به نقل از تابناک، عرب نیوز در مقاله ای به بررسی همکاری اعراب خلیج فارس و ناتو پرداخته که در ادامه آمده است.

لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.

در حاشیه نشست سران ناتو در آنکارا در تاریخ 7-8 ژوییه، وزرای خارجه ناتو و مقامات ارشد کشور های شورای همکاری خلیج فارس، یک نشست ویژه برای بحث در مورد تحولات خلیج فارس، خطرات امنیت دریایی در تنگه هرمز و راه های تقویت همکاری بین این ائتلاف و شورای همکاری خلیج فارس برگزار کردند.

در این نشست، مقاماتی از کشور های شریک در ابتکار همکاری استانبول (ICI) یعنی بحرین، کویت، قطر و امارات متحده عربی حضور داشتند.

بحث های بین مقامات شورای همکاری خلیج فارس و ناتو بر سه موضوع اصلی متمرکز بود: اول، امنیت تنگه هرمز، زیرا بریتانیا و فرانسه یک مأموریت چندملیتی دریایی برای هرمز را پیشنهاد کردند که می تواند به عنوان چارچوبی برای هماهنگی ناتو و شورای همکاری خلیج فارس عمل کند.

دوم، همکاری در حوزه صنایع دفاعی، با توجه به اینکه کویت و بحرین حتی در زمان برگزاری نشست ناتو نیز تحت حملات ایران قرار داشتند.

سوم، روابط نهادی که در آن مقامات ناتو همکاری قوی تر در چارچوب ابتکار همکاری استانبول (ICI) را پیشنهاد کردند. در طول این نشست، هیئت قطری اعلام کرد که ناتو و قطر بر سر یک برنامه مشارکتی جدید به توافق رسیده اند و به تأسیس یک مرکز منطقه ای تحت نظارت ناتو برای عملیات پشتیبانی از صلح در قطر نزدیک شده اند.

در منطقه خلیج فارس، کویت از سال 2017 میزبان مرکز منطقه ای ابتکار همکاری استانبول ناتو بوده است.

ابتکار همکاری استانبول (ICI) در سال 2004 راه اندازی شد، اما هنوز نتوانسته است به پتانسیل کامل خود به عنوان چارچوبی برای همکاری ناتو و شورای همکاری خلیج فارس دست یابد.

با این حال، در سال های اخیر، به ویژه به دلیل چالش امنیتی فوری ناشی از جنگ با ایران، دوباره اهمیت پیدا کرده است.

بنابراین، نیروی محرکه پشت نشست ویژه مقامات ناتو و شورای همکاری خلیج فارس در نشست آنکارا، حملات ایران به کشور های عضو شورای همکاری خلیج فارس از 28 فوریه و اختلال در تردد دریایی از طریق تنگه هرمز بود.

جنگ، هرمز را به یک مرز استراتژیک جدید برای ناتو تبدیل کرده است و در عین حال، کشور های شورای همکاری خلیج فارس را به عنوان شرکای کلیدی منطقه ای این ائتلاف معرفی می کند.

در نتیجه، تنگه هرمز برای اولین بار در بیانیه نهایی ناتو ظاهر شد. در بیانیه نهایی این ائتلاف، اعضا مجدداً تأکید کردند که ایران هرگز نباید به سلاح هسته ای دست یابد و از ایران می خواهند که به طور کامل به آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز احترام بگذارد.

آنها همچنین از کشور های عضو ابتکار همکاری استانبول خواستند تا برای آینده هرمز با ناتو همکاری کنند.

حتی پیش از برگزاری نشست، مقامات ناتو بار ها تأکید کردند که امنیت اروپا و خلیج فارس به طور جدایی ناپذیری به هم مرتبط هستند. آنها استدلال کردند که ناتو دیگر صرفاً به دفاع از قلمرو متحدان خود نمی پردازد، بلکه می تواند به طور مشروع به تحولات فراتر از مرز های خود نیز واکنش نشان دهد، زمانی که این تحولات پیامد های مستقیمی برای امنیت اروپا داشته باشند، همانطور که در مورد تنگه هرمز صادق است.

با این درک، در طول نشست با مقامات خلیج فارس، فرانسه و بریتانیا پیشنهاد ایجاد یک ائتلاف چندملیتی دریایی را برای تضمین عبور امن از این تنگه پس از کاهش تنش ها یا حل و فصل درگیری ارائه دادند.

