، میزبان با نتیجه 2 بر 1 پیروز شد.

اما آن روابط نسبتاً دوستانه، به تدریج جای خود را به رقابتی تلخ داد؛ رقابتی که نسل به نسل منتقل شده و هواداران آرژانتینی همچنان در جریان این جام جهانی، در سکوها علیه انگلیس آواز می خوانند.

برخلاف تصور رایج، نخستین دیدار آرژانتین و انگلیس در جام جهانی، به سال 1966 (1345) بازنمی گردد؛ این دو تیم چهار سال پیش تر، در جام جهانی شیلی، با یکدیگر روبه رو شدند.

انگلیس در مرحله گروهی جام جهانی 1962 (1341) در رانکاگوا، آرژانتین را 3 بر 1 شکست داد. این نتیجه برای انگلیس اهمیت زیادی داشت، زیرا این تیم با برتری در تفاضل گل نسبت به آرژانتین، راهی مرحله یک چهارم نهایی شد.

با این حال، تیم ملی انگلیس در مرحله بعد با شکست 3 بر 1 برابر برزیل، که در نهایت قهرمان همان دوره شد، از رقابت ها کنار رفت.

آن دیدار جنجال بزرگی نداشت؛ اما مسابقه چهار سال بعد، داستان کاملاً متفاوتی بود.

دیدار مرحله یک چهارم نهایی جام جهانی 1966 (1345) در ومبلی، در آرژانتین به اِل روبو دل سیگلو یا دزدی قرن معروف شد.

انگلیس در یک بازی عصبی و پرخطا، بیش از نیمی از مسابقه را برابر 10 بازیکن آرژانتین برگزار کرد و در نهایت 1 بر صفر پیروز شد. این نتیجه، خوراک مناسبی برای نظریه هایی شد که برخی در آمریکای جنوبی مطرح می کردند؛ اینکه جام جهانی به سود تیم های اروپایی و به ویژه میزبان مهندسی شده است.

داور آلمانی، رودلف کرایتلاین، با سیلی از خطاها روبه رو بود. بازی کند آرژانتین و خطاهای مکرر، روند بازی انگلیس را مختل کرده بود تا اینکه نزدیک دقیقه 30، تنش به اوج رسید.

آنتونیو راتین، کاپیتان آرژانتین، ابتدا به دلیل خطا روی بابی چارلتون اخطار گرفت. او کمتر از سه دقیقه بعد، به دلیل اعتراض به اخطاری که هم تیمی اش برای رعایت نکردن فاصله در یک ضربه آزاد گرفته بود، بار دیگر مورد تذکر قرار گرفت.

آرژانتینی ها معتقد بودند بخشی از ماجرا به مشکل ترجمه بازمی گردد. راتین حاضر نشد زمین را ترک کند و گفته می شد درخواست مترجم کرده است.

این اتفاق، وقفه ای هشت دقیقه ای ایجاد کرد و بحثی طولانی در کنار زمین به راه انداخت. کن استون، مسئول انگلیسی ارتباط داوران فیفا، نیز در این ماجرا حضور داشت؛ فردی که بعدها ایده استفاده از کارت زرد و قرمز را برای جام جهانی 1970 (1349) مطرح کرد تا جای هشدارهای شفاهی را بگیرد.

راتین سرانجام با همراهی مأموران پلیس از زمین خارج شد. او در مسیر خروج، در حالی که پرچم بریتانیا را به خود پیچیده بود، پرچم کرنر را خم کرد و سپس روی فرش قرمزی نشست که برای ملکه الیزابت در نظر گرفته شده بود؛ رفتارهایی که خشم هواداران انگلیسی را بیشتر کرد.

راتین در سن 89 سالگی، در روز شنبه، 11 ژوییه 2026 (20 تیر 1405)، درگذشت؛ تنها چند ساعت پیش از آنکه آرژانتین در مرحله یک چهارم نهایی جام جهانی، سوییس را شکست دهد. بازیکنان آرژانتین در آن مسابقه با بازوبند مشکی به میدان رفتند.

