ترکش خمپاره که برای چهارمین بار به صورتش اصابت کرد، پزشکان دیگر اجازه حضورش در خط مقدم را ندادند. لیودمیلا پاولیچنکو نزدیک به یک سال در اودسا و سواستوپل جنگیده بود. او تا آن زمان 309 نفر از نیروهای دشمن را از پا درآورده بود و فرماندهان دیگر حاضر نبودند جان یکی از مشهورترین تک تیراندازان ارتش سرخ را به خطر بیندازند.

به گزارش فرارو، همان زن با یونیفرم نظامی، چند هفته بعد از سنگرهای کریمه راهی واشنگتن شد، کنار النور روزولت، بانوی اول آمریکا ایستاد و از جنگی گفت که هزاران کیلومتر آن سوتر جریان داشت. او نخستین شهروند شوروی بود که در بحبوحه جنگ جهانی دوم به کاخ سفید دعوت شد.

لیودمیلا پاولیچنکو بعدها به بانوی مرگ شهرت یافت. این لقب را رسانه های غربی برایش ساخته بودند. او پیش از آنکه به مشهورترین تک تیرانداز زن تاریخ تبدیل شود، دانشجوی تاریخ دانشگاه کی یف بود و شاید هیچ وقت تصور نمی کرد آینده اش به جای کتابخانه، پشت یک تفنگ دوربین دار بگذرد.

لیودمیلا میخایلوونا پاولیچنکو در 12 ژوییه 1916 در شهر بیلا تسرکفا، در قلمرو امپراتوری روسیه و اوکراین امروزی به دنیا آمد. چند سال بعد خانواده اش به کی یف نقل مکان کردند و او بیشتر سال های نوجوانی و جوانی را در آنجا سپری کرد.

لیودمیلا خلاف تصویری که بعدها از یک تک تیرانداز مشهور در ذهن مردم شکل گرفت، از ابتدا به تاریخ علاقه مند بود و پس از پایان مدرسه، همزمان با کار در کارخانه آرسنال کی یف، تحصیلاتش را ادامه داد. سرانجام وارد دانشگاه دولتی کی یف شد تا مورخ شود.

کارخانه آرسنال، کار در فضای صنعتی و انضباط کاری را به او یاد داد و مهم تر آنکه باعث آشنایی اش با باشگاه های تیراندازی شد. گفته می شود لیودمیلا زمانی تصمیم گرفت تیراندازی را جدی دنبال کند که یکی از همکارانش ادعا کرده بود زنان هرگز به دقت مردان تیراندازی نمی کنند. او برای اثبات عکس آن وارد باشگاه شد و به سرعت چنان پیشرفتی کرد که نشان تیرانداز ووروشیلف را کسب کرد. (گواهینامه ای که به تیراندازان ماهر باشگاه های آموزشی اتحاد شوروی اعطا می شد)

بامداد 22 ژوئن 1941، آلمان نازی عملیات بارباروسا را علیه شوروی آغاز کرد. میلیون ها نفر در همان روزهای نخست زندگی عادی خود را رها کردند. لیودمیلا هم یکی از آن ها بود.

او هنوز دانشجوی تاریخ بود که داوطلب حضور در ارتش شد. در ابتدا مثل زنان دیگر با پیشنهاد خدمت در واحدهای درمانی و پرستاری مواجه شد ولی پاولیچنکو مخالفت کرد و مدارک تیراندازی اش را روی میز گذاشت.

حضور زنان در واحدهای رزمی چندان رایج نبود و حالا یک دانشجوی 24 ساله می خواست تک تیرانداز ارتش باشد. فرماندهان ابتدا تردید داشتند و برای همین، مهارتش را به آزمایش گذاشتند.

وقتی پاولیچنکو از کارخانه ها و مراکز نظامی بریتانیا بازدید می کرد، زنان زیادی برای دیدنش جمع می شدند. حتی روزنامه ها نوشتند: پنجره های ساختمان وزارت اطلاع رسانی پر از دخترانی بود که می خواستند فقط او را ببینند.

او در جریان بازدید از کارخانه ها گفته بود: زنان باید دستمزد برابر بگیرند... زنان باید آموزش نظامی ببینند... اگر لازم باشد، زنان انگلیسی هم باید کنار مردان بجنگند، همان طور که زنان شوروی جنگیدند.

در یکی از نخستین ماموریت ها، دو سرباز رومانیایی که دوشادوش نیروهای آلمان می جنگیدند، در میدان دید پاولیچنکو قرار گرفتند. فرمانده دستور شلیک داد. هر دو گلوله به هدف نشست.

از آن پس، لیودمیلا پاولیچنکو در قامت تک تیرانداز لشکر بیست وپنجم پیاده نظام ارتش سرخ به جبهه اودسا اعزام شد. شهری که یکی از سخت ترین میدان های نبرد جبهه شرقی در آن گذشت.

ارتش رومانی با پشتیبانی آلمان در تلاش بود بندر استراتژیک اودسا را تصرف کند. شهری که با وجود کمبود تجهیزات و نیرو، هفته ها مقاومت کرد. پاولیچنکو بعدها نوشت مهم ترین ویژگی یک تک تیرانداز، نه مهارت در تیراندازی، بلکه صبر است. باید ساعت ها بی حرکت ماند تا فرصت شلیک فراهم شود.

این صبر خیلی زود نتیجه داد. تا پایان نبرد اودسا، 187 کشته در پرونده اش ثبت شد و فرماندهان، ماموریت های دشوارتری به او سپردند.

پس از سقوط اودسا، یگان پاولیچنکو به سواستوپل منتقل شد. شهری که نزدیک به 8 ماه در محاصره ارتش آلمان بود. ماموریت تازه او شکار تک تیراندازان آلمانی بود. نبردهایی که گاه چند روز طول می کشید و هر دو طرف در سکوت، منتظر نخستین اشتباه یکدیگر می ماندند. پاولیچنکو بعدها نوشت این دوئل ها از هر درگیری مستقیمی دشوارتر بودند و تنها چیزی که اهمیت داشت، حفظ تمرکز بود.

در پایان حضورش در جبهه، 36 تک تیرانداز آلمانی نیز در میان کشته های تاییدشده او جای گرفتند. شهرت پاولیچنکو آنچنان افزایش یافته بود که نیروهای آلمانی از طریق بلندگوهای خط مقدم نامش را بلند صدا می زدند؛ گاه با وعده تسلیم و گاه با تهدید. خود او بعدها نوشت آنچه بیش از تهدیدها تعجبش را برانگیخت، اطلاع دقیق آلمانی ها از تعداد شکارهایش بود.

چارلی چاپلین درباره بانوی مرگ چه گفت؟

یکی از حاشیه های جالب سفر پاولیچنکو به آمریکا، دیدارش با چارلی چاپلین بود. بازیگر مشهور هالیوود درباره او گفت: شگفت آور است که این دست کوچک، صدها نازی را از پای درآورده است.

با این حال، جنگ جنگ است و چهره مهربانی ندارد. تابستان 1942 و زمانی که از سواستوپل دفاع می کرد، ترکش خمپاره برای چهارمین بار به صورتش اصابت کرد. این بار پزشکان و فرماندهان اجازه بازگشت او به خط مقدم را ندادند. این تصمیم، به حضور نظامی پاولیچنکو در خط مقدم پایان داد.

از تابستان 1942 به این سو، پاولیچنکو دیگر تک تیرانداز نبود ولی از آنجا که شناخته شده ترین چهره های جنگ بود، شوروی از شهرتش در عرصه دیپلماسی استفاده کرد.

پاییز همان سال، او به همراه هیئتی رسمی راهی آمریکا و کانادا شد تا درباره وضعیت جبهه شرقی صحبت کند و افکار عمومی غرب را برای گشودن جبهه دوم در اروپا تحت تاثیر قرار دهد.

اما خبرنگاران درباره جنگ سؤال نمی کردند!

پاولیچنکو انتظار داشت خبرنگاران درباره نبردهای اودسا، محاصره سواستوپل یا وضعیت جبهه شرقی از او بپرسند. فضای رسانه ای آمریکا اما برایش غیرمنتظره بود. بخش عمده سؤال ها هیچ ربطی به جنگ نداشت. بعضی خبرنگاران می پرسیدند چرا دامن یونیفرمش تا زیر زانو دوخته شده. بعضی دیگر درباره مدل مو، آرایش یا لباس نظامی اش سوال می کردند.

برای زنی که چند هفته قبل زندگی اش بین گلوله و خمپاره سپری شده بود، پرسش ها عجیب به نظر می رسید. این روند چند روز ادامه پیدا کرد تا بالاخره در یک گردهمایی در شیکاگو صبرش تمام شد: من 25 سال دارم و تا امروز 309 اشغالگر فاشیست را کشته ام. آقایان، فکر نمی کنید مدت زیادی است پشت سر من پنهان شده اید؟

این جمله پاولیچنکو بازتاب گسترده ای پیدا کرد و بسیاری آن را کنایه ای مستقیم به تعلل متفقین در گشودن جبهه دوم اروپا دانستند در جریان همین سفر بود که رسانه های غربی بیش از پیش از او با لقب بانوی مرگ یاد کردند. لقبی که بعدها با نامش گره خورد.

لیودمیلا پاولیچنکو در جریان این سفر در پاسخ به خبرنگاری که درباره احساسش نسبت به کشتن سربازان آلمانی پرسیده بود، گفت: آلمانیِ مرده، بی خطر است. اگر یک آلمانی را بکشم، جان انسان های دیگری را نجات داده ام. او اضافه کرد تنها احساسی که پس از هر شلیک دارد رضایت شکارچی پس از شکار یک حیوان درنده است. این جمله فردایش در روزنامه های آمریکا منتشر شد:

در جریان همین سفر، پاولیچنکو با النور روزولت، بانوی اول آمریکا هم دیدار کرد دوستی آن دو تا سال ها ادامه داشت و النور روزولت بعدها در خاطراتش از او به عنوان زنی آرام، باهوش و خویشتن دار یاد کرد.

مرگ الکسی کیتسنکو، افسر هم رزم و نزدیک ترین همراه عاطفی پاولیچنکو در سواستوپل تا پایان عمر در خاطراتش ماند و بعدها از آن به عنوان یکی از تلخ ترین اتفاقات زندگی اش یاد کرد. خاطراتش خلاف روایت های تبلیغاتی، کمتر از قهرمانی و بیشتر از خستگی، انتظار، مرگ همرزمان و فشار روانی جنگ می گویند.

پس از جنگ، به دانشگاه بازگشت و تحصیلاتش را در رشته تاریخ به پایان رساند. مدتی در ستاد نیروی دریایی شوروی و سپس در کمیته کهنه سربازان فعالیت کرد و مثل بسیاری از چهره های نظامی وارد دنیای سیاست نشد.

در سال 2018، ترجمه انگلیسی خاطرات و نوشته های لیودمیلا پاولیچنکو با عنوان بانوی مرگ؛ خاطرات تک تیرانداز استالین (Lady Death: The Memoirs of Stalin's Sniper) منتشر شد. این کتاب تصویری شخصی تر از زندگی او و تجربه حضورش در جبهه ارائه می دهد.

سه سال پیش از آن نیز در سال 2015، فیلم نبرد برای سواستوپل (Battle for Sevastopol) با الهام از زندگی او ساخته شد.

علاوه بر این، دولت بریتانیا هم از تصویر او و دیگر زنان رزمنده شوروی در پوسترها و تبلیغات جنگی استفاده می کرد تا زنان انگلیسی را به کار در کارخانه ها و پیوستن به نیروهای کمکی ارتش تشویق کند.

محبوبیت او به فرهنگ عامه هم راه پیدا کرد. در سال 1944 شخصیتی الهام گرفته از پاولیچنکو در فیلم بریتانیایی Tawny Pipit ظاهر شد. دو سال بعد، وودی گاتری، خواننده و ترانه سرای مشهور آمریکایی، ترانه Miss Pavlichenko را برای او نوشت که هنوز از شناخته شده ترین ترانه های فولک درباره جنگ جهانی دوم به شمار می رود.

در جریان همان سفر، پل روبسون، بازیگر و فعال سیاسی آمریکایی نیز برای هیئت شوروی برنامه اجرا کرد و بعدها دوستی نزدیکی با پاولیچنکو و دیگر اعضای هیئت داشت.

پاولیچنکو 10 اکتبر 1974، در 58 سالگی، بر اثر سکته مغزی در مسکو درگذشت. نام او هنوز با عدد 309 گره خورده؛ رکوردی که او را به موفق ترین تک تیرانداز زن تاریخ تبدیل کرد. زندگی اش اما فقط با این عدد روایت نمی شود.

او دانشجوی تاریخی بود که جنگ مسیر زندگی اش را تغییر داد. از کلاس درس به خط مقدم رفت، به یکی از چهره های دیپلماسی جنگ شوروی تبدیل شد و پس از پایان جنگ دوباره به دانشگاه بازگشت. همین هم نام او را در تاریخ جنگ جهانی دوم ماندگار کرد.

منبع: فرارو