| در روز هایی که خبر آماده سازی مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب در شهر های تهران، قم و مشهد منتشر شده، یکی از پرسش هایی که در محافل خبری و حوزوی مطرح است این است: نماز بر پیکر مطهر ایشان را چه کسی اقامه خواهد کرد؟ مسئولان برگزاری مراسم تا کنون اعلام کرده اند که این نماز توسط یکی از مراجع تقلید خوانده خواهد شد، بی آنکه نام قطعی را رسماً اعلام کنند. اما در میان نام هایی که در گفت و گو های رسانه ای و حوزوی مطرح می شود، نام آیت الله جعفر سبحانی بیش از دیگران شنیده می شود؛ و این بی دلیل نیست. اگر کارنامه چند سال اخیر آیت الله سبحانی را ورق بزنیم، نکته ای جلب توجه می کند: او در عمل به امام نماز بزرگان قم بدل شده است. هرگاه یکی از چهره های شاخص حوزه علمیه قم از دنیا رفته، این آیت الله سبحانی بوده که در آستان حرم حضرت معصومه (س) بر پیکرشان نماز خوانده است؛ از آیت الله محمد مؤمن، عضو فقهای شورای نگهبان و نماینده مردم قم در مجلس خبرگان رهبری، تا آیت الله ابراهیم جناتی، آیت الله شیخ عباس محفوظی از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، همسر مرجع عالیقدر آیت الله شبیری زنجانی، و پیش تر آیت الله علی پناه اشتهاردی. این روند نشان می دهد که در سال های اخیر، نوعی عرف نانوشته در حوزه علمیه قم شکل گرفته که اقامه نماز بر پیکر بزرگان این شهر را به ایشان واگذار می کند؛ جایگاهی که ریشه در سابقه هفتادساله تدریس، اقدمیت در میان مراجع تقلید مقیم قم و احترامی دارد که نزد بدنه حوزه و مردم از آن برخوردار است. طبیعی است که با شهادت رهبر انقلاب و برگزاری مراسم تشییع، همین سابقه باعث شده نام او در صدر گمانه زنی ها قرار بگیرد. با این همه، تا لحظه نگارش این گزارش، نام قطعی امام جماعت این نماز از سوی ستاد ملی برگزاری مراسم اعلام نشده و باید منتظر اطلاع رسانی رسمی ماند. یک مقایسه تاریخی: نماز میت امام خمینی را چه کسی خواند؟ نگاهی به تاریخ معاصر حوزه نشان می دهد که اقامه نماز بر پیکر بنیان گذاران و رهبران نظام، همواره به یکی از مراجع تقلید ارشد سپرده شده است. در خرداد 1368، نماز بر پیکر امام خمینی (ره) را آیت الله سیدمحمدرضا گلپایگانی، از مراجع بزرگ آن دوران، در مصلای تهران اقامه کرد؛ انتخابی که با هماهنگی نزدیکان امام و با توجه به جایگاه علمی گلپایگانی صورت گرفت. این الگو، یعنی واگذاری چنین مسئولیتی به ارشدترین و باسابقه ترین مرجع در دسترس، همان سنتی است که امروز نام آیت الله سبحانی را در کانون توجه قرار داده است. |