از اولین هفته جنگ 40 روزه، نشریات بین المللی معتبر، بخشی از گزارش های خود را به بررسی خسارات و خطرات حملات هوایی امریکا و اسراییل برای محیط زیست ایران و منطقه اختصاص دادند.

به گزارش اعتماد، اولین گزارش را نشریه فوربس منتشر کرد که در دوازدهمین روز جنگ، نسبت به همزمانی حملات هوایی و توفان های گرد و غبار منطقه و آسیب های محیط زیستی متعاقب آن هشدار داد.

گزارشگر فوربس درباره تاثیرات مخرب جنگ برای مردم و محیط زیست نوشته بود: جنگ معمولا از نظر سیاست، استراتژی نظامی یا حقوق بشردوستانه موردبحث قرار می گیرد، اما موضوع مهم دیگری که کمتر موردتوجه قرار می گیرد، چگونگی تاثیر درگیری های مسلحانه بر محیط زیست، به ویژه جو است. در مناطقی که از قبل توفان های مکرر شن و گرد و غبار را تجربه می کنند، بمباران های گسترده می تواند این مشکلات را بدتر کند. انفجارها می توانند مقادیر زیادی ذرات را در هوا آزاد کنند که سپس توسط سیستم های گرد و غبار موجود به مسافت های طولانی منتقل می شوند. ایران در یکی از مناطق اصلی توفان گرد و غبار جهان قرار دارد.

بسیاری از نقاط کشور مرتبا توفان های شدید شن و گرد و غبار را تجربه می کنند. این توفان ها به دلیل بیابان زایی، دوره های طولانی خشکسالی و خشک شدن دریاچه ها و تالاب ها، بیشتر می شوند. شهرهای بزرگ مانند تهران، اصفهان و اهواز اغلب سطوح خطرناکی از آلودگی هوا را تجربه می کنند. بخش زیادی از این آلودگی از ذرات ریزگرد و غبار موجود در هوا ناشی می شود. این ذرات به اندازه ای کوچک هستند که می توانند وارد ریه ها و جریان خون شوند و با بیماری های تنفسی و قلبی مرتبط هستند.

توفان های گرد و غبار اغلب در خاک های تخریب شده و بسترهای خشک دریاچه ها، در ایران و کشورهای همسایه، آغاز می شوند. بادهای شدید می توانند این ذرات را به هوا بلند کرده و صدها یا هزاران کیلومتر حمل کنند. حتی بدون درگیری (جنگ) توفان های گرد و غبار در حال حاضر یک مشکل زیست محیطی جدی در منطقه ایجاد می کنند. آن ها کیفیت هوا را بدتر می کنند، به کشاورزی و زیرساخت ها آسیب می رسانند و هزینه های عمده ای برای سلامت عمومی ایجاد می کنند. وقتی بمباران در مقیاس بزرگ در چنین محیطی رخ می دهد، خطرات زیست محیطی می تواند به طرز چشمگیری افزایش یابد.

گزارشگر فوربس در ادامه به تاثیر انفجار و تخریب ناشی از بمباران ها و اصابت موشک و آلودگی ناشی از حملات هوایی اشاره کرده و می نویسد: وقتی مواد منفجره به مناطق شهری برخورد می کنند، بتن، فلز، آسفالت و عایق را به ذرات بسیار کوچک تبدیل می کنند. بسیاری از این قطعات به اندازه کافی سبک هستند که به هوا بلند شوند و ساعت ها یا حتی روزها در آنجا بمانند. درنتیجه، ابرهای تولید شده توسط بمباران سنگین فقط دود نیستند. آن ها حاوی ترکیبی پیچیده از ذرات ریز، ازجمله بتن خرد شده و گرد و غبار سیلیس، فلزات سنگین برخاسته از مصالح ساختمانی و ابزار الکترونیکی، آلودگی ناشی از سوختن سوخت و پلاستیک و مواد شیمیایی صنعتی آزاد شده از تاسیسات آسیب دیده هستند. اغلب این مواد روی زمین می نشینند. در مکان هایی که از قبل توفان های گرد و غبار شدیدی تجربه می کنند، این توفان ها سیستم های حمل و نقل طبیعی قدرتمندی هستند که می توانند ذرات سست (آوار) را از زمین بلند کرده و آن ها را در مناطق وسیعی حمل کنند.