با این حال، با توجه به مخالفت مستمر ایران، بعید به نظر می رسد که این پیشنهاد عملی شود. با این وجود، این پیشنهاد نشان دهنده تمایل ناتو، در میان برخی از کشور های عضو، برای ایفای نقش بیشتر در امنیت دریایی در همکاری با شرکای خلیج فارس بود.

اگرچه ممکن است نتوان از ناتویی شدن امنیت خلیج فارس سخن گفت، اما می توان از یک همکاری امنیتی کارکردی نوظهور بین این ائتلاف و کشور های شورای همکاری خلیج فارس نام برد.

نشست آنکارا و گنجاندن تنگه هرمز در بیانیه نهایی به عنوان یکی از حوزه های مورد علاقه استراتژیک ناتو، نشان دهنده تکامل راهبرد این ائتلاف در قبال خلیج فارس، از یک تعامل صرف به یک همکاری امنیتی کارکردی با کشور های شورای همکاری خلیج فارس است که در آن امنیت دریایی در تنگه، حوزه کلیدی تمرکز محسوب می شود.

امنیت دریایی در حال حاضر حوزه ای تخصصی برای ناتو است که از دیدگاه شورای همکاری خلیج فارس، آن را به یک بازیگر کلیدی تبدیل می کند.

با این حال، این امر ناتو را به ضامن اصلی امنیت خلیج فارس تبدیل نمی کند که قول ایجاد یک فرماندهی دائمی در خلیج فارس را در آینده بدهد. در عوض، نشان دهنده نقش به تدریج در حال افزایش ناتو به عنوان یک بازیگر امنیتی کارکردی است که نقش عملی آن بر حوزه ای محدود متمرکز است: ظرفیت سازی و اشتراک اطلاعات در حوزه امنیت دریایی، بدون تغییر چارچوب امنیتی به رهبری ایالات متحده در معماری امنیتی خلیج فارس.

این نقش کارکردی خود فراتر از گفتگوی متعارف ناتو و ابتکار همکاری استانبول (ICI) رفته و به همکاری نهادی تبدیل می شود که خلیج فارس را به دستور کار گسترده تر ناتو در مورد همسایگی جنوبی وارد می کند.

مقامات ناتو هنگام اشاره به همکاری ناتو و شورای همکاری خلیج فارس، اغلب بر پرونده لیبی تأکید می کنند که آن را نمونه ای از همکاری ثمربخش می دانند. آنها به دنبال ایجاد مدل مشابهی از همکاری در زمینه تنگه هرمز هستند.

با این حال، اگرچه نقش کارکردی در حال تحول ناتو توسط انگیزه های استراتژیک قوی هدایت می شود، عوامل خاصی همچنان بر این نقش تأثیر خواهند گذاشت.

این عوامل شامل درک ایران از گسترش ناتو، شکاف های داخلی میان اعضای ائتلاف و اولویت های متفاوت در میان اعضای شورای همکاری خلیج فارس است.

علاوه بر این، ساختار همکاری ناتو و ابتکار همکاری استانبول بر اساس یک چارچوب دوجانبه استوار است تا یک مشارکت بین ناتو و شورای همکاری خلیج فارس که بتواند چشم اندازی جمعی را دنبال کند.

احتمالاً پیوستن عربستان سعودی و عمان به عنوان شرکای رسمی ابتکار همکاری استانبول (ICI) ممکن است ساختار این مشارکت را تغییر دهد، زیرا هر دو کشور بازیگران حیاتی برای امنیت دریایی در تنگه هرمز و دیپلماسی منطقه ای هستند.

برای نمونه، در حالی که نشست ناتو در حال برگزاری بود، وزرای خارجه عربستان سعودی و عمان در مسقط گفت و گو هایی را برای بررسی امنیت دریایی در هرمز در میان تنش های مجدد بین ایران و آمریکا برگزار کردند.

در 3 ژوییه، بریتانیا و فرانسه اعلام کردند که عمان موافقت کرده است تا با هر دو کشور برای تضمین امنیت آبراه های این کشور حوزه خلیج فارس برای کشتیرانی همکاری کند.

بنابراین، نشست آنکارا لحظه ای مهم در روابط ناتو و خلیج فارس رقم زد. مشارکت مقامات ارشد خلیج فارس، گنجاندن تنگه هرمز در بیانیه نهایی و پیشنهادات اعضای ائتلاف برای تقویت امنیت دریایی در خلیج فارس، همگی نشان دهنده ادغام روزافزون بعد خلیج فارس در چشم انداز امنیتی گسترده تر ناتو است.