البته انگلیس نیز در این مسابقه بی تقصیر نبود. بازیکنان انگلیس در طول بازی 30 خطا مرتکب شدند و خطای خشن جف هرست روی روبرتو فریرو، مدافع راست آرژانتین، حتی با اخطار هم مواجه نشد.

هرست در ادامه، تنها گل مسابقه را با ضربه سر و روی سانتر مارتین پیترز به ثمر رساند؛ گلی که آرژانتینی ها همچنان معتقد بودند در شرایط آفساید به دست آمده است.

پس از سوت پایان، فریرو با داور درگیر شد؛ داور برای خروج از زمین به همراهی پلیس نیاز پیدا کرد. فریرو به دلیل پاره کردن پیراهن داور، سه جلسه محروم شد و ارمینتو اونگا نیز به دلیل آب انداختن به سمت هری کاوان، نایب رییس فیفا، با محرومیت روبه رو شد.

آلف رمزی، سرمربی انگلیس، پس از پایان بازی به زمین رفت تا مانع از تعویض پیراهن بازیکنان دو تیم شود؛ رسمی که در فوتبال آن روزها رایج بود. او سپس در نشست خبری، بازیکنان آرژانتین را حیوانات توصیف کرد.

پس از چند بازی دوستانه پرتنش در سال های 1974 (1353) و 1977 (1356)، انگلیس در یک دیدار دوستانه دیگر در سال 1980 (1359) با نتیجه 3 بر 1 آرژانتین را در ومبلی شکست داد؛ مسابقه ای که نخستین رویارویی دیه گو مارادونا با انگلیس بود.

اما تقابل بعدی، به یکی از ماندگارترین مسابقات تاریخ فوتبال تبدیل شد.

دو تیم در مرحله یک چهارم نهایی جام جهانی 1986 (1365) در ورزشگاه آزتکا مکزیکوسیتی روبه روی هم قرار گرفتند؛ چهار سال پس از آنکه تنش میان دو کشور بر سر جزایر فالکلند، یا مالویناس به تعبیر آرژانتینی ها، بالا گرفته بود. نیروهای آرژانتینی وارد قلمرو فرادریایی بریتانیا در اقیانوس اطلس جنوبی شدند. درگیری نظامی میان دو کشور 74 روز ادامه یافت و بیش از 900 نفر از دو طرف جان باختند.

چهار سال بعد، فوتبال در مکزیکوسیتی به صحنه ای برای بازتاب آن حافظه تلخ تاریخی تبدیل شد.

بازی تا دقیقه های ابتدایی نیمه دوم بدون گل ادامه داشت. شش دقیقه از شروع نیمه دوم گذشته بود که مارادونا برای رسیدن به توپی بلند وارد محوطه جریمه شد و با دست، توپ را از بالای سر پیتر شیلتون، دروازه بان انگلیس، عبور داد.

با وجود اعتراض بازیکنان انگلیس، گل پذیرفته شد. مارادونا بعدها این گل را به دست خدا نسبت داد.

فقط چهار دقیقه بعد، یکی از مشهورترین گل های تاریخ فوتبال به ثمر رسید. مارادونا توپ را در نیمه زمین خودی گرفت، با حرکتی مارپیچ به سمت دروازه انگلیس رفت و در 11 ثانیه، با 11 لمس توپ، پنج بازیکن را جا گذاشت.

او سپس شیلتون را نیز فریب داد و از سمت راست محوطه جریمه ضربه نهایی را به تور رساند؛ گلی که بعدها با عنوان گل قرن شناخته شد.

گری لینه کر در دقایق پایانی، با ششمین گلش در آن جام جهانی، یکی از گل ها را برای انگلیس جبران کرد. با وجود فشارهای پایانی انگلیس، آرژانتین راهی مرحله بعد شد و در نهایت دومین قهرمانی خود در جام جهانی را به دست آورد.