این بادها بین گرد و غبار طبیعی بیابان و آوار آلوده ناشی از جنگ، تمایز قائل نمی شوند. اگر بمباران، مقادیر زیادی آوار ریز در سراسر شهر پخش کند، بادهای بعدی می توانند این ذرات را دوباره به هوا بلند کنند. به عبارت دیگر، گرد و غبار ایجاد شده توسط جنگ می تواند به بخشی از چرخه طبیعی گرد و غبار منطقه تبدیل شود. تحقیقات از سایر مناطق جنگی نشان می دهد که بقایای آلوده می توانند مدت ها پس از پایان جنگ در خاک و آوار باقی بمانند. هر رویداد باد بزرگ می تواند برخی از این ذرات را دوباره بلند کرده و امواج مکرری از آلودگی هوا ایجاد کند.

در مناطقی که توفان های گرد و غبار از قبل به طور مکرر رخ می دهند، این فرآیند می تواند تاثیر زیست محیطی جنگ را به میزان زیادی افزایش دهد. به عنوان مثال در تهران که با آلودگی شدید هوا دست و پنجه نرم می کند، مقادیر زیاد گرد و غبار ناشی از تخریب محیط زیست می تواند سطح آلودگی را به سطوح بسیار خطرناکی برساند.

در ادامه گزارش فوربس و در اشاره به هزینه پنهان محیط زیستی جنگ ایران و اسراییل و امریکا آمده است: پیامدهای زیست محیطی این فرآیند می تواند مدت ها پس از توقف جنگ ادامه یابد. تاثیرات بلندمدت احتمالی عبارتند از: آلودگی هوا ناشی از گرد و غبار آلوده، آلودگی خاک ناشی از فلزات سنگین و مواد شیمیایی صنعتی، آلودگی آب های زیرزمینی در صورت نفوذ مواد سمی به منابع آب زیرزمینی و آسیب به اکوسیستم ها و بهره وری کشاورزی. بسیاری از آلاینده ها به راحتی به ذرات ریز گرد و غبار متصل می شوند، به همین دلیل آن ها می توانند سال ها در خاک باقی بمانند و بارها در طول توفان های گرد و غبار به هوا بازگردند.

هزینه های زیست محیطی جنگ، اغلب کمتر از رنج انسانی ناشی از درگیری موردتوجه قرار می گیرد. با این حال، در مناطقی که توفان های گرد و غبار جریان دارد، بمباران می تواند در تعامل با این جریان های طبیعی، آلودگی را بدتر و طولانی تر کند. بمباران، مقادیر عظیمی از آوارهای ریز و ذرات سمی ایجاد می کند. در منطقه ای مستعد توفان های گرد و غبار، این مواد به سادگی ته نشین و ناپدید نمی شوند. در عوض، می توانند به بخشی از چرخه گرد و غبار منطقه تبدیل شوند و آلودگی را بسیار فراتر از مناطق اولیه اصابت گسترش دهند. از این نظر، اثرات زیست محیطی بمباران با توقف انفجارها پایان نمی یابد. آن ها می توانند سال ها در محیط زیست طبیعی و انسانی باقی بمانند.

حمله هوایی اسراییل به 4 انبار نفتی تهران (شهران، ری، اقدسیه و پالایشگاه تهران) در شامگاه 16 اسفند، رویکرد گزارش های رسانه های بین المللی را تغییر داد و تحلیل ها درباره خسارات انسانی و محیط زیستی جنگ، متفاوت تر و جزیی تر شد. بلومبرگ سه روز بعد از حملات هوایی اسراییل به 4 انبار نفت تهران، در گزارش خود این هشدار را مطرح کرد که آلودگی سمی ناشی از جنگ ایران گسترش می یابد و برای دهه ها ادامه خواهد داشت.

نویسندگان این گزارش با اشاره به دود سیاهی که تا روز بعد از حمله اسراییل به انبارهای نفتی پایتخت، آسمان تهران را پوشاند و باران اسیدی که بر سر پایتخت بارید، مقایسه ای از وضع مشابه در جریان حمله عراق به کویت (1990 میلادی) و انفجار صدها میدان نفتی کویت در این جنگ داشتند که در آن زمان، غبار و آلودگی این انفجارها، تا پایتخت ایران هم رسید و همچنین اشاره کردند که طبق نتایج مطالعه سال 2018 آکادمی علوم چین، با انفجار میادین نفتی کویت، توده هایی از دوده، هیدروکربن ها و دی اکسید گوگرد تا آسمان ایران رسید و ذوب یخچال های طبیعی در هیمالیا را تسریع کرد.

