در پی اوج گیری دوباره تنش ها میان آمریکا و ایران و افزایش نگرانی ها درباره اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه، چین روز جمعه اجرای فوری، ممنوعیت موقت صادرات هلیوم را اعلام کرد. این اقدام در شرایطی صورت گرفته که ازسرگیری درگیری های نظامی در خاورمیانه، خطر کمبود دوباره این گاز راهبردی را برای صنایع مختلف، به ویژه تولید نیمه رساناها، افزایش داده است.

به نقل از رویترز، پیش تر نیز در سال جاری، جنگ آمریکا و اسراییل علیه ایران موجب اختلال در عرضه هلیوم و بروز کمبود این گاز در بازارهای جهانی شده بود؛ وضعیتی که فعالیت شرکت های مختلف، از جمله در چین، را تحت تأثیر قرار داد. این موضوع برای صنعت هوش مصنوعی چین از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا این کشور برای آموزش و اجرای مدل های هوش مصنوعی، بیش از گذشته به تراشه های تولید داخل متکی شده و هلیوم یکی از عناصر کلیدی در مدیریت حرارت طی فرآیند تولید نیمه رساناها به شمار می رود.

کوری کومبز، مدیر بخش تحقیقات زنجیره تأمین و مواد معدنی حیاتی در مؤسسه پژوهشی تریویوم چاینا (Trivium China)، درباره این تصمیم گفت: ممنوعیت صادرات هلیوم، تلاشی آشکار برای حفاظت از عرضه داخلی پس از شعله ور شدن مجدد تنش های آمریکا با ایران است.

وی در ادامه افزود: خبر خوب این است که من از وجود کشوری که وابستگی شدیدی به واردات هلیوم از چین داشته باشد، اطلاعی ندارم. این ممنوعیت صادرات ممکن است تأثیرات جزیی و حاشیه ای داشته باشد، اما نباید منجر به کمبود یا شوک های قیمتی عمده شود.

برآوردهای مؤسسه تریویوم نشان می دهد چین همچنان وابستگی بالایی به واردات هلیوم دارد و حدود 85 درصد از نیاز این کشور از طریق واردات تأمین می شود.

کومبز همچنین اظهار داشت که صادرات هلیوم قطر، کشوری که در سال های اخیر بیش از نیمی از واردات هلیوم چین را تأمین کرده و حدود یک سوم عرضه جهانی این گاز را در اختیار دارد، پیش تر در نتیجه حملات ایران با اختلال مواجه شده بود.

به گفته تحلیلگران، ممنوعیت صادرات هلیوم تازه ترین اقدام پکن برای جلوگیری از کمبود داخلی مواد حیاتی از طریق محدود کردن صادرات است. چین پیش از این نیز سیاست های مشابهی را درباره محصولاتی همچون سوخت، کود شیمیایی و اسید سولفوریک به اجرا گذاشته است.

کومبز با اشاره به وضعیت صادرات هلیوم چین گفت شرکت های چینی معمولاً مازاد هلیوم خود را به بازارهای دیگر در آسیا صادر می کنند.

وی افزود: با توجه به افزایش خطرات عرضه و رشد قیمت های منطقه ای در خاورمیانه، پکن به دنبال جلوگیری از صادرات هلیوم توسط شرکت های داخلی و تشدید افزایش قیمت های داخلی است.

هلیوم از میدان های گاز طبیعی با غلظت های غیرمعمول بالای این گاز استخراج می شود و امکان تولید سریع آن از سایر فرآیندهای صنعتی وجود ندارد؛ موضوعی که اهمیت آن را در شرایط بحران های عرضه دوچندان می کند.

این گاز در صنعت نیمه رسانا کاربردهای گسترده ای دارد و از آن برای خنک سازی ویفر، حکاکی پلاسما، رسوب بخار شیمیایی، رسوب لایه اتمی، پشتیبانی از فرآیند لیتوگرافی و همچنین تشخیص نشت استفاده می شود.

منبع: فرارو