کاهش نرخ باروری، افزایش امید به زندگی، بهبود شاخص های بهداشت و درمان و تغییرات ساختار خانواده موجب شده است که ترکیب سنی جمعیت کشور با سرعت زیادی به سمت سالمندی حرکت کند.

مجید فولادیان رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور اظهار کرد: ایران در حال تجربه یکی از سریع ترین روندهای سالمندی جمعیت در جهان است.

فولادیان افزود: بر اساس آمارهای رسمی، هم اکنون حدود 12 درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می دهند و پیش بینی می شود تا سال 1430 بیش از 30 درصد جمعیت ایران در گروه سنی سالمندان قرار گیرند.

وی افزود: این تحول جمعیتی، اگرچه نشانه ای از موفقیت نظام سلامت در افزایش طول عمر است، اما در صورت نبود برنامه ریزی مناسب، می تواند پیامدهای گسترده ای در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و سلامت به همراه داشته باشد.

رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور گفت: یکی از مهم ترین تهدیدهای ناشی از سالمندی جمعیت، افزایش بار بیماری های مزمن و هزینه های درمانی است. سالمندان بیش از سایر گروه های سنی در معرض بیماری هایی مانند دیابت، فشار خون، بیماری های قلبی، آلزایمر، پوکی استخوان و مشکلات حرکتی قرار دارند.

وی ادامه داد: افزایش تعداد سالمندان، نیاز به خدمات درمانی، توانبخشی، مراقبت در منزل و مراقبت های طولانی مدت را به شکل قابل توجهی افزایش می دهد و فشار مضاعفی بر نظام سلامت و بیمه های درمانی وارد خواهد کرد.

فولادیان متذکر شد: از سوی دیگر، کاهش جمعیت فعال و افزایش نسبت سالمندان به جمعیت شاغل، یکی دیگر از چالش های مهم آینده کشور محسوب می شود. این موضوع می تواند بر رشد اقتصادی، بازار کار، صندوق های بازنشستگی و منابع مالی دولت اثرگذار باشد.

وی افزود: همچنین کوچک شدن خانواده ها، افزایش زندگی تک نفره سالمندان و مهاجرت فرزندان به شهرهای دیگر، احتمال تنهایی، انزوای اجتماعی و مشکلات سلامت روان در دوران سالمندی را افزایش می دهد.

رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور تصریح کرد: در کنار این تهدیدها، متخصصان معتقدند سالمندی تنها یک چالش نیست، بلکه می تواند فرصتی برای توسعه اقتصاد نقره ای نیز باشد.

وی ادامه داد: استفاده از ظرفیت علمی، تجربی و مهارتی سالمندان، توسعه فناوری های مراقبتی، گردشگری سالمندان، خدمات هوشمند سلامت و اشتغال متناسب با توانایی سالمندان، از جمله فرصت هایی است که می تواند به رشد اقتصادی و ارتقای کیفیت زندگی این قشر کمک کند.

فولادیان اظهار داشت: در این میان، سازمان بهزیستی کشور به عنوان یکی از مهم ترین دستگاه های متولی خدمات اجتماعی و توانبخشی، برنامه های متعددی را برای مدیریت موج سالمندی و ارتقای کیفیت زندگی سالمندان در دستور کار قرار داده است.

وی افزود: توسعه خدمات توانبخشی، مراقبت در منزل، مراکز روزانه و شبانه روزی سالمندان، ارائه وسایل کمک توانبخشی، حمایت از سالمندان دارای معلولیت و اجرای برنامه های توانمندسازی از جمله اقدامات این سازمان به شمار می رود. بر اساس گزارش های رسمی، صدها مرکز خدمات سالمندی و ده ها هزار سالمند تحت پوشش خدمات تخصصی سازمان بهزیستی قرار دارند.

این مسئول گفت: یکی از رویکردهای جدید بهزیستی، حرکت به سمت سالمندی سالم و اجرای مدل مراقبت یکپارچه سالمندان (ICOPE) با همکاری سازمان جهانی بهداشت است. این برنامه بر حفظ توانایی عملکردی سالمندان، پیشگیری از ناتوانی، ارزیابی مستمر وضعیت سلامت، مراقبت فردمحور و ارائه خدمات در سطح جامعه تأکید دارد. هدف اصلی این رویکرد آن است که سالمندان تا حد امکان استقلال خود را حفظ کرده و با کیفیت مطلوب در محیط خانواده و جامعه زندگی کنند.

وی ادامه داد: از دیگر برنامه های مهم سازمان بهزیستی می توان به استانداردسازی مراکز سالمندی، توسعه شهرهای دوستدار سالمند، راه اندازی مراکز مهر و گفت وگو در محلات، آموزش خانواده ها برای مراقبت صحیح از سالمندان، حمایت از سالمندان زن سرپرست خانوار، توسعه خدمات مراقبت در منزل و ایجاد دهکده های سالمندی و شهرک های سلامت اجتماعی اشاره کرد. همچنین دبیرخانه شورای ملی سالمندان با همکاری دستگاه های اجرایی، تدوین سیاست ها و هماهنگی برنامه های ملی مرتبط با سالمندی را دنبال می کند.

رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور بیان کرد: موفقیت در مدیریت پدیده سالمندی تنها با اقدامات یک دستگاه امکان پذیر نیست و نیازمند همکاری گسترده میان وزارت بهداشت، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، شهرداری ها، سازمان های بیمه گر، دانشگاه ها، سازمان های مردم نهاد و خود خانواده ها است.

وی افزود: توسعه بیمه های مراقبت طولانی مدت، مناسب سازی فضاهای شهری، گسترش حمل ونقل مناسب سالمندان، افزایش مشارکت اجتماعی، آموزش سبک زندگی سالم از میانسالی و بهره گیری از فناوری های نوین، از مهم ترین راهکارهای مواجهه با این تحول جمعیتی به شمار می روند.

فولادیان گفت: سالمندی جمعیت یکی از مهم ترین مسائل توسعه ای ایران در دهه های آینده خواهد بود. اگر از امروز برنامه ریزی جامع، سرمایه گذاری در حوزه سلامت، توانبخشی، حمایت اجتماعی و توسعه زیرساخت های دوستدار سالمند انجام شود، می توان این تغییر جمعیتی را از یک تهدید بالقوه به فرصتی برای توسعه پایدار، افزایش سرمایه اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان تبدیل کرد.

وی تأکید کرد: آینده سالمندی ایران، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند سیاست گذاری علمی، همکاری بین بخشی و مشارکت فعال همه ارکان جامعه است.