نویسندگان بلومبرگ با این مقایسه و استناد به نتیجه این پژوهش این هشدار را مطرح کردند که با جنگ بین ایران و امریکا و اسراییل در منطقه، آلاینده های مشابهی در نزدیکی تهران آزاد خواهد شد که تاثیراتش بر پایتخت ایران، به مراتب بیشتر از تاثیرات رخدادهای 1990 میلادی (حمله عراق به کویت) خواهد بود. در این گزارش همچنین هشدار CEOBS (سازمان غیرانتفاعی مستقر در بریتانیا که درباره پیامدهای زیست محیطی و بشردوستانه جنگ ها اطلاع رسانی می کند) درباره آزاد شدن فلزات سنگین و آلاینده های سمی سلاح های انفجاری و رسوب این آلاینده ها بعد از انفجار در هوا، خاک و آب تا دهه ها بعد از جنگ ها مطرح شده بود و با تاکید بر اینکه حمله اسراییل به انبارهای نفت تهران، بزرگ ترین حادثه آلودگی این جنگ تاکنون بوده، افزود که بسیاری از مردم در معرض آلودگی هستند و خواهند بود.

گزارشگران بلومبرگ، همچنین این نقل قول را از استادیار دانشگاه برکلی داشتند که با اشاره به مخاطرات انفجار انبارهای نفت تهران گفته بود: من انتظار تاثیرات حاد بر سلامت تنفسی را دارم. کودکان خردسال و زنان باردار به ویژه در برابر آلاینده های هوا آسیب پذیر هستند.

این گزارش همچنین به نقل از محققان می گفت که بعد از هدف قرار گرفتن انبارهای نفت تهران، سطوح بالایی از ذرات ریز و فلزات سنگین مانند سرب، کادمیوم، کروم و نیکل و همچنین مواد سمی مانند دی اکسید گوگرد در آب و هوای شهر شناسایی شده است.

در این گزارش همچنین به نقل از یک فیزیکدان رصدخانه ملی آتن، این هشدار مطرح بود که موقعیت جغرافیایی تهران بابت قرار گرفتن در دامنه رشته کوه های البرز که همچون سدی در برابر گردش هوا، وارونگی دما را تشدید کرده و باعث ماندگاری آلاینده ها در سطح شهر خواهد شد، آلاینده های ناشی از انفجار انبارهای نفت می تواند تا مدت ها ادامه داشته باشد. این فیزیکدان می گفت: باران معمولا آلودگی را می شوید، اما بارندگی به دنبال انفجار انبارهای نفت تهران، ممکن است اوضاع را بدتر کرده باشد. ترکیب آتش سوزی های فاجعه بار نفت با بارندگی، آن ها را برای سلامت انسان بسیار ناسالم تر و سمی تر می کند. این آلاینده های رقیق شده در آب، بسیار سمی تر هستند و به راحتی می توانند در بدن -سیستم عصبی، سیستم خون - جذب شوند و ممکن است بر کلیه ها، کبد و سایر اندام ها تاثیر بگذارند.

گاردین نشریه دیگری بود که 20 مارس درباره تبعات و مخاطرات حملات هوایی امریکا و اسراییل برای محیط زیست ایران نوشت. گزارش گاردین با این جمله آغاز می شد: اگر حقیقت را اولین قربانی جنگ بدانیم، محیط زیست هم از آن دور نخواهد بود.

گاردین هم حمله هوایی اسراییل به انبارهای نفت تهران را محور گزارش قرار داده بود و باران اسیدی پس از حمله هوایی اسراییل به انبارهای نفت پایتخت را به عنوان نمادین ترین نشانه از ویرانی های گسترده محیط زیستی توسط ماشین جنگی امریکا و اسراییل از ابتدای ماه برشمرد و با هشدار نسبت به پیامدهای محیط زیستی بلندمدت و مهم این جنگ نوشت: از ابتدای ماه مارس، هزاران بمب و موشک اسراییلی-امریکایی روی پالایشگاه های نفت، پایگاه های نظامی، مناطق صنعتی و تاسیسات هسته ای ایران فرود آمده است. ایران نیز پهپادهای انتحاری و موشک های بالستیک تلافی جویانه را به سمت اهداف مشابه در داخل اسراییل و در سراسر کشورهای خلیج فارس ازجمله امارات متحده عربی، قطر و بحرین پرتاب کرده است.