آرژانتین در سال 1991 (1370) برای نخستین بار پس از 11 سال به انگلیس رفت و در یک بازی دوستانه در ومبلی، با وجود عقب افتادن 2 بر صفر، در دقایق پایانی بازی را مساوی کرد.

دیدار رقابتی بعدی، در مرحله یک هشتم نهایی جام جهانی 1998 (1377) در سنت اتین فرانسه برگزار شد؛ مسابقه ای که از پرهیجان ترین بازی های تاریخ جام جهانی به شمار می رود.

گابریل باتیستوتا در دقیقه هفتم از روی نقطه پنالتی آرژانتین را پیش انداخت. چهار دقیقه بعد، مایکل اوونِ نوجوان از انگلیس یک پنالتی گرفت و آلن شیرر بازی را مساوی کرد.

اوون در دقیقه 17 با یک حرکت انفرادی درخشان از حوالی میانه میدان، نتیجه را به سود انگلیس تغییر داد. با این حال، خاویر زانتی در واپسین لحظات نیمه اول، روی یک ضربه آزاد طراحی شده، گل تساوی را به ثمر رساند.

نقطه عطف مسابقه، لحظاتی پس از آغاز نیمه دوم رقم خورد. دیوید بکام در میانه میدان با خطای دیه گو سیمئونه سرنگون شد. سیمئونه در حالی که بکام روی زمین افتاده بود، با دست به پشت سر او زد و بکام نیز در واکنش، با حرکتی عصبی پای خود را به ساق او رساند.

سیمئونه به زمین افتاد و داور دانمارکی، کیم میلتون نیلسن، بکام را با کارت قرمز اخراج کرد. اخراج بکام، او را در ماه های بعد به یکی از چهره های هدف رسانه های بریتانیایی تبدیل کرد.

انگلیس با 10 بازیکن بازی را ادامه داد و در دقایق پایانی تصور می کرد با ضربه سر سول کمپبل به گل پیروزی رسیده است؛ اما داور به دلیل خطای شیرر روی کارلوس روآ، دروازه بان آرژانتین، گل را نپذیرفت.

بازی در ضربات پنالتی ادامه یافت و آرژانتین با نتیجه 4 بر 3 پیروز شد. روآ ضربات پل اینس و دیوید بتی را مهار کرد تا آلبی سلسته به مرحله بعد برسد.

پس از یک بازی دوستانه بدون گل در ومبلی در سال 2000 (1379)، انگلیس و بکام خیلی زود فرصت جبران پیدا کردند.

دو تیم در مرحله گروهی جام جهانی 2002 (1381) در ساپورو ژاپن مقابل هم قرار گرفتند. این دیدار برای انگلیس حیاتی بود، زیرا این تیم بازی نخست خود برابر سوئد را مساوی کرده بود و برای افزایش شانس صعود، به پیروزی نیاز داشت.

اندکی پیش از پایان نیمه اول، مایکل اوون با خطای مائوریسیو پوچتینو در محوطه جریمه متوقف شد. بکام پشت توپ ایستاد و پنالتی را با خونسردی به میانه دروازه فرستاد.

سیمئونه و بکام این بار هر دو 90 دقیقه در زمین ماندند و حتی در میانه مسابقه با یکدیگر دست دادند.

دفاع انگلیس در برابر فشارهای دیرهنگام آرژانتین مقاومت کرد و این تیم راهی مرحله حذفی شد. آرژانتین اما در مرحله گروهی حذف شد؛ اتفاقی که برای نخستین و تنها بار از سال 1962 (1341) تکرار شده بود.

امروز، پس از دو دهه، آرژانتین و انگلیس بار دیگر در جام جهانی روبه روی هم می ایستند؛ اما وزن این بازی فقط به 90 دقیقه فوتبال محدود نیست. از میراث بریتانیایی در شکل گیری فوتبال آرژانتین تا خاطره فالکلند/مالویناس، از دست خدا ی مارادونا تا اخراج بکام، هر تقابل تازه میان دو تیم، بخشی از یک تاریخ ناتمام را دوباره به زمین فوتبال می آورد.

منبع: فرارو