تاکید مسعود پزشکیان رییس جمهور بر تسریع در اجرای اصلاحات مربوط به سهمیه بندی بنزین، توسعه حمل ونقل عمومی و افزایش تولید خودروهای هیبریدی و دوگانه سوز نشانگر رویکرد جدید دولت در مدیریت مصرف سوخت از طریق تغییر تکنولوژی ناوگان و جایگزینی خودروهای کم مصرف است.

به گزارش ایرنا، تمرکز دولت بر تولید خودروهای هیبریدی و دوگانه سوز، پیامی مستقیم به خودروسازان ملی است تا در کنار واردات این نوع خودروها، صنعت خودرو در الگوی جدید، از یک صنعت تولیدکننده کالای مصرفی به یک بازوی اجرایی امنیت انرژی تبدیل شود.

توسعه محصولات هیبریدی، با توجه به کاهش چشمگیر مصرف سوخت مایع، می تواند فشار بر پالایشگاه ها را به حداقل برساند و نیاز کشور به واردات بنزین را در میان مدت به شدت کاهش دهد. خودروهای هیبریدی با بهره گیری از ترکیب موتورهای احتراقی و الکتریکی، پایداری عملکرد را در انواع مسیرهای شهری و جاده ای تضمین کرده و همزمان، نقش مؤثری در تعدیل ناترازی انرژی ایفا می کنند.

گسترش این فناوری نه تنها منجر به تغییر تدریجی در الگوهای مصرف و ذائقه بازار نیز خواهد شد؛ بلکه با کاهش بار مالی دولت در بخش تأمین سوخت، منابع مالی لازم برای توسعه زیرساخت های انرژی نوین را فراهم می سازد. در واقع، افزایش نفوذ خودروهای هیبریدی، محرکی برای اجرای موفقیت آمیز اصلاحات یارانه سوخت و ایجاد چرخه پایدار توسعه در صنعت خودرو است.

توسعه و نوسازی ناوگان خودروهای دوگانه سوز (مصرف گاز طبیعی) نیز به عنوان یک راهکار استراتژیک در کنار خودروهای هیبریدی مطرح است. با توجه به اینکه ایران یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گاز طبیعی در جهان است، هدایت ناوگان خودرویی و حتی بخشی از ناوگان سنگین لجستیکی به سمت مصرف گاز، از اتلاف ارز برای واردات بنزین نیز جلوگیری می کند.

بررسی وضعیت مصرف بنزین در خودروها نشان می دهد که تبدیل بخشی از ناوگان فعلی به دوگانه سوز و تولید گسترده خودروهای جدید با این تکنولوژی، می تواند ناترازی شدید بنزین را با استفاده از مازاد ظرفیت گاز جبران کند. این اقدام، علاوه بر کاهش هزینه های سوخت برای شهروندان و صنایع، فشار اقتصادی بر دولت را برای تأمین سوخت های گران قیمت کاهش می دهد.

کارشناسان بر این باورند که وزارت صنعت، معدن و تجارت به عنوان متولی در صنعت خودرو و خودروسازان ملی باید از مدل های تولید سنتی فاصله گرفته و برنامه های توسعه ای خود را بر محور تکنولوژی های جایگزین قرار دهند هر چند این امر مستلزم حمایت های ویژه دولتی در تسهیلات ارزان قیمت برای نوسازی ناوگان در جهت حرکت به سمت خودروهای کم مصرف و دوگانه سوز، حمایت از تحقیق و توسعه برای بومی سازی قطعات موتورهای هیبریدی و سیستم های مدیریت انرژی و بازنگری در تعرفه ها برای تسهیل فناوری های پیشرفته تولید خودروهای سبز به کشور است.

بدون شک، کاهش ناترازی سوخت به معنای تضمین تأمین انرژی برای بخش های مختلف است و از بروز بحران های سوختی که می تواند منجر به توقف خطوط تولید یا افزایش هزینه های لجستیک شود، جلوگیری خواهد کرد.

مدیریت بهینه سبد سوخت یکی از محورهای مهم برنامه پنج ساله توسعه است که در این چارچوب، خودروسازان مکلف به اختصاص بخشی از تولید خود به خودروهای کم مصرف و پاک شدند بر این اساس هدف گذاری برای تولید نیم میلیون خودروی برقی و هیبریدی در سال، ضمن کاهش مصرف سوخت، موجب ارتقای بهره وری و توسعه فناوری های نوین در صنعت خودرو خواهد شد.

خودروسازان داخلی در حوزه تکنولوژی های جدید محصولاتی تولید و به بازار روانه کرده اند هر چند در کنار خودروهای هیبریدی و دوگانه سوز، نقش خودروهای برقی بخصوص در حوزه ناوگان عمومی و اسقاط خودروهای فرسوده نیز ضروری است در همین راستا اتوبوس های برقی از سال گذشته در کشور تولید و به جمع ناوگان عمومی پیوسته است.

در این باره امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو می گوید: خودروهای برقی و هیبریدی اکنون توسط چندین خودروساز داخلی در کشور تولید می شود هر چند برای تولید انبوه این نوع خودروها نیاز به منابع است.

وی اضافه می کند: ورود خودروهای برقی و هیبریدی به عنوان تنها راه حل کاهش مصرف سوخت و آلودگی هوا نیست بلکه باید به سایر موارد از جمله ناوگان فرسوده و توسعه زیرساخت های حمل و نقل عمومی توجه داشت.

کاکایی با اشاره به بحران فرسودگی ناوگان، خاطرنشان می کند که از میان 27 میلیون خودروی موجود در کشور، بیش از 17 میلیون خودرو فرسوده محسوب می شوند که عمر آن ها بسیار فراتر از استاندارد جهانی (10 سال) است.

کارشناس صنعت خودرو بیان می کند: مسئله اصلی ما صرفاً رفع اشکال های ظاهری نیست؛ چالش بنیادین، فرسودگی ناوگان خودرویی است که در برنامه های هفت ساله کشور نیز به درستی به آن پرداخته نشده است.

وی با بیان اینکه جایگزینی خودروهای برقی در ایران لزوماً به معنای کاهش مصرف سوخت و پاک شدن محیط زیست نیست می گوید: سبد انرژی ما در تولید برق، هنوز بر پایه سوخت های فسیلی استوار است. در حالی که جهان به سوی انرژی های پاک حرکت می کند، ما حتی با کمبود گاز (به عنوان سوخت نسبتاً پاک) مواجه هستیم و در بسیاری از مناطق مجبور به استفاده از مازوت هستیم. در نتیجه، تبدیل سوخت فسیلی به برق برای خودروی برقی، صرفاً جابه جایی آلایندگی از اگزوز خودرو به دودکش نیروگاه هاست و راهکار نهایی برای بهبود کیفیت هوای شهرهایی مانند تهران محسوب نمی شود.

کاکایی تاکید می کند که مشکل اصلی ما پیش از آنکه یک چالش تکنولوژیک باشد، یک چالش اقتصادی و سیاست گذاری است.

وی با تغییر اولویت از خودروی سواری به حمل ونقل عمومی ، پیشنهاد داد: بودجه باید صرف توسعه ناوگان حمل ونقل عمومی، به ویژه اتوبوس های برقی شود. ما در ایران توان تولید اتوبوس برقی را داریم، اما نبود توجه سیاست گذاران به نیازهای واقعی شهروندان، مانع از توسعه این بخش شده است.