هر تاثیری، یک فاجعه انسانی و زیست محیطی است که در کنار هم به میراثی سمی تبدیل می شود که کل منطقه -به ویژه ایران - را برای دهه های آینده به ستوه خواهد آورد. باتوجه به حملات گسترده و سریع، ناظران محیط زیستی برای پیگیری این حوادث با مشکل مواجه شده اند. وقتی دو هفته پیش انبارهای سوخت تهران بمباران شدند، دانشمندان گفتند که آتش سوزی ها باعث آزاد شدن دوده، دود، ذرات روغن و ترکیبات گوگرد می شدند که در یک سیستم کم فشار که بر فراز شهر در حال شکل گیری بود، حل شده و به صورت باران اسیدی سیاه می باریدند.

رصدخانه محیط زیست مستقر در بریتانیا اعلام کرد که اگرچه هرگونه تخریب کنترل نشده از نظر محیط زیستی مضر است، اما حمله به اماکن نظامی احتمالا خطرات بیشتری به همراه خواهد داشت. طبق یک تحلیل آنلاین، آلاینده های احتمالی شامل سوخت ها، روغن ها، فلزات سنگین، ترکیبات پرانرژی و مواد شیمیایی مصنوعی PFA می شوند و البته آتش سوزی های ناشی از انفجار، می توانند به آزاد شدن دی اکسین ها (گروهی از ترکیبات آلی و از آلاینده های زیست بوم که بیشتر در فرآیندِ سوزاندن تولید می شود) منجر شود (PFA آلاینده ای پایدار و مقاوم در محیط زیست است که می تواند منابع آب آشامیدنی، رودخانه ها، دریاچه ها و خاک را آلوده کند. فاضلاب صنعتی یکی از منابع این آلاینده است و شیرابه کارخانه های دفن زباله و تصفیه خانه فاضلاب هم می تواند به خاک و آب های زیرزمینی نفوذ کند.

همچنین بسیاری از فرآیندهای صنعتی و پخت و پز و شست وشوی خانگی می تواند باعث انتشار این آلاینده سمی پایدار در هوا شود. بیشترین فراوانی این آلاینده، در منابع آب مجاورسایت های صنعتی، پایگاه های نظامی و کارگاه های تولیدی شناسایی شده است. بیماری تیرویید، مشکلات کبدی، بیماری قلبی، مغزی، ریوی و تنفسی، ضعف سیستم ایمنی بدن، بروز سرطان ها و ناباروری مهم ترین تبعات مواجهه با این آلاینده سمی است).

گاردین در گزارش دیگری که روز 21 مارس نوشت، تحلیل های جزیی تری درباره خسارات محیط زیستی حملات هوایی امریکا و اسراییل در ایران و آسیب های ناشی از این حملات به زیرساخت های سوخت فسیلی، پایگاه های نظامی، مناطق غیرنظامی و کشتی ها در دریا داشت.

در این گزارش ضمن هشدار بابت انتشار 5 میلیون تن دی اکسید کربن CO2 تنها در 14 روز جنگ علیه ایران، این نکته هم مطرح شده بود که این جنگ برای آب و هوا یک فاجعه است. گاردین با انتشار تحلیلی از موسسه تحقیقات آب و هوا و جامعه، درباره خسارات محیط زیستی جنگ علیه ایران نوشت: درحالی که هواپیماهای جنگی، پهپادها و موشک ها، هزاران نفر را می کشند، زیرساخت ها را با خاک یکسان می کنند و خاورمیانه را به یک منطقه قربانی محیط زیستی عظیم تبدیل می کنند، طبق تحلیل این موسسه، هر حمله موشکی، زمینه جدیدی برای ایجاد یک سیاره داغ تر و ناپایدارتر است و هیچ کدام از اینها کسی را امن تر نمی کند. هر آتش سوزی پالایشگاه و حمله به تانکرها یادآوری می کند که ژئوپلیتیک سوخت فسیلی با یک سیاره قابل سکونت ناسازگار است. این جنگ بار دیگر نشان می دهد که سریع ترین راه برای تشدید بحران آب و هوا، این است که اجازه دهیم منافع سوخت فسیلی، سیاست خارجی را تعیین کند.

