حدود دو ماه از مصوبه کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران درخصوص آزادپز شدن نانوایی های سنگک و بربری در مناطق یک، دو و سه تهران می گذرد؛ بر اساس این مصوبه به دلیل بالا بودن هزینه های اجاره و اداره واحدهای نانوایی در این مناطق که ادامه فعالیت با آرد یارانه ای را برای بسیاری از نانوایان دشوار کرده بود، قرار شد این دو نوع نان تنها در این مناطق به صورت آزادپزی به فروش برسند.

به گزارش ایسنا، محمدجواد کرمی، رییس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران گفته بود: پیش از آزادپز شدن این واحدها، در این مناطق به دلیل اختلاف قیمت، تخلفات متعددی در عرضه نان مشاهده می شد، بنابراین کارگروه آرد و نان تصمیم گرفت نانوایی های بربری و سنگک این مناطق با آرد آزاد فعالیت کنند و درباره سایر مناطق نیز در صورت لزوم، کارگروه آرد و نان تصمیم گیری خواهد کرد.

با اینکه رییس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف تاکید کرده بود که آزادپز شدن نانوایی ها به معنای آن نیست که هر واحد صنفی بتواند به صورت خودسرانه از نرخ های یارانه ای خارج شود و این موضوع تنها با تصویب کارگروه آرد و نان مستقر در استانداری امکان پذیر است ، اما مشاهدات میدانی نشان می دهد دامنه آزادپزی به همین مناطق محدود نمانده و بسیاری از مناطق دیگر شهر و نانوایی هایی که نامی از آنها در فهرست رسمی آزادپزها دیده نمی شود، عملا از چرخه توزیع آرد دولتی خارج شده اند.

یکی از نشانه های این تغییر، حذف دستگاه های نانینو از برخی نانوایی هاست؛ دستگاه هایی که نشان دهنده استفاده از آرد یارانه ای و عرضه نان با نرخ مصوب بودند. حذف این دستگاه ها حالا برای بسیاری از شهروندان به معنای آزاد شدن قیمت نان است.

در حال حاضر قیمت نان ساده سنگک و بربری در برخی نانوایی های آزادپز بین 35 تا 50 هزار تومان متغیر است. این در حالی است که نان های کنجدی، سبزیجات دار و سایر مدل های اصطلاحا ویژه یا فانتزی با قیمت هایی تا 75 هزار تومان نیز به فروش می رسند.

با این حال، مسئله فقط افزایش قیمت نیست. به گفته شهروندان، در بسیاری از این واحدها تعداد نان ساده محدود است و پس از مدت کوتاهی اعلام می شود چانه نان ساده تمام شده و مشتری ناچار است نان کنجدی یا سایر مدل های بسیار گران تر را خریداری کند.

این موضوع پرسشی جدی ایجاد می کند؛ اگر اختلاف قیمت صرفا به دلیل افزودن کنجد یا برخی افزودنی های دیگر است و این افزایش باید متناسب با هزینه مواد اولیه باشد، چرا برخی نانوایی ها اصرار دارند سهم بیشتری از فروش خود را به نان های گران تر اختصاص دهند؟

در مقابل، نانوایان هم گلایه هایی دارند. یکی از کارگران در حین پخت نان می گوید: مردم می پرسند چرا قیمت نان افزایش یافته اما از هزینه های واقعی نانوایی اطلاع ندارد. در حالی که قیمت نان هنوز از بسیاری از کالاها و خدمات در سال های اخیر افزایش قیمت کمتری داشته است. شرایط سخت پخت نان، اجاره بها، هزینه های حمل و نقل و تولید همگی در حال تغییر و افزایش هستند، چطور این نرخ باید ثابت بماند؟ این مشکل باید از جای دیگری حل شود که هم چالش هزینه های نانوایان رفع شود و هم فشاری بر دوش مردم وارد نباشد.

مشتری دیگری نیز با انتقاد از کیفیت برخی نان های گران قیمت اظهار می کند: مشکل فقط گرانی نیست؛ نانی می خریم که بعضی وقت ها وسطش خمیری است و رویش سوخته. هم قیمت بالا رفته، هم کیفیت آن چیزی نیست که باید باشد. اگر قرار است نرخ نان افزایش یابد، کیفیت پخت و نحوه ارائه خدمات نیز باید تغییر کند.

کار روی تغییر نظام پرداخت یارانه نان در دولت و مجلس آغاز شده و طرح های جایگزین در حال بررسی هستند. در این رابطه، وزیر جهاد کشاورزی می گوید: ما گندم را به قیمت 48500 تومان از کشاورزان می خریم و قیمت حدود 1000 تومان در اختیار نانوایان سنتی قرار می دهیم تا نان یارانه دار وارد سفره مردم شود. اما کالابرگ دقیق ترین شکلی است که می تواند این یارانه را به دست مردم برساند، بنابراین، ما در دولت معتقدیم، نزدیک ترین راه برای اینکه این یارانه تا ریال آخر به دست مردم برسد در انتها و در حساب مردم واریز شود. به همین دلیل موضوع در دست بررسی است و هنوز به قطعیت نرسیده است.