​تیم ملی فوتبال ایران یکی از ناکام های خوش رنکینگ فیفا در جام جهانی بود؛ شاگردان امیر قلعه نویی که در گروه G با تیم های نیوزیلند، بلژیک و مصر همگروه بودند با کسب 3 امتیاز در رده سوم گروه ایستادند تا رویای شان برای صعود به مرحله بعدی ابتر بماند. این ناکامی در شرایطی رقم خورد که این بار تعداد تیم ها به 48 تا افزایش پیدا کرده و 8 تیم برتر سوم هم شانس صعود را داشتند. با این وجود، تیم قلعه نویی در این بین هم قرار نگرفت تا نهایتا نتواند خودش را میان 32 تیم برتر جام جهانی جا کند.

به این ترتیب، پرونده تیم ملی ایران در جام جهانی در سریع ترین حالت ممکن بسته شد تا فدراسیون فوتبال ایران و اعضای کادر فنی، در زمره شکست خورده های جام قرار بگیرند. البته که خودشان شکست را قبول ندارند و برخلاف مربیان و روسای ناکامی که استعفا را نوشته و صندلی را برای نیروهای باانگیزه خالی کرده اند، همچنان می خواهند به شغلی که برای شان فراهم شده، ادامه دهند. زنگ خطر زمانی به صدا درمی آید که ظاهرا قدرتی برای تغییر هم وجود ندارد. به این ترتیب، عجیب نیست اگر این مجموعه به زودی با فهرستی دیگر از رویافروشی های بی پایه و اساس در رسانه های موردنظرشان پیدا شده و این بار برای جام ملت های آسیا وعده های توخالی دهند.

چه خبر از بازی هجومی؟

سیاهه رویافروشی های امیر قلعه نویی برای تیم ملی ایران طولانی است. او از مدت ها قبل علیه سرمربیان خارجی که در فوتبال ملی فعالیت می کردند، جبهه گرفته بود. گل سرسبد آن ها کارلوس کی روش پرتغالی بود. قلعه نویی گاه وبیگاه کنایه های تندی به سبک بازی تیم ملی زیرنظر این مرد پرتغالی می زد و اعتقاد داشت ایران با داشته هایش باید فوتبالی هجومی و تماشاگرپسند به نمایش بگذارد. با این وجود، از زمانی که قلعه نویی هدایت تیم ملی را به عهده گرفت، کمتر نمایش هجومی از این تیم دیده شده. قلعه نویی ماه های نخست که هدایت تیم ملی ایران را به عهده گرفته با کنایه های زیرپوستی به سبک تدافعی کارلوس کی روش در تیم ملی، تغییر نگرش را زمان بر خوانده و گفته بود که باید بگویم تیم ملی در 10 سال گذشته یک مدل بازی می کرد و اگر بخواهید در زمان کوتاه نگرش را عوض کنید، هزینه خواهد داشت. این که بازی ها را تبدیل به هجومی کنید، زمان بر است . حالا 4 سال بعد از نشستن قلعه نویی روی نیمکت تیم ملی، تغییری در این زمینه صورت نگرفته. تیم ملی با نمایش سینوسی، روند باثباتی نداشته و در جام جهانی هم در دو بازی مقابل بلژیک و مصر تمرکزش را روی بازی تدافعی گذاشته بود تا قضا و قدر، فرصت صعود این تیم را رقم بزند.

پس، اولین رویایی که قلعه نویی برای نشستن روی نیمکت تیم ملی به مخاطبانش فروخت، پوچ از آب درآمد. تیم ملی نه نمایش باثباتی دارد و نه سبک و سیاقش، تماشاگران را به وجد می آورد.

از جوان گرایی چه خبر؟

شاید خیلی ها از یاد برده باشند؛ اما کنفرانس خبری پس از بازی تیم ملی ایران با قطر را دوباره باید مرور کرد. ایران با قلعه نویی، فرصت بزرگ صعود به فینال در جام ملت های آسیا را از دست داد و از چرخه رقابت ها کنار رفت. قلعه نویی که حس می کرد فضا قرار است علیه اش شود، در همان کنفرانس خبری، رویافروشی را از سر گرفت. امیر از این گفت که می خواهد تغییر 60 درصدی در ترکیب تیم ملی به وجود بیاورد و جوان ها را به تیم اضافه کند. ادعای قشنگی بود؛ به ویژه اینکه فوتبال ایران از اسامی تکراری خسته به نظر می رسید. با این وجود، در جام جهانی 2026، سه سال پس از رویافروشی قلعه نویی درباره جوان گرایی، ایران دومین تیم پیر جام لقب گرفت. از همه بدتر اینکه ترکیب اصلی اش، رکورد پیرترین تیم تاریخ جام جهانی را شکست. او 4 سال برای وارد کردن جوانان به ترکیب و فهرست نهایی تیم ملی فرصت داشت ولی ترجیح داد وعده اش را بدهد و عملی کردنش را به زمانی نامعلوم موکول کند.

تغییر نسل را دیدید؟

قلعه نویی و مشاورانش با رصد اتفاقات رخ داده و انتقادات برآمده از کهنسالی تیم، واژه جدیدی خلق کردند: تغییر نسل. در واقع آن ها پس از آنکه پی بردند شهامت جوان گرایی در این فوتبال را ندارند، روی واژه تغییر نسل تاکید کردند. به این منظور که عده ای 30 ساله و بیشتر از 30 ساله، جایگزین عده ای دیگر شوند. این مورد هم اما رسما در حد همان ادعا باقی ماند؛ پیش از این هم اشاره شد که ترکیب تیم ایران در جام جهانی همان ترکیب تیم در جام ملت های آسیا است. با این تفاوت که یکی دو تغییر اجباری به دلیل مصدومیت رخ داد. به این ترتیب، عملا واژه خلق شده توسط امیر و مشاورانش، دوباره در حد همان ادعا باقی ماند و جلوتر نرفت.

دو مرحله صعود از جام جهانی؛ یادتان هست؟

این یکی هنوز هم فراگیر است و در شبکه های مجازی دست به دست می شود. قلعه نویی که با ثبت نایب قهرمانی در تورنمنت ناچیز کافا، فضا را علیه خودش می دید به یکباره تصمیم مهمی گرفت. او وعده داد تیمش در جام جهانی آن قدر بدرخشد که مسئولان را وادار به تعطیل کردن کشور کند. سپس مهدی تاج هم به میان آمد و از این گفت که قلعه نویی به یک مرحله صعود از جام جهانی راضی نیست و وعده دو مرحله صعود در این جام را داده است. نتیجه؟ تیم ملی از صعود از مرحله گروهی جام جهانی 48 تیمی هم بازماند!

اینجا برای چندمین بار مشخص شد که قلعه نویی در پیشه جدیدی که برای خودش درنظر گرفته، یعنی رویافروشی، مهارت دارد. او در هم دستی با مهدی تاج، نسخه های عجیبی برای فوتبال ایران پیچیده اند؛ یک نسخه پیر، بدون تماشاگر، بدون آینده و خالی از زیبایی.