در ادامه گزارش گاردین آمده بود: محور امریکا و اسراییل ادعا می کند که هزاران هدف را در داخل ایران بمباران کرده و اسراییل صدها هدف دیگر را در لبنان هدف قرار داده است. گزارش ها از داخل هر دو کشور نشان دهنده تخریب گسترده زیرساخت ها است. ساختمان های تخریب شده بزرگ ترین عنصر هزینه تخمینی کربن را تشکیل می دهند. براساس گزارش های هلال احمر ایران مبنی بر آسیب حدود 20 هزار ساختمان غیرنظامی بر اثر این درگیری، این تحلیل تخمین می زند که کل انتشار گازهای گلخانه ای از این بخش 2.4میلیون تن معادل دی اکسید کربن باشد.

سوخت دومین عنصر بزرگ است و بمب افکن های سنگین امریکایی از نقاطی دوردست مانند غرب انگلستان برای انجام حملات بر فراز ایران پرواز می کنند. این تحلیل تخمین می زند که بین 150 تا 270 میلیون لیتر سوخت توسط هواپیماها و کشتی های پشتیبانی و وسایل نقلیه در 14 روز اول جنگ مصرف شده و در مجموع 529 هزار تن دی اکسیدکربن منتشر شده است. یکی از تکان دهنده ترین تصاویر این جنگ، ابرهای تیره و باران سیاهی بوده که پس از بمباران چهار انبار بزرگ سوخت در اطراف پایتخت ایران توسط اسراییل و به آتش کشیده شدن میلیون ها لیتر سوخت، بر فراز تهران بارید.

این تحلیل تخمین می زند که بین 2.5 تا 5.9 میلیون بشکه نفت در آن حمله و حملات مشابه -ازجمله عملیات تلافی جویانه ایران علیه همسایگان خلیج فارس - سوزانده شده که در جریان این آتش سوزی ها، حدود 1.88 میلیون تن دی اکسید کربن تولید شده است. در 14 روز اول، ایالات متحده چهار هواپیما و ایران 28 هواپیما، 21 کشتی نیروی دریایی و حدود 300 موشک انداز را از دست داد. تخمین زده می شود که این تعداد سخت افزار نظامی نابود شده، 172 هزار تن دی اکسید کربن تولید کرده باشد.

درحالی که استفاده از بمب ها، موشک ها و پهپادها نیز توسط تمام طرفین جنگ، گسترده بوده، براساس ادعاهای 14روز اول، ایالات متحده و اسراییل بیش از 6000 هدف را در داخل ایران بمباران کرده اند و ایران با حدود 1000 موشک و 2000 پهپاد به همراه حدود 1900 رهگیر به این پرتابه ها پاسخ داده که در مجموع، دو هفته اول درگیری، منجر به انتشار 5 میلیون و 55 هزار و 16 تن CO2e (معادل دی اکسیدکربن) شده است.

نویسنده اصلی این تحلیل، به گاردین می گوید: انتظار این است که با ادامه درگیری ها، انتشار گازهای گلخانه ای به سرعت افزایش یابد که عمدتا به دلیل سرعت هدف قرار گرفتن تاسیسات نفتی است و این هشدار را مطرح می کند که این جنگی برای امنیت نیست. این جنگی برای اقتصاد سیاسی سوخت های فسیلی است و افرادی که هزینه آن را می پردازند، شهروندان ایرانی و جوامع طبقه کارگر در سراسر جهان هستند.

علاوه بر رسانه های بین المللی، نهادهای فعال در حوزه رفاه و جمعیت و محیط زیست هم، درباره مخاطرات سلاح های انفجاری برای سلامت مردم و محیط زیست ایران هشدار می دادند. GREENPEACE یکی از انجمن های غیردولتی فعال در حوزه محیط زیست است که اتفاقا هم در امریکا و هم در اسراییل شعبی دارد. این موسسه، یک روز بعد از حمله هوایی اسراییل به انبارهای نفت پایتخت و فاجعه انسانی متعاقب این حمله، درباره تبعات جنگ برای محیط زیست تمام کشورها و ازجمله ایران، در گزارشی با تیتر جنگ ایالات متحده و اسراییل علیه ایران و اینکه چگونه جنگ و درگیری محیط زیست را نابود می کند نوشت: در سال 2024 جهان 2.7 تریلیون دلار صرف هزینه های نظامی کرده و هزینه های جهانی در دهه گذشته هرساله افزایش یافته است.

از اوکراین گرفته تا سودان، غزه، لبنان، ایران و ونزوئلا، مردم در حال تجربه جنگ، بمباران، اشغال، نظامی گری یا خشونت سیاسی هستند در حالی که خسارات به مراتب فراتر از خطوط مقدم جنگ است. خانه ها، بیمارستان ها، شبکه های برق، سیستم های آب، زمین های کشاورزی و خطوط ساحلی همگی در چرخه یکسانی از تخریب قرار می گیرند که نشان می دهد جنگ نه تنها یک فاجعه انسانی، بلکه یک فاجعه زیست محیطی نیز هست و پیامدهای آن برای سلامت عمومی، اکوسیستم ها و آب و هوا می تواند برای دهه ها ادامه داشته باشد.

جنگ نه تنها مردم را می کشد و خانه ها را ویران می کند، بلکه به زیرساخت های زندگی ازجمله شبکه های آب، تصفیه خانه های فاضلاب، زمین های کشاورزی، بنادر، انبارهای سوخت و زیرساخت های برق نیز آسیب می رساند و اغلب مدت ها پس از کند شدن روند جنگ، هوای آلوده، خاک آلوده و آب ناسالم به جا می ماند. در تمام درگیری های اخیر، تحقیقات حاکی از الگوی مشابهی از خسارات است: آتش سوزی، زباله های سمی، فروپاشی سیستم های بهداشت عمومی و اکوسیستم هایی که دیگر قابل بازیابی نیستند. این آسیب زیست محیطی، تصادفی نیست. این آسیب ها تایید می کند که جنگ زندگی روزمره را تغییر شکل می دهد.

در ادامه این گزارش آمده بود: در ایران، ظرف چند روز پس از اولین حملات امریکا و اسراییل، خودِ انرژی به میدان نبرد مستقیم تبدیل شد، زیرا حملات و ضدحملات، زیرساخت های سوخت فسیلی را هدف قرار می دادند. تنگه هرمز به نقطه اشتعالی تبدیل شد که ده ها تانکر حامل میلیاردها لیتر نفت در خلیج فارس به دام افتاده بودند. یک نشت نفت در خلیج فارس می تواند به این زیستگاه دریایی شکننده آسیب جبران ناپذیری وارد کند و عواقب ویرانگری برای مردم، حیوانات و گیاهان منطقه داشته باشد و به تلفات انسانی وحشتناکی که این جنگ غیرقانونی تاکنون برای جوامع محلی به بار آورده، بیفزاید همان طور که در غزه، آسیب شدید به آب، بهداشت، زمین های کشاورزی و شیلات افزایش یافته است.

ترکیب بمباران، فروپاشی زیرساخت ها و آلودگی، امکان سکونت را دشوارتر کرده و مقاومت در برابر تغییرات اقلیمی را کاهش می دهد. سودان نمونه دیگری است و CEOBS نشان می دهد چگونه جنگ باعث جنگل زدایی، کاهش کشاورزی، آلودگی صنعتی و فروپاشی سیستم های بهداشتی و درمانی می شود و دسترسی مردم به غذا، آب و انرژی را تضعیف می کند. جنگ همچنین هزینه های اقلیمی فراتر از میدان نبرد به همراه دارد. محققان تخمین می زنند که حدود 5.5درصد از انتشار گازهای گلخانه ای جهانی، به دلیل فعالیت نیروهای نظامی در زمان غیر از جنگ است و در ایام جنگ، آتش سوزی، مصرف سوخت، بازسازی و از بین رفتن زیرساخت های عمومی، این سهم را افزایش می دهد. بنابراین، هزینه زیست محیطی جنگ، هم فوری و هم تجمعی است، امروز، اکوسیستم ها را نابود می کند و فردا توانایی جوامع را برای مقابله با گرما، خشکسالی و سیل تضعیف می کند.

این انجمن غیردولتی در ادامه گزارش خود، برخی خسارات انسانی و محیط زیستی جنگ های معاصر را هم مورد اشاره قرار داده و اعلام می کند: تاریخ نشان می دهد که این آسیب برای دهه ها ادامه دارد. در طول جنگ ویتنام، نیروهای امریکایی حدود 80 میلیون لیتر علف کش، ازجمله عامل نارنجی را مورد استفاده قرار دادند (Agent Orange یکی از شش سم قوی گیاه کش امریکایی که ارتش امریکا در جنگ ویتنام از سال 1961 تا 1971 برای از بین بردن جنگل های پناهگاه ویت کنگ به کار برد) استفاده از این سموم حدود 2.9 میلیون هکتار از زمین های این کشور را تحت تاثیر قرار داد و دی اکسین را برای دهه ها در خاک، آب و زنجیره های غذایی ویتنام باقی گذاشت.

تحقیقات UNEP (برنامه محیط زیست ملل متحد) هم هشدارهایی در مورد خطرات زیست محیطی و بهداشتی بلندمدت مرتبط با آلودگی اورانیوم ضعیف شده و سایر بقایای سمی جنگ در عراق داشت. اهمیت تحقیقات انجام شده درباره جنگ های قدیمی تر این است که نشان می دهند آسیب های زیست محیطی جنگ با آتش بس ویتنام و عراق و غزه و اوکراین پایان نمی یابد.

جنگ زندگی را آلوده و زمین، آب، هوا و سلامت را به گونه ای تخریب می کند که به ویژه در مواردی که جنگ با مواد شیمیایی، نفت، خطرات تشعشعات و زیرساخت های عمومی آسیب دیده درهم می آمیزد، می تواند تا نسل ها بعد در زندگی مردم تاثیر بگذارد، حملات موشکی باعث آتش سوزی های جنگلی می شود، سموم از سایت های صنعتی نشت می کند، گلوله باران، خاک و آب را آلوده می کند و ورود به زمین های مین گذاری شده یا اشغال شده برای کشاورزی، خطرناک می شود. جنگ، خطر زیست محیطی زیرساخت های هسته ای را افزایش داده و این زیرساخت ها را به سلاح تبدیل می کند. نیروگاه های هسته ای برای شرایط عملیاتی پایدار طراحی شده اند، نه اشغال و نظامی سازی. جنگ می تواند زیرساخت های حیاتی را به یک فاجعه زیست محیطی منطقه ای بالقوه تبدیل کند آن هم با عواقبی که در هیچ خط مقدمی متوقف نمی شود. آسیب های زیست محیطی ناشی از جنگ، هم پیامد درگیری هاست و هم توسط سیستم های انرژی مبتنی بر سوخت فسیلی ایجاد می شود.

نفت و گاز، سوخت جنگ را تامین کرده و تاثیر زیست محیطی آن را تشدید می کنند علاوه بر آنکه خطوط لوله، بنادر، نفتکش ها و نقاط انسداد کشتیرانی، همان اولین نقاط ایجاد رویارویی ژئوپلیتیکی است. وقتی اقتصاد جهانی به منابع قابل احتراق وابسته است، حمله به انبارها، پالایشگاه ها، نفتکش ها یا مسیرهای کشتیرانی، اکوسیستم های دریایی، سلامت عمومی و ثبات اقتصادی را همزمان تهدید می کنند.

در طول جنگ خلیج فارس در سال 1991، سوختن چاه های نفت کویت، آسمان را سیاه و زمین و آب را در مقیاس وسیعی آلوده کرد. جنگ اخیر ایالات متحده و اسراییل علیه ایران و حملات تلافی جویانه ای که در سراسر خلیج فارس انجام شد هم، بیش از 85 نفتکش بزرگ را در خلیج فارس به دام انداخت و خطر نشت نفت را به شدت افزایش داد. پیامدهای زیست محیطی جنگ را نمی توان از اقتصاد سیاسی استخراج سوخت های فسیلی جدا کرد. جنگ و درگیری نه تنها مردم را می کشد، آب را هم مسموم می کند، به خاک آسیب می رساند، هوا را آلوده می کند و زیرساخت های زندگی روزمره را نابود می کند. نامگذاری این ویرانی مهم است، زیرا صلح نه تنها به معنای نبود بمب، بلکه به معنای امکان زندگی در زمینی امن، سالم و قابل سکونت است و این تعاریف، اکنون به عنوان حق بشر به رسمیت شناخته